Cái biết sáng ngời muôn thưở

14/03/2016 | Lượt xem: 2232

 TT.Thích Thông PhÆ°Æ¡ng

Hôm nay, ngày cuối của khóa tu, quí thầy sẽ nói má»™t đề tài đặc biệt là “Cái Biết Sáng Ngời Muôn Thuở”. Đây nhÆ° là phÆ¡i bày trọn vẹn lẽ thật không còn gì phải dấu diếm. Cho nên, tất cả quí Phật tá»­ trong đạo tràng lắng nghe kỹ, nhận rõ và nắm vững được Ä‘iểm tinh yếu này thì trên đường tu không còn gì nghi ngờ nữa.Chính Ä‘ây là má»™t chân lý hiện thá»±c nÆ¡i tất cả nhÆ°ng mọi người lại thường bỏ quên. Quí thầy sẽ trình bày bốn Ä‘iểm: Thứ nhất: Ai CÅ©ng Có Cái Biết. Thứ hai: Đem Biết Đi Tìm Biết. Thứ ba: Thiền SÆ° Đánh Thức Người Trở Lại. Thứ tÆ°: Thiền Trong Cuá»™c Sống.

 

 

Thứ Nhất: Là Ai CÅ©ng Có Biết.

Hiện tại má»—i người Ä‘ang ngồi Ä‘ây có ai không có biết không? Vậy thì ai cÅ©ng chấp nhận mình có biết hết phải không? Bởi vì ai cÅ©ng có tâm thì đều có biết. NhÆ°ng tại sao ai cÅ©ng lo Ä‘i tìm cái biết, học cÅ©ng là má»™t cách Ä‘i tìm để biết. Chấp nhận mình có cái biết nhÆ°ng lại luôn Ä‘i tìm cái biết, tức là luôn thấy mình thiếu cái biết, Ä‘úng không? Vì thiếu má»›i Ä‘i tìm. Lẽ thá»±c này ít ai để ý.

Bởi vì tất cả con người sanh ra ở đời dù là người trí, người ngu hay là lá»›n bé gì không ai thiếu cái biết hết. Nếu thiếu thì chắc là gá»— Ä‘á rồi. Cái biết nó luôn theo sát người ta từ lúc má»›i ra đời cho đến khi nhắm mắt nhÆ°ng ít ai sáng tỏ để nhận rõ được lẽ thật này.

Ngay khi má»›i ra đời thì cái biết Ä‘ã có mặt ngay là biết khóc. Nếu là cây, Ä‘á thì Ä‘âu biết khóc? Rồi khi lá»›n lên má»™t chút, chÆ°a Ä‘i, chÆ°a nói gì được nhÆ°ng mà cÅ©ng biết bò, biết bú, rồi cÅ©ng nhÆ° biết cười… Lá»›n lên biết suy nghÄ©, biết yêu, biết ghét, biết buồn, vui, giận…, thì nó lại sanh nhiều phức tạp hÆ¡n. Cho đến cuối cuá»™c đời, khi sắp tắt thở, cÅ©ng còn biết sợ chết. NghÄ©a là nó theo sát mình từ lúc má»›i chào đời cho đến khi tắt thở, không lúc nào thiếu vắng hết. Đến những lúc mình tưởng nhÆ° thiếu vắng nhÆ°ng nó cÅ©ng không thiếu vắng. Chẳng hạn nhÆ° khi ngủ, có thiếu vắng không? Khi ngủ cÅ©ng có chiêm bao, nên cÅ©ng không thiếu, mà dù cho không chiêm bao nằm im lìm Ä‘ó cÅ©ng không thiếu nữa, nó vẫn hiện hữu và tiềm ẩn trong Ä‘ó. Cho nên, khi ngủ mà có ai Ä‘ó chợt Ä‘ánh thức thì biết tỉnh liền. Rõ ràng nó vẫn luôn hiện hữu.

Thá»­ hỏi có ai dù chỉ má»™t lần nhá»› lại cái biết hiện hữu ngay nÆ¡i chính mình không? Chỉ cần nhá»› lại thôi, có không? Để thấy rằng lẽ thật luôn hiện hữu vá»›i mình nhÆ°ng ít ai nhá»›, chỉ lo nhá»› những chuyện khác. Tức là nhá»› những chuyện buồn, vui, giận, ghét, hÆ¡n thua, còn những lẽ thật luôn hiện hữu thì không nhá»›. Chỉ lo biết Ä‘âu Ä‘âu, biết đủ thứ chuyện trên đời, biết cả chuyện trên sao Má»™c, sao Hỏa, biết cả những việc dÆ°á»›i lòng đất, nhÆ°ng còn cái mà mình Ä‘ang biết Ä‘ây thì sao?

Vậy là sống có thá»±c tế không? Nếu không có Phật ra đời nhắc nhở thì chúng ta thấy cuá»™c sống của ta thiếu thá»±c tế, lo biết những chuyện gì xa xôi, còn chuyện ngay chính mình không biết. Người sống ở thế gian, lo biết nhà người này có bàn ghế …, nhà người kia có tủ sắt …, biết hết, còn chuyện nhà mình thì không biết, vậy thì thiếu thá»±c tế, Ä‘ó là Ä‘iều mà tá»± mình phụ phàng chính mình.

Hiện tại ngay thá»±c tế những người Ä‘ang ngồi Ä‘ây thì biết rõ ràng là Ä‘ang ngồi Ä‘ây nghe pháp không? Thật sá»± có mấy người biết là mình Ä‘ang biết, được mấy người nhÆ° vậy?

Đây là má»™t vấn đề lá»›n trong cuá»™c sống nào phải tầm thường nhÆ°ng ít ai nghÄ© tá»›i. Cho nên, thiền là soi sáng lại chá»— này, giúp con người thức tỉnh được lẽ thật muôn đời không đổi thay, Ä‘ó là Ä‘iểm thứ nhất.

Thứ Hai: Là Đem Cái Biết Đi Tìm Biết.

Tất cả mọi người đều có cái biết, nói rá»™ng ra là tất cả chúng sanh đều có cái biết. NhÆ° con trùng, nó có biết không? Nó cÅ©ng biết bò, biết Ä‘i, không biết thì làm sao biết bò? NhÆ° những con kiến nó cÅ©ng biết có Ä‘àn, nhÆ°ng vì nó bị cái mê quá sâu che nên không biểu lá»™ rõ ràng nhÆ° con người. Ngay nhÆ° những con muá»—i, con lăng quăng, nó cÅ©ng có biết. Con lăng quăng cÅ©ng có biết cá»­ Ä‘á»™ng.

Cái biết ở con người biểu lá»™ rõ rệt, rá»™ng rãi hÆ¡n. NhÆ°ng tiếc là không mấy người sáng được, vì thường bị vô minh che nên luôn thấy mình thiếu biết. Vì thiếu hiểu nên người ta luôn Ä‘i tìm cái biết, vì người sợ mình không biết.

Có nhiều người tu thiền lâu, những cái biết lăng xăng, lá»™n xá»™n tạm yên má»™t chút, khi không vọng tưởng thì lại sợ mất cái biết rồi sẽ không còn biết nên liền lăng xăng Ä‘i tìm cái biết. NhÆ° vậy lá»—i tại chá»— nào? Lá»—i tại chá»— theo duyên chứ không gì khác. Tức là luôn Ä‘uổi theo duyên, á»· lại vào đối tượng mà quên mất chủ thể, nÆ°Æ¡ng tá»±a vào cái khác nên quên mất cái gốc của chính nó. Điểm này Phật Ä‘ã nhắc rất rõ trong kinh Lăng Nghiêm: “Căn bản Bồ-đề Niết-bàn của các ông từ vô thỉ đến nay, tức là cái thức tinh nguyên minh, nó hay sanh ra các duyên mà bị các duyên bỏ sót. Do các chúng sanh bỏ sót cái bổn minh sáng suốt sẵn có này, nên suốt ngày tu hành mà không thành được chánh đạo”. Tức là cái thức sáng suốt nguyên vẹn. Nguyên là sẵn, tinh là sáng suốt. Vốn nguyên vẹn sáng suốt từ xÆ°a đến nay, không bị lẫn lá»™n. Cái lá»—i của người ta là ở chá»— Ä‘ó.

Nói Ä‘Æ¡n giản hÆ¡n tức là từ nguyên thủy mọi người đều có cái biết nguyên vẹn, sáng ngời. Cái biết nguyên vẹn Ä‘ó hay sanh ra các duyên, rồi bị các duyên bỏ sót nó. Vì chúng sanh bỏ sót cái biết nguyên vẹn này, nên dù có suốt ngày tu hành cÅ©ng không thành đạo được.

Vì sao cái biết Ä‘ã nguyên vẹn sáng ngời lại còn sanh ra các duyên chi vậy? Nó luôn biết cái này, biết cái kia cái nọ, biết đủ thứ nên gọi Ä‘ó là sanh các duyên. Ví dụ: Nó thấy bình hoa này, biết là bình hoa, rồi nó sanh ra các duyên về bình hoa Ä‘ó. Và khi ấy nó chỉ nhá»› có cái bình hoa mà nó quên mất chính nó. Má»—i người khi thấy bình hoa chỉ nhá»› bình hoa mà quên mất chính nó. Chính chá»— Ä‘ó gọi là lầm, là mê, vì nó đồng hóa nó vá»›i bình hoa. Rồi khi không có bình hoa, thì sao? Thì nó lo tìm cái khác nhÆ° cái Ä‘èn, cái bàn… để nó biết. Nó luôn tìm cái duyên bên ngoài để nó biết. Tức là khi không có cái này thì nó tìm cái khác để đồng hóa nó, nên mất nó, và khi mất các duyên thì cho là Ä‘ã mất nó vậy.

Chính chá»— Ä‘ó Phật dạy: “Chúng sanh quên mình theo vật”. Cho nên, trong kinh Lăng Nghiêm, Phật quở ngài A Nan cÅ©ng là chá»— Ä‘ó. Đức Phật giÆ¡ cánh tay của Ngài lên hỏi ngài A Nan thấy không? Ngài A Nan nói thấy. Phật để tay xuống hỏi tiếp thấy không? Ngài A Nan nói không thấy. Tại sao nói không thấy?

Bởi vì khi có cái tay, thì biết có cái tay giÆ¡ lên nên nhá»› cái tay, rồi đồng hóa nó vá»›i cái tay này, giống nhÆ° là cái tay thấy chứ không phải con mắt thấy. Nên khi cái tay để xuống liền nói không thấy. Mà không thấy tức là không biết, Ä‘ó là Ä‘ã bỏ mất chính nó.

CÅ©ng nhÆ° khi nghe tiếng, Phật bảo ngài A Nan Ä‘ánh tiếng chuông, hỏi ông có nghe không? Ngài A Nan Ä‘áp nghe. Rồi khi tiếng chuông dứt lặng, Phật hỏi nghe không? Ngài bảo không nghe. Đúng là khi có tiếng chuông chúng ta nghe tiếng chuông, còn không có tiếng chuông thì nói là không nghe gì hết. Nên Phật quở thêm lần nữa. Rõ ràng chúng ta Ä‘ã đồng hóa cái biết nghe Ä‘ó vá»›i tiếng chuông, cÅ©ng nhÆ° cái nghe Ä‘ó là tiếng chuông. Tiếng chuông nghe chứ không phải mình nghe nên khi tiếng chuông dứt thì nói không nghe. Đúng ra nếu khi tiếng chuông dứt Phật hỏi ngài A Nan có nghe không, nếu biết trả lời không nghe thì Ä‘âu phải là Ngài không có nghe, phải không? Không nghe là không nghe tiếng chuông, chứ không phải không nghe gì hết. Cho nên Ä‘ó chính là chá»— mê lầm của chúng sanh.

Vì ai cÅ©ng tưởng là nhờ có cành hoa hay có tiếng chuông má»›i có biết, còn mất cành hoa hay mất tiếng chuông thì mình không biết. Thành ra cành hoa biết, tiếng chuông biết chứ mình không biết. Lầm là ở chá»— Ä‘ó. Rồi biết lạnh, biết nóng cÅ©ng vậy. Bình thường người ta cÅ©ng biết lạnh, biết nóng, rồi chỉ nhá»› đến lạnh nóng, cho rằng khi có nóng, có lạnh má»›i có biết, còn hết lạnh, hết nóng thì mình dường nhÆ° không biết, hoặc là thiếu cái biết.

Cho đến học kinh cÅ©ng vậy. Khi đọc câu kinh là chỉ nhá»› câu kinh, biết có câu kinh Ä‘ó thôi, còn chính nó Ä‘ang biết Ä‘ó thì lại quên mất. Thành ra Ä‘ây gọi là cái biết không nguyên vẹn, nó không là nó nữa mà nó lẫn vá»›i duyên trần.

Trần là cành hoa, tiếng chuông, câu kinh, câu kệ… Căn ở trong này, còn trần là ở ngoài. Đó là nó lẫn vá»›i trần, bị duyên trần che mờ. Cho nên, đức Phật dùng từ rất hay, rất chính xác. Phật gọi bên trong thân là: căn mắt, tai, mÅ©i, lưỡi …, ngoài là các duyên trần. Khi ấy, nó chỉ nhá»› cái trần của nó mà quên mất chính nó nên bị trần che khuất. Mà trần là gì? Là bụi. Bị bụi che nhÆ° gÆ°Æ¡ng soi bị bụi che. Chính vì vậy nên người ta thấy mình thiếu cái biết, rồi luôn Ä‘i tìm cái biết để hiểu biết.

Thiền sÆ° Huyền Sa dạy chúng rằng: “Những bậc lão túc ở các nÆ¡i nói là “tiếp vật lợi sanh”, nếu nhÆ° vậy khi gặp người có 3 thứ bệnh: Người mù, người Ä‘iếc, người câm thì làm sao mà tiếp? Mà nếu tiếp không được người này thì Phật pháp không có linh nghiệm”. Ý nói, khi hoằng pháp Ä‘á»™ người mà gặp người có các bệnh nhÆ°: Bệnh mù, bệnh Ä‘iếc và người bệnh câm đến, phải làm sao mà tiếp họ Ä‘ây?
NhÆ° vậy, khi giáo hóa mà gặp người bệnh mù, giÆ¡ tay lên họ không thấy thì làm sao tiếp họ Ä‘ây? Người không nghe được thì làm sao tiếp? Dạy họ biểu họ nói, họ nói không được thì làm sao mà tiếp Ä‘á»™?
Có vị tăng nghe vậy không hiểu má»›i Ä‘em việc này đến hỏi thiền sÆ° Vân Môn. Ngài Vân môn khéo léo bảo: “Thôi ông hãy lá»… bái Ä‘i!” Lá»… bái xong, tăng đứng dậy, Ngài má»›i lấy cây gậy Ä‘Æ°a ra trÆ°á»›c. Ông tăng thấy vậy liền thụt lui lại. Ngài Vân Môn bảo: “Vậy thì ông không phải bệnh mù”. Đưa gậy chận ở trÆ°á»›c mà ông thấy rồi lui thì không phải bệnh mù.
Rồi Ngài bảo: “Thôi ông lại gần Ä‘ây!” Tăng Ä‘i lại gần. Ngài nói: “Vậy ông cÅ©ng không phải bị bệnh Ä‘iếc”. Kêu lại gần thì ông nghe và làm theo, cÅ©ng không phải bệnh Ä‘iếc.

Ngài dá»±ng cây gậy lên hỏi ông há»™i chăng? Ông tăng nói không hiểu. Ngài nói: “Vậy thì ông cÅ©ng không phải bệnh câm luôn”. Ngay Ä‘ó, ông tăng liền tỉnh ngá»™. Vậy quí vị tỉnh ngá»™ được Ä‘iều gì chÆ°a?
Tức là người mê có mắt cÅ©ng nhÆ° mù, có tai nhÆ° Ä‘iếc, có miệng nhÆ° câm. Tại mê nên không tỏ sáng được. Sá»± thật thì má»—i người có cái biết luôn hiện hữu sáng ngời, lại tưởng là mù, câm…, nhÆ°ng thật ra Ä‘âu có thiếu vì nó vốn luôn đầy đủ. Nên khi giÆ¡ gậy phía trÆ°á»›c ông thấy liền tránh; bảo ông đến thì ông nghe và Ä‘i đến gần; hỏi ông hiểu chăng ông thÆ°a không hiểu, vậy ông biết nói rồi. Vậy là nó luôn hiện hữu không thiếu, nhÆ° vậy ông còn Ä‘i tìm cái gì nữa.

Cho nên, Thiền sÆ° Ä‘ánh thức ông tăng nhá»› trở lại là mình có cái biết luôn hiện hữu mà lại Ä‘i tìm. Và chúng ta ở Ä‘ây cÅ©ng giống nhÆ° vậy. Trong Ä‘ây, mọi người Ä‘i học đạo là Ä‘i tìm để biết được nó chứ gì? Rõ ràng cÅ©ng giống nhÆ° ông tăng Ä‘ó. Thiền sÆ° lại không giải thích theo kiểu giảng sÆ°, cÅ©ng không giải thích theo kiểu học giả mà Ä‘i thẳng vào vấn đề, trá»±c tiếp thẳng vào chân lý, không giải thích dài dòng. Nếu giải thích dài dòng thì không hÆ°á»›ng người học thấy rõ chân lý.

Có vị tăng hỏi ngài Qui SÆ¡n Linh Há»±u: “Thế nào là đạo?” Ngài Ä‘áp: “Không tâm là đạo”. Vị tăng thÆ°a: “Con chẳng lãnh há»™i”. Ngài Qui SÆ¡n nói: “Ông há»™i lấy cái chẳng há»™i Ä‘ó là tốt”. Hỏi thế nào là đạo, Ä‘áp không tâm là đạo. Rồi lại nói ông hiểu được cái không hiểu Ä‘ó là tốt.

Ông tăng thÆ°a thêm: “Thế nào là cái chẳng hiểu ?” Ngài bảo: “Chính là ông chứ không riêng người nào khác”. Tăng hỏi cái gì mà biết chẳng hiểu, Ngài má»›i bảo chính là ông chứ không riêng người nào khác. Vì cái Ä‘ó Ä‘âu có ai có thể hiểu thế cho mình?

Sau Ä‘ó Thiền sÆ° má»›i nói thêm: “Người thời nay chỉ rõ ngay Ä‘ó mà chẳng nhận cái chẳng hiểu Ä‘ó, chính Ä‘ó là tâm ông. Chính Ä‘ó là Phật của ông. Nếu lại nhầm ra ngoài, được chút ít hiểu biết cho là thiền, là đạo, thì không dính dáng gì hết, gọi là Ä‘em Phật vào, chẳng phải Ä‘em Phật ra, chỉ làm nhÆ¡ bẩn thiện tâm của ông thôi, do Ä‘ó cho nên nói chẳng phải là đạo”.

Ngài má»›i nói là ngay cái mà ông chẳng hiểu Ä‘ó, nếu nhận ra là xong. Đạo là ngay chá»— Ä‘ó. Còn mãi lo tìm đạo này, đạo khác để hiểu Ä‘ó thì không phải là đạo chân thật.

Chúng ta luôn tìm cái đạo được giải thích nhÆ°: Đạo là chân lý, mà chân lý là lẽ thật. Giải thích thế này, thế kia cuối cùng cÅ©ng không thấy cái đạo nào hết, chỉ hiểu nghÄ©a thôi. Còn ở Ä‘ây, Ngài chỉ thẳng chính ngay cái tâm ông không hiểu Ä‘ó, nếu nhận được cái lẽ thật Ä‘ó, thì chính Ä‘ó là đạo chân thật, là đạo sống. Còn cái đạo chữ nghÄ©a, đạo văn tá»± mà giải thích thế này thế kia Ä‘ó là đạo chết, không phải là đạo sống. Cái đạo sống Ä‘ó ngay chính ông. Khi ông nói là ông chẳng hiểu, chẳng hiểu là cái gì biết chẳng hiểu? Thì ngay Ä‘ó, Ä‘âu có thiếu gì nhÆ°ng mà tại ông còn mê. Cho nên, chỉ cần ngay Ä‘ó nhận ra cái tâm chẳng hiểu Ä‘ó là xong, Ä‘âu cần tìm Ä‘âu khác.

Ông nói chẳng hiểu, vậy Ä‘âu phải ông không biết, không hiểu. Nếu ngay Ä‘ó nhận ra lẽ thật của chính ông, thì Ä‘ó là đạo. Đạo là nhÆ° thế Ä‘ó chứ không phải là giải thích thế này, thế kia. NhÆ°ng người ta thích Ä‘i tìm cái đạo giải thích nhiều hÆ¡n. Nên gọi Ä‘ó là Ä‘uổi theo chữ nghÄ©a, văn tá»±. Chúng ta thấy rõ ràng là nếu Ä‘uổi theo mấy cái Ä‘ó thì dù có hiểu nhiều đến Ä‘âu Ä‘i nữa thì cÅ©ng chỉ là hiểu về đạo thôi, chứ chÆ°a trá»±c tiếp giáp mặt vá»›i đạo. Chỉ là khái niệm về đạo, là gián tiếp chứ chÆ°a phải trá»±c tiếp.

Còn ở Ä‘ây, Thiền sÆ° chỉ thẳng trá»±c tiếp, chỉ cho thấy đạo là chính ngay Ä‘ây, chứ không giải thích dài dòng về đạo. Ví dụ nhÆ° là mình nói về người nào Ä‘ó, người Ä‘ó không có mặt ở Ä‘ây mình diá»…n tả thế này, thế nọ, thế kia…, là chúng ta nói về người Ä‘ó chứ không có mặt người Ä‘ó. Đây cÅ©ng vậy, mình nói về đạo thế này thế kia là hiểu về đạo, khái niệm về đạo thôi, chứ chÆ°a trá»±c tiếp giáp mặt vá»›i đạo chân thật.

Ở Ä‘ây, Thiền sÆ° giúp chúng ta giáp mặt vá»›i đạo chân thật ngay Ä‘ó mà không giải thích chữ nghÄ©a dài dòng. Các Ngài không nói nhiều nhÆ°ng người ta thấy rất là chính xác, song lại khó hiểu. Đó là vì chúng ta muốn hiểu, hiểu theo chữ nghÄ©a cho nên thấy khó hiểu, Ä‘âu biết chính ngay cái khó hiểu Ä‘ó má»›i chính là cái thá»±c, đặc biệt vậy Ä‘ó.

Thứ ba: Thiền SÆ° Đánh Thức Người Trở Lại.

Cho nên, Ä‘iều thứ ba các Thiền sÆ° muốn Ä‘ánh thức mọi người sống trở lại vá»›i nó. Má»—i người có sẵn lẽ thật nhÆ°ng vì mê nên cứ luôn lầm qua trÆ°á»›c mắt. Nó ở trÆ°á»›c mắt Ä‘ó mà luôn bỏ qua, nên các Thiền sÆ° thấy vậy má»›i thÆ°Æ¡ng xót. ThÆ°Æ¡ng cho tất cả mọi người ai cÅ©ng có đủ lẽ thật, có cái biết sáng ngời luôn hiện hữu có mặt ngay nÆ¡i má»—i người, nÆ¡i chính mình chứ không nằm ở Ä‘âu khác. Không có cái gì trên đời có thể làm tiêu mất được nó, nhÆ°ng mọi người lại thường bỏ quên, thật là Ä‘áng thÆ°Æ¡ng.

Vì thế, các Ngài má»›i Ä‘ánh thức giúp chúng ta nhá»› trở lại và chỉ nhá»› trở lại cái Ä‘ã quên mà không cho thêm cái gì khác. Tuy chúng ta thấy hÆ¡i khó hiểu nhÆ°ng nếu nhá»› trở lại thì Ä‘ó rất là thá»±c tế, rất là sáng tỏ.

Ví dụ nhÆ° thiền sÆ° Trường Viá»…n ở HÆ°Æ¡ng Lâm, lúc còn làm thị giả cho Thiền sÆ° Vân Môn, má»—i khi có người hỏi đạo ngài Vân Môn Ngài thường gọi “Thị giả Viá»…n”. Thị giả liền ông liền dạ. Ngài hỏi: “Thấy là cái gì?” Và thường nhÆ° vậy.

Ngài hỏi thị giả thấy là cái gì? Vậy mà đến 18 năm nhÆ° vậy Thầy Thị giả má»›i ngá»™. Cứ má»—i khi gọi Thị giả Viá»…n! Liền dạ. Ngài Vân Môn hỏi Ä‘ó là cái gì? Cứ má»—i ngày đều đều vậy mà không sáng tỏ gì hết, phải đến mà 18 năm nhÆ° vậy Ngài má»›i ngá»™ ra.

Gọi Thị giả thì Thị giả dạ, ngay Ä‘ó là trá»±c tiếp có mặt hiện hữu rồi. Vậy mà 18 năm má»›i ngá»™. Thá»­ hỏi má»—i ngày má»—i ngày đều nhÆ° vậy trong 18 năm, lúc Ä‘ó Ngài ở Ä‘âu mà không ngá»™? Trong khi nó luôn hiện hữu nÆ¡i mình.

Rốt cuá»™c qua 18 năm má»›i ngá»™, má»›i nhận ra Ä‘ó là mình, má»›i biết bấy lâu nay làm nhọc Thầy nhiều quá. Nếu nhÆ° ngay cái gọi ban đầu mà ngá»™ ra thì Ä‘âu phải nhọc 18 năm nhÆ° vậy. Nên má»›i nói cái lẽ thá»±c luôn gần gÅ©i.

CÅ©ng nhÆ° Mã Tổ và ngài Hoài Hải. Hai vị Ä‘i dạo thấy bầy vịt trời bay qua. Mã Tổ hỏi: “Đó là cái gì?” Ngài Hoài Hải Ä‘áp: “Là bầy vịt trời”. Khi chúng bay qua Mã Tổ hỏi: “Nó bay Ä‘i Ä‘âu?” Ngài thÆ°a: “Nó bay qua mất”. Mã Tổ má»›i nắm mÅ©i Ngài nhéo má»™t cái thật mạnh. Đau quá, Ngài la. Mã Tổ hỏi: “Sao không nói nó bay qua mất Ä‘i!” Ngay Ä‘ó ngài Hoài Hải liền tỉnh ngá»™.

Hôm sau Mã Tổ lên tòa thuyết pháp, vừa má»›i lên tòa, đại chúng vừa nhóm họp xong, ngài Hoài Hải bÆ°á»›c ra cuốn chiếu. Ngày xÆ°a, người ta thường trải chiếu ngồi nghe pháp trong há»™i, mà lúc ấy Mã Tổ má»›i ra chÆ°a nói gì mà Ngài cuốn chiếu, còn Mã Tổ thấy vậy má»›i xuống tòa về phÆ°Æ¡ng trượng. Ngài Hoài Hải Ä‘i theo, Mã Tổ: “Tôi chÆ°a nói câu nào sao ông cuốn chiếu vậy?” Ngài Hoài Hải thÆ°a: “Hôm qua con bị Hòa thượng nhéo chóp mÅ©i Ä‘au”. Mã Tổ hỏi: “Hôm qua ông để tâm ông ở chá»— nào?” Ngài thÆ°a: “Chóp mÅ©i hôm nay chẳng Ä‘au”. Mã Tổ nói: “Ông hiểu sâu chuyện hôm qua”.

Đó là Mã Tổ Ä‘ã Ä‘ánh thức lẽ thật ngay chính Thị giả. Khi Ngài thấy bầy vịt trời bay qua, chỉ nhá»› bầy vịt trời bay qua còn quên mất cái Ä‘ang biết của chính mình. Cái biết Ä‘ang hiện hữu thì lại quên, chỉ nhá»› có bầy vịt trời, nên khi nó bay qua liền nhá»› nó bay qua mất rồi, nên Mã Tổ má»›i nhéo lá»— mÅ©i má»™t cái thật Ä‘au, khi Ä‘au la rồi, Tổ hỏi sao ông không nói bay qua Ä‘i? Còn cái biết Ä‘au này Ä‘âu có bay Ä‘i Ä‘âu? Ngay Ä‘ó ông tỉnh ngá»™.

Hôm sau, Mã Tổ muốn gạn xem chá»— tỉnh ngá»™ của ông có sát thá»±c không, nên má»›i hỏi hôm qua ông để tâm ông ở chá»— nào? Nếu nói để tâm ở lá»— mÅ©i chắc là bị quở tiếp rồi, nên ngài Hoài Hải má»›i Ä‘áp là hôm nay mÅ©i không có Ä‘au. Tức là sao? Là cái Ä‘au này không ở cái lá»— mÅ©i, mÅ©i này chỉ có cảm giác má»™t chút vậy thôi, còn cái Ä‘au luôn hiện hữu nÆ¡i mình chứ không phải ở lá»— mÅ©i. Nếu chỉ nhá»› cái lá»— mÅ©i này là quên mất chính mình rồi, cho nên Ä‘áp hôm qua Ä‘au hôm nay Ä‘âu có Ä‘au. Không Ä‘au nhÆ°ng mà nó có không?

NhÆ° vậy, cái biết này luôn hiện hữu nÆ¡i má»—i người không hề thiếu vắng lúc nào hết, rõ ràng cái thấy của ngài Hoài Hải không phải ở ngay cái lá»— mÅ©i, mà cái biết này nó luôn hiện hữu nÆ¡i mình. Hôm qua nó ở lá»— mÅ©i nhÆ°ng hôm nay không ở lá»— mÅ©i. Hôm nay có thể ở cái tay. Ở cái tay thì nó biết cái tay, không cố định ở Ä‘âu hết, nó luôn luôn có mặt, không bị sắc trần che mờ. Nhéo ngay lá»— mÅ©i là bị sắc trần lá»— mÅ©i che thôi! NhÆ°ng chúng ta nhá»› là bị trần che, còn cái biết luôn hiện hữu Ä‘ó, nếu nhéo lá»— mÅ©i thì Ä‘au ở mÅ©i, nhéo ở cái tay thì nó Ä‘au ở tay. NhÆ° vậy thì cái biết này luôn sáng ngời, ngay khi đối Ä‘áp qua lại hiện tại Ä‘ây, tức ngay khi đối Ä‘áp vá»›i ông thầy nó cÅ©ng hiện hữu ngay Ä‘ó, không hề xa lạ.

NhÆ°ng mọi người nghe nói lại thấy nó xa lạ. Bởi vì mọi người luôn nhá»› cái bên ngoài quên mất cái hiện hữu. Cho nên Ä‘ó là Ä‘iểm mà các Thiền sÆ° Ä‘ánh thức học nhân nhá»› trở lại thôi, chứ không gì khác. Nhá»› trở lại cái Ä‘ang hiện hữu nÆ¡i mình mà mình Ä‘ã quên.

CÅ©ng nhÆ° câu chuyện Thiền sÆ° Thần Tán kỳ lÆ°ng cho thầy Bổn sÆ°. Đang kỳ lÆ°ng thì SÆ° lại vá»— vá»— cái lÆ°ng thầy nói: “Điện Phật này đẹp mà Phật không Thánh”. Điện Phật Ä‘ó là cái gì? Tức là trong thân này có ông Phật sáng ngời mà không thánh tức là còn mê. Thầy Bổn sÆ° nghe vậy má»›i xoay đầu ngó lại. SÆ° nói tiếp: “Phật tuy chẳng Thánh nhÆ°ng cÅ©ng thường hay phóng quang.” Tức là nghe nói biết xoay đầu ngó lại tức Phật phóng quang, do cái biết luôn hiện hữu nÆ¡i chính mình, ngay trong nhà tắm cÅ©ng có chứ Ä‘âu xa, Ä‘âu thiếu chá»— nào.

Tánh biết luôn hiện hữu nÆ¡i má»—i cá»­ Ä‘á»™ng nhÆ° xoay đầu hay ngó lại … của con người. Khi Ä‘ó, là cái gì biết xoay đầu ngó lại? Cái đầu có biết gì Ä‘âu, khi tắt thở cái đầu vẫn y nguyên. NhÆ°ng người ta chỉ biết có cái đầu thôi, xoay đầu ngó lại chỉ biết có cái đầu, còn cái gì ngầm ẩn bên trong lại quên, cái Ä‘ó má»›i là ánh sáng hiện hữu Ä‘ó. Nên ngài Thần Tán má»›i nói Phật phóng hào quang. Tức là cái tÆ°á»›ng Ä‘á»™ng của cái đầu có soi má»›i có Ä‘á»™ng nhÆ°ng nó Ä‘âu có mất ánh sáng của tánh biết, nó vẫn luôn hiện hữu song mọi người thường bỏ quên.

Do Ä‘ó, các thiền sÆ° chỉ dạy rất Ä‘Æ¡n giản, rất thá»±c tế ngay cuá»™c sống hiện tại, không nói cao xa, nhÆ°ng người ta vẫn thấy nó khó hiểu, là vì con người nhiều tưởng tượng, nhiều ảo tưởng.

Nghe nói thiền ai cÅ©ng nghÄ© thiền là cái gì Ä‘ó cao siêu, xa vời lắm, khó mà vá»›i tá»›i và liền tưởng tượng quá nhiều. Đến khi nghe nói quá thá»±c tế thì lại khó hiểu, khó tin. Có những Ä‘iều chúng ta tưởng nhÆ° là phi thường nhÆ°ng nó rất bình thường, rất gần gÅ©i. Còn có cái ta tưởng nó rất bình thường nhÆ°ng lại rất phi thường, vì người ta bị các ảo tưởng che. Đó là lẽ thật mà các Thiền sÆ° Ä‘ã căn dặn, các Ngài muốn Ä‘ánh thức, nhắc mọi người nhá»› trở lại.

Chuyện vua Đường Trang Tông, có lần vua Ä‘i Hà Bắc trên đường về hành cung ở Ngụy Phủ. Gần Ä‘ó có Thiền sÆ° Tồn TÆ°Æ¡ng đệ tá»­ của ngài Lâm Tế. Vua Đường này có học hiểu thiền, nên cho mời Thiền sÆ° Tồn TÆ°Æ¡ng đến và nói: “Trẫm thâu Trung Nguyên nhận được má»™t hòn ngọc quí mà chÆ°a có ai trả giá”. SÆ° nói: “Xin bệ hạ cho xem.” Vua má»›i lấy hai tay vuốt từ đầu tá»›i chân, Ä‘ó là vua trình hòn ngọc. Thiền sÆ° nói: “Ngọc của đấng quân vÆ°Æ¡ng ai mà dám trả giá”.

Ông vua này thá»±c là hiểu đạo. Ngọc ở Ä‘ây là tượng trÆ°ng trên danh từ nhÆ°ng thá»±c tế vua muốn chỉ cái gì? Muốn chỉ lẽ thật ngay nÆ¡i má»—i người, ngay nÆ¡i vua. Lẽ thật Ä‘ó cao quí nên má»›i ví nhÆ° hòn ngọc. Trong Kinh thường nói mọi người có hòn ngọc quí mà bỏ quên, ngọc này không có ai có thể trả Ä‘úng mức giá được. Bởi vì ngọc thế gian có giá cả, có mắc rẻ, còn ngọc này không có giá cho nên không ai trả giá được hết. Mà ngọc này là của ông vua hiểu thiền, nên khi ông trình ngọc ông vuốt từ đầu tá»›i chân, vuốt tá»›i Ä‘âu biết tá»›i Ä‘ó, rõ ràng Ä‘âu có thiếu cái gì. Vuốt tá»›i chá»— nào biết chá»— Ä‘ó, thì đối vá»›i ngọc báu này vàng ngọc trên thế gian làm sao sánh kịp.

NhÆ° vậy, để thấy rằng má»™t ông vua nhiều việc, khéo biết tu học lý thiền cÅ©ng vẫn sáng được, cÅ©ng hiểu được lẽ thật Ä‘ó. Còn chúng ta thì sao? Nhiều vị nói là tôi nhiều việc lắm, bận việc này việc kia, thá»­ hỏi quí vị có nhều việc bằng ông vua không? Nhiều lắm là việc của má»™t hoặc hai ba gia Ä‘ình là cao lắm, còn ông vua là việc của trăm nhà, việc cả nÆ°á»›c mà vua còn tu và hiểu được những lẽ thật nhÆ° thế, còn chúng ta tại sao lại không làm được. Để tất cả thấy và hiểu rõ lẽ thật Ä‘ó luôn hiện hữu nÆ¡i mọi người, ai cÅ©ng có, nếu khéo nhá»› trở lại thì nÆ¡i mình đầy đủ.

Có má»™t câu chuyện gần gÅ©i hÆ¡n: Có má»™t cô kỹ nữ Nhật Bản, là con của má»™t võ sÄ© theo phụ tá vị tÆ°á»›ng quân. Do vị tÆ°á»›ng quân này thất thế bị sa thải, nên rồi sá»± nghiệp gia sản của võ sÄ© cha cô cÅ©ng bị tiêu hao suy sụp. Cô bị bán làm kỹ nữ. NhÆ°ng cô kỹ nữ này lại thông minh, có tài nên rất nổi tiếng. Má»—i lần nghÄ© đến hoàn cảnh bất hạnh của mình, cô luôn có sá»± buồn tủi nên tinh thần cÅ©ng bị ảnh hưởng. Khi ấy có má»™t vị khách cÅ©ng có học thiền, thấy vậy má»›i hỏi nguyên do, cô thú thật. Khách nói có má»™t cách chữa được bệnh của cô nhÆ°ng không biết cô có tin hay không? Cô này nghe liền năn nỉ, nếu thật nhÆ° vậy thì làm sao tôi không tin.

Ông khách hÆ°á»›ng dẫn cô tập thiền quán, dạy cô tập quán xét kỹ toàn thân của cô, không có gì là không có tri giác, tức là toàn thân cô do có tri giác nên má»›i hoạt Ä‘á»™ng, không có chá»— nào thiếu hết.

Do có biết, có tri giác nó má»›i hoạt Ä‘á»™ng, vậy tri giác Ä‘ó nó có má»™t ông chủ. Khi làm bất cứ việc gì, ngay cả khi cô vá»™i vã, bận rá»™n hết sức thì cô vẫn phải nhìn ông chủ bên trong Ä‘ó. Tức là dù lúc vá»™i vã hấp tấp đến Ä‘âu Ä‘i nữa cÅ©ng phải quán trở lại, nhá»› ông chủ bên trong: Cái gì thấy, cái gì nghe? Cái gì Ä‘ang thấy Ä‘ây, cái gì Ä‘ang nghe Ä‘ây? Nếu cô quán chiếu má»™t cách siêng năng không lÆ¡i lỏng, không gián Ä‘oạn thì Phật tánh sẵn có của cô sẽ xuất hiện. Và khi đạt đến trạng thái này, cô sẽ thấy Ä‘ó là má»™t con đường tắt để giải thoát mọi cảnh giá»›i Ä‘au khổ. Bởi vì khi sáng tỏ được Ä‘iều Ä‘ó sẽ là con đường giải thoát mọi Ä‘au khổ cho cô. Ngay trong cô có tri giác, có cái biết, chá»— nào cÅ©ng có cái biết hết nên cô phải quán ông chủ bên trong, đừng theo bên ngoài. Nếu luôn thá»±c tập liên tục nhÆ° vậy thì lúc nào Ä‘ó Phật tánh của cô sẽ xuất hiện.

Cô ghi nhá»› và về thá»±c hiện chuyên cần, đến má»™t lúc khi sá»± chú tâm miên mật, khít khao của cô lúc nào cÅ©ng hiện hữu. Má»™t ngày, trời giông bão, sấm sét quá to, cô lại hay sợ sấm sét nên má»›i trùm mền núp. Lúc ấy, bất chợt cô nhá»› lại bài tập này liền trấn tỉnh không sợ nữa, rồi ngồi bật dậy. Khi Ä‘ó, ngoài trời vừa có má»™t cÆ¡n sét Ä‘ánh mạnh vào sân nhà cô, sức mạnh Ä‘ó hất cô bật ngá»­a và làm cô ngá»™p thở bất tỉnh giây lát. Ngay lúc, cô lấy lại bình tỉnh thở lại được và bá»—ng nhiên cô nhận được cái tri giác Ä‘ang sáng ngời Ä‘ó. Niềm vui đến vá»›i cô không thể diá»…n tả được, từ Ä‘ó cuá»™c đời cô chuyển hóa, cuá»™c sống thật sá»± có ánh sáng chân thật.

Đó cÅ©ng là Ä‘ánh thức cái biết Ä‘ang hiện hữu nÆ¡i chính mình, má»—i người xem toàn thân của mình có chá»— nào thiếu không? NhÆ°ng vì chúng ta không nhá»›. Nếu ngay Ä‘ây thường xuyên khéo quán trở lại thì ánh sáng tá»± tánh luôn hiện hữu Ä‘ó có lúc sẽ xuất hiện, chạm đến Ä‘âu nó cÅ©ng liền cảm nhận ngay, Ä‘âu thiếu! Vậy mà còn tìm chá»— nào nữa, rõ ràng là mê.

Đó là cái lẽ thật bình đẳng vá»›i tất cả không phân biệt già trẻ, sang hèn. Má»™t cô kỹ nữ mà còn làm được việc Ä‘ó, thì ở Ä‘ây có ai không làm được không? Cho nên, Ä‘ó là má»™t lẽ thá»±c rất sáng ngời, nếu người thấu được lẽ thật Ä‘ó rồi, thấy rõ mọi người ai ai cÅ©ng Ä‘ang sống, Ä‘ang ở trong nÆ°á»›c mà lại giÆ¡ tay tìm nÆ°á»›c, Ä‘òi nÆ°á»›c, hay nhÆ° các thiền sÆ° nói là Ä‘ang cởi trâu mà lại Ä‘i tìm trâu.

Điều thá»±c tế bởi vì chúng ta luôn sống quên mình, có những chuyện bình thường thôi chÆ°a nói đến chuyện đạo lý, nhÆ°: Có khi tay cầm chìa khóa mà lại Ä‘i tìm chìa khóa. Chuyện thường thôi Ä‘ó, sau má»›i nhá»› lại là Ä‘ang cầm trên tay. Đó là tại mê. Bởi vì tâm chúng ta luôn hÆ°á»›ng ra bên ngoài nên cứ nhá»› bên ngoài, khi tỉnh má»›i nhá»› lại thì ra là nhÆ° vậy.

SÆ¡ Tổ Trúc Lâm tức vua Trần Nhân Tông, lúc lên Yên Tá»­ tu rồi ngá»™ đạo. Ngài má»›i sáng lập ra phái Trúc Lâm Yên Tá»­, Ngài cÅ©ng làm má»™t bài khai thị trong chúng, trong Ä‘ó có má»™t Ä‘oạn nói rằng: “Hằng ngày các ông ăn cháo, ăn cÆ¡m mà sao không rõ việc bát, việc muá»—ng”. Tức là nói thời giờ luống qua không đợi người, sá»± đời vô thường, thân này mỏng manh. Hằng ngày mọi người ăn cháo, ăn cÆ¡m, cầm bát, cầm muá»—ng mà sao không rõ việc bát, việc muá»—ng. Đó là chá»— mê của người hiện tại. Quí vị kiểm lại coi, mọi ngày chúng ta ăn cÆ¡m, cầm Ä‘Å©a, cầm muá»—ng thì cái gì cầm bát, cầm muá»—ng ăn cÆ¡m mà lại không sáng tỏ, mà chỉ lo nhá»› cÆ¡m, nhá»› cháo, phải không?

Cầm cái bát thì nhá»› cái bát, cầm Ä‘ôi Ä‘Å©a nhá»› Ä‘ôi Ä‘Å©a còn cái gì biết cầm Ä‘Å©a muá»—ng Ä‘ây lại không nhá»›. NhÆ°ng chính Ä‘ây má»›i là hồn của cuá»™c sống. Nếu thiếu cái này thì coi nhÆ° vô hồn, là sá»± chết chứ không phải cuá»™c sống nữa. Nó là cái hồn của cuá»™c sống nhÆ°ng Ä‘a số người lại không nhá»› đến nó, mà nhá»› bát, Ä‘Å©a, muá»—ng, nhá»› cÆ¡m, nhá»› cháo, rõ ràng chúng ta sống vô hồn. Rồi hằng ngày Ä‘i tá»›i, Ä‘i lui cÅ©ng vậy, nhá»› mình tá»›i lui qua lại thôi, còn cái gì biết hiện hữu Ä‘ó lại quên không nhá»›. Cho nên Ä‘úng theo con mắt người hiểu đạo thấy con người sống cÅ©ng nhÆ° chết, tức là thiếu cái hồn. Mà Ä‘úng nhÆ° vậy.

CÅ©ng nhÆ° câu chuyện má»™t người Tây Tạng qua bên Tây phÆ°Æ¡ng thấy người ta xây những ngôi má»™ trong nghÄ©a địa cho những người chết rất sang trọng. Lúc Ä‘ó, có má»™t vị ngồi cạnh má»›i nói là: “Thầy thấy bên Ä‘ây người ta xây ngôi má»™ cho những cái xác chết rất đẹp, và sang trọng”. Thầy Tây Tạng má»›i nói: “Đúng vậy, ở Ä‘ây người ta xây những cái nhà mồ cho những cái xác chết rất đẹp và rồi người ta cÅ©ng xây những ngôi nhà rất sang trọng cho những cái xác sống”. Tức là xây những ngôi mồ rất đẹp cho những cái xác chết và những ngôi nhà rất đẹp cho những cái xác sống.

Vậy ý thầy muốn nói cái gì? Kia là những cái xác chết, còn ở Ä‘ây là những cái xác sống Ä‘ang Ä‘i qua lại, tá»›i lui mà thiếu cái hồn, thì cÅ©ng giống nhÆ° cái xác biết cá»­ Ä‘á»™ng mà thiếu cái hồn.

Cho nên Ä‘ó là cái để Ä‘ánh thức, để nhắc nhở cho những người nào nhá»› được cốt tủy của sá»± sống để mà sống có hồn, sống thá»±c sống chứ không phải nhÆ° những cái xác, nhÆ° vậy má»›i Ä‘úng nghÄ©a sống. Má»›i thấy rằng ngay trong cuá»™c sống hàng ngày, trong các sinh hoạt, má»—i người luôn có cái biết hiện hữu sáng ngời nhÆ°ng lại bỏ quên. Cho nên Ngài má»›i gọi là sống thiếu hồn và nhắc nhở, Ä‘ánh thức cho mọi người nhá»› trở lại, thì chính mê giác là chá»— Ä‘ó.

Giải thích theo chữ nghÄ©a là mê thế này thế kia, rồi giác thế này, giác thế kia…., tưởng Ä‘âu giác là má»™t cái gì Ä‘ó cao siêu, xa lạ khó vá»›i tá»›i. NhÆ°ng rồi không ngờ cái mê cái giác nó ở ngay cuá»™c sống mình, chút xíu Ä‘ó thôi. Mê là mê chá»— Ä‘ó, giác cÅ©ng giác chá»— Ä‘ó. Giống nhÆ° bàn tay lật qua lật lại, không có xa vời gì hết, nên khéo thì ngay Ä‘ó nhận ra lẽ thật luôn hiện hữu.

Pháp sÆ° Từ Lô có làm những bài tụng rất thiết tha để khuyên người tỉnh nhận lại lẽ thật luôn hiện hữu Ä‘ó. Ngài nói:

                    Đốt hÆ°Æ¡ng, lá»… bái, nÆ°Æ¡ng sức nào
                    Niệm Phật, xem kinh cÅ©ng là y.
                    Nếu thiết tha về, về thì được
                    Đừng cho trôi dạt chốn quê người.

Nói ngay khi dụng công đốt hÆ°Æ¡ng lá»… bái là nÆ°Æ¡ng sức nào làm ra việc Ä‘ó? Nếu mà người khéo niệm Phật, xem kinh thì cÅ©ng là y thôi chứ có ai xen vào trong Ä‘ó. Nếu người biết thiết tha trở về nÆ¡i Ä‘ó thì được ngay thôi Ä‘âu có xa, đừng sống trôi nổi chốn quê người.

Quí vị ngồi Ä‘ây là Ä‘ang ở quê nhà hay quê người? NghÄ©a là thân ngồi Ä‘ây mà Ä‘ang sống ở quê người, gọi là sống tha hÆ°Æ¡ng. Chữ “quê người” có hai nghÄ©a: Vừa ở quê người khác, vừa mất cái gốc chân thật của mình. Ngài cÅ©ng nói thêm nhÆ° : Cầm muá»—ng, cầm Ä‘Å©a, nÆ°Æ¡ng sức nào? Quét đất, nấu trà cÅ©ng là y. Nếu thiết tha về, về liền được. Đừng cho trôi dạt chốn quê người.

NghÄ©a là cầm muá»—ng, cầm Ä‘Å©a, quét đất, nấu trà cÅ©ng là nó, ngay Ä‘ó nếu nhá»› sống trở về cÅ©ng nhÆ° mình trở lại quê nhà, còn quên Ä‘ó là sống quê người.

Lẽ thật Ä‘ó rất là gần gÅ©i, rất là xác thá»±c. Cho nên nếu người khéo nhá»› trở lại, ngay Ä‘ây trở về vá»›i cái biết tất cả, biết đủ thứ hết, tuy nó biết tất cả nhÆ°ng mà nó không là tất cả. Phải khéo thấy nhÆ° vậy, nó không là cái gì hết, trả nó về nguyên vẹn nhÆ° nó là nó, thì Ä‘ó là ta sống trở lại quê nhà. Nếu nó biết tất cả mà nó theo tất cả là nó sống lÆ°u lạc nÆ¡i quê người, chỉ chút xiú vậy thôi!

Quí vị thấy mê giác có khó khăn gì không? Có cách biệt xa xôi gì không? Nhiều người nghe nói giác ngá»™ nhÆ°ng tá»± thân không nghÄ© rằng mình sẽ giác ngá»™, vì Ä‘iều Ä‘ó để cho Phật chứ mình không dám.

Còn ở Ä‘ây thấy Ä‘úng lẽ thật rất gần gÅ©i, thay vì cái biết này nó biết tất cả các thứ hết, biết đủ hết nhÆ°ng nó vẫn giữ nguyên vẹn nó là nó chứ nó không là tất cả, không là cái gì hết, thì ngay Ä‘ó là xong, là giác. Còn nếu nó biết cái gì Ä‘ó rồi nó chỉ theo cái Ä‘ó thôi là mê, vậy thôi! Chỉ nhích qua nhích lại chút xíu Ä‘ó thì mê giác ngay chá»— Ä‘ó. Cho nên khéo là ngay Ä‘ây thấy rõ được cái chân lý hiện hữu nÆ¡i mình.

Thứ tư: Thiền Trong Cuộc Sống.

Điểm thứ tÆ° chỉ cho tất cả thấy rõ thiền ngay trong cuá»™c sống chứ không phải học thiền là ở Ä‘âu xa lạ. Không phải vào ngồi trong thiền đường má»›i là thiền mà thiền ngay trong cuá»™c sống, tức là luôn thá»±c tập trong cuá»™c sống. Làm cái gì cÅ©ng nhận biết rõ việc Ä‘ang làm. Đi mình nhận biết là Ä‘ang Ä‘i, ngồi mình nhận biết Ä‘ang ngồi, cÅ©ng nhÆ° lái xe mình nhận biết là Ä‘ang lái xe, cầm vô-lăng mình nhận biết rõ, cho đến bán hàng mình cÅ©ng nhận biết Ä‘ang bán hàng, nhận rõ ràng; rồi trong cái buồn vui mình cÅ©ng nhận biết rõ hết. Thá»±c tập luôn trong cuá»™c sống hàng ngày, đều nhận biết tất cả rõ ràng. Tức là luôn có ánh sáng tâm trong mọi chá»—, mọi hành Ä‘á»™ng, lúc nào ánh sáng tâm cÅ©ng phóng trong Ä‘ó, gọi là mặt trời tâm luôn mọc.

NhÆ° thân ở Ä‘âu thì tâm ở ngay chá»— Ä‘ó. Phải thá»±c tập nhÆ° vậy thì cÆ¡ thiền sẽ đến vá»›i mình và có thể khi nó đến ta không ngờ được. NhÆ°ng Ä‘a số chúng ta Ä‘ang sống ở nÆ¡i đất khách quê người, thân ở Ä‘ây mà tâm ở Ä‘âu? Phân chia thân má»™t nÆ¡i, tâm má»™t nÆ¡i. Chính chá»— Ä‘ó là mất mình, thiếu mình, là sống thiếu chủ.

Còn luôn tập sống xoay trở lại, thân ở chá»— nào thì tâm ở chá»— Ä‘ó, hiện Ä‘ang nghe pháp Ä‘ây thì nó cÅ©ng Ä‘ang nghe pháp Ä‘ây. CÅ©ng vậy, mình Ä‘ang lái xe thì nó cÅ©ng phải lái xe, chứ còn Ä‘ang lái xe mà nó về nhà là chết rồi, nhiều khi lái bậy nữa. Do Ä‘ó phải tập thiền ngay trong cuá»™c sống chứ không thể thiếu. Được vậy thì lúc nào nó cÅ©ng sáng, mà khi sáng rồi thì nhìn gì cÅ©ng sáng hết.

NhÆ° câu chuyện bà già cùng ngài Bạch Ẩn. Má»™t hôm, Ngài lên tòa khai thị đại chúng. Ngài giảng há»… tâm tịnh thì cõi nÆ°á»›c thanh tịnh. Đức Phật ở trong mọi chúng sanh chứ không Ä‘âu xa hết. Má»™t khi Đức Phật xuất hiện thì mọi vật trong thế gian đều chiếu ánh quang minh. Đức Phật xuất hiện ở Ä‘âu thì thì sáng ngời tất cả, ai muốn nhận được diều này thì phải phản quan tá»± ká»·.

Bà già nghe xong thầm nói chuyện Ä‘ó cÅ©ng không khó gì lắm và về thá»±c hành. Bà quán chiếu luôn soi lại chính mình ngay trong cuá»™c sống hàng ngày. Má»™t hôm, khi tâm Ä‘ãù miên mật chuyên nhất, khi Ä‘ang rá»­a nồi chợt bà ngá»™. Bà dẹp cái nồi và đến trình ngài Bạch Ẩn liền. Bà nói: “Con Ä‘ã gặp Đức Phật ngay trong thân con rồi, mọi vật dụng nó đều sáng ngời hết thật là kỳ diệu vô cùng”.

Ngài nghe nhÆ° vậy má»›i gạn lại xem bà thá»±c có thấy được vậy không, hay do học rồi nói lại, nên Ngài nói: “Bà nói vậy, còn cái hầm phân thì sao? Nó có chiếu sáng hay không?” Bà má»›i tiến lên Ä‘ánh Ngài má»™t cái và nói: “Ông già này chÆ°a ngá»™”.

Hàng ngày cÅ©ng là cái biết này nhÆ°ng nó không sáng ngời, vì bị những tÆ° tưởng lăng xăng phủ che, do nó luôn thường xuyên quán chiếu để nó luôn hiện hữu. Khi nó sáng lên má»›i thấy rõ là cÅ©ng từ cái biết hàng ngày Ä‘ây nhÆ°ng giờ nó lại sáng ngời nên nhìn cái gì cÅ©ng sáng hết. Nếu có nhìn hầm phân thì cÅ©ng sáng, vì nó không mê. Còn khi nghe nói hầm phân liền cho là thối vậy là mê.

NhÆ° vậy, lúc nào nó cÅ©ng sáng ngời hết. NghÄ©a là tâm sáng tỏ thá»±c sá»± rồi thì nhìn ra cái gì cÅ©ng sáng, mọi hành Ä‘á»™ng cÅ©ng sáng, tức là luôn sống trong cái ánh sáng thật, nên Phật luôn ra đời vá»›i chính mình chứ gì nữa? NghÄ©a là Phật Ä‘âu có nhập Niết-bàn, phải không? Chúng ta thấy Phật nhập Niết-bàn là vì tâm mình mê nên thấy Phật nhập Niết-bàn, còn tâm sáng ngời thì Phật ra đời vá»›i mình. Vậy khi nhìn Ä‘âu cÅ©ng sáng ngời sẽ thấy Phật ra đời, sung sÆ°á»›ng không? Rõ ràng thiền là ngay trong cuá»™c sống, lẽ thật luôn hiện hữu không ở Ä‘âu xa.

Lại có câu chuyện cÅ©ng gần gÅ©i luôn được nhắc nhở là thiền sÆ° Đạo Ngá»™ chỉ tâm yếu cho ngài Sùng Tín. Ngài Sùng Tín theo hầu Thiền sÆ° Đạo Ngá»™ lâu mà không nghe thầy chỉ dạy thiền gì hết. Má»™t hôm, quá khao khát má»›i đến bạch vá»›i thầy: “ThÆ°a Thầy, từ ngày con vào Ä‘ây đến nay, con chÆ°a được Thầy dạy tâm yếu thiền.” Thiền sÆ° Đạo Ngá»™ má»›i nói: “Từ ngày ngÆ°Æ¡i vào Ä‘ây, ta chÆ°a từng không lúc nào mà không chỉ dạy tâm yếu cho ngÆ°Æ¡i”. Ngài Sùng Tín ngạc nhiên nói: “Bạch Thầy, vậy Thầy chỉ dạy cho con lúc nào?” Thiền sÆ° Đạo Ngá»™ trả lời: “Má»—i ngày ngÆ°Æ¡i dâng trà lên ta vì ngÆ°Æ¡i mà tiếp, ngÆ°Æ¡i bÆ°ng cÆ¡m lên ta vì ngÆ°Æ¡i mà nhận, ngÆ°Æ¡i xá lui thì ta vì ngÆ°Æ¡i mà gật đầu, vậy thì có chá»— nào mà không chỉ dạy tâm yếu cho ngÆ°Æ¡i Ä‘âu!” Ngài Sùng Tín nghe vậy cÅ©ng chÆ°a hiểu má»›i cúi đầu trầm ngâm suy nghÄ©. Ngài nói: “Thấy thì thẳng Ä‘ó thấy liền còn suy nghÄ© là sai rồi”. Ngay Ä‘ó Ngài tỉnh ngá»™.

Thiền sÆ° Đạo Ngá»™ khéo léo, vì nếu lúc bình thường nghe nói nhÆ° vậy chÆ°a chắc là ngài Sùng Tín Ä‘ã ngá»™ vì xem thường. Khi tâm thật thiết tha, khao khát, cõi lòng luôn mở sẵn sàng để Ä‘ón nhận, chỉ cần khÆ¡i nhẹ nó là nhận liền.

Đây cÅ©ng vậy, Ä‘ang khi khao khát nghe Thiền sÆ° nói má»™t cách bất ngờ là ta không có lúc nào mà không chỉ dạy tâm yếu cho ngÆ°Æ¡i. Ngài Sùng Tín má»›i ngạc nhiên, rõ ràng mình có được chỉ dạy lúc nào Ä‘âu. NhÆ°ng không ngờ là Thầy chỉ hàng ngày khi dâng trà, bÆ°ng cÆ¡m, thÆ°a, xá chào, ngay Ä‘ó là tâm yếu rồi, là lẽ thật nó Ä‘ang hiện hữu, nhÆ°ng đặc biệt nhận thì ngay Ä‘ó nhận liền, mà suy nghÄ© là sai.

Bởi vì suy nghÄ© là gián tiếp rồi, suy nghÄ© là suy nghÄ© về nó tức là biến nó thành đối tượng để suy nghÄ©, thành ra mình tách rời mình vá»›i nó, nên há»… suy nghÄ© là sai, nhận thì ngay Ä‘ó nhận liền. Vậy, cho thấy rằng cái lẽ thật Ä‘ó nó luôn hiện hữu sáng ngời trong chính mình, trong mọi cá»­ chỉ hành Ä‘á»™ng Ä‘ó chứ không Ä‘âu xa hết.

Song, cÅ©ng do tâm mình phải thật sá»± sáng thì má»›i nhận rõ nhÆ° vậy, chứ còn Ä‘em cái tâm lanh lợi, cái tâm sanh diệt suy nghÄ© vào trong Ä‘ây thì nó cÅ©ng thành sanh diệt theo. Có người nói nếu cái biết luôn hiện hữu sáng ngời nhÆ° vậy thì khi biết Ä‘au, biết khóc, biết buồn, biết vui thì nó cÅ©ng là cái biết sáng ngời Ä‘âu cần tu chi nữa? Mà nếu cái biết Ä‘ó là cái biết sanh diệt thì sao?

Nên chúng ta phải nhá»› các Ngài ở trong cái biết chân thật, cái biết của chân tâm nên lúc nào nó cÅ©ng sáng. Vì vậy, chúng ta cÅ©ng phải Ä‘em cái biết chân tâm để nhận, còn nếu Ä‘em cái biết suy nghÄ© mà suy nghÄ© về nó thì cÅ©ng theo chiều sanh diệt.

Cho nên đối vá»›i các thiền sÆ° khi được hỏi đến chá»— này thì các Ngài nói không biết. Vì sao? Là để cắt đứt tâm nghÄ© theo duyên của chúng ta Ä‘ó, tức là tâm lÆ°u lạc nÆ¡i xứ người, cắt đứt để nó trở về ngay hiện thá»±c. Nên nói không biết không có nghÄ©a là không biết, phải không?

Ngày xÆ°a, ngài Khuê Phong có nói là “Tri chi nhất tá»± chúng diệu vi môn” tức là “Má»™t chữ biết là cá»­a các thứ nhiệm mầu”. NhÆ°ng sau các thiền sÆ° cÅ©ng nói lại “Tri tri nhất tá»± chúng họa chi môn” tức là “Má»™t chữ biết là cá»­a các thứ họa”. Cùng má»™t chữ biết các vị cho Ä‘ó là cá»­a các thứ nhiệm mầu mà cÅ©ng là cá»­a các thứ họa. CÅ©ng từ nó mà có sân si, rồi cÅ©ng từ nó mà giác ngá»™ nên chúng ta phải khéo soi trở lại thì nó là cá»­a các thứ diệu, nếu không khéo theo nó mà vÆ°Æ¡n ra là cá»­a các thứ họa.

Tóm lại, má»—i người sống ở Ä‘ây ai có tâm thì cÅ©ng có biết, mà có biết tức là có dấu vết để cho chúng ta trở về, chứ Ä‘âu có mất. Đó là má»™t niềm an ủi cho tất cả. Cái biết xÆ°a nay vốn là nguồn tâm sáng ngời muôn thuở cho chúng ta, má»—i người phải soi trở lại chá»› theo cái biết sanh diệt rồi nhiều khi lại chê bai lẽ thật xÆ°a nay. Lẽ thật này là lẽ thật muôn thuở, xÆ°a nay không có gì phá hoại được.

Trong Kinh Pháp Hoa, Phật nói: “Dù cho đến thời kiếp hỏa cháy tận hết mà cõi của Ta thì vẫn còn an ổn”. NghÄ©a là “Dù cho thế giá»›i này đến thời kiếp hỏa lá»­a bốc cháy, cháy hết cả thế giá»›i nhÆ°ng cÅ©ng không đốt cháy cái thể biết này”. Nó đốt cháy tất cả nhÆ°ng làm sao nó cháy tá»›i chá»— này. Tức là các thứ có thể hoại còn cái thể biết này làm sao hoại được, lấy cái gì mà làm nó hoại Ä‘ây? Dù cho ngoại đạo nhập định vô tưởng đến hàng triệu năm nhÆ°ng có làm hoại nó được không? CÅ©ng không làm hoại được nó. Khi xuất định rồi thì cÅ©ng rÆ¡i trở lại tức là cÅ©ng biết nữa.

Cho đến người bị tá»™i vào trong địa ngục, lá»­a đốt cháy xÆ°Æ¡ng thịt tan hết thành tro hàng trăm lần mà có tiêu được không? Trong kinh kể rằng bị đốt cháy chết rồi thì có làn gió thổi qua liền sống lại, chịu tá»™i tiếp tục vậy mà cÅ©ng không đốt tiêu được. Cái gốc chân thật này không có thể làm gì tiêu được, vậy mà chúng ta không nhá»› trở lại để sống mà lại sống vá»›i cái hÆ° dối, cái tạm thời này để rồi phải lo, phải sợ? Ngay Ä‘ây cần phải phát minh ra lẽ thật này để sống trở về nguồn, tức là trở về sống ngay vá»›i quê nhà của mình chứ đừng sống lÆ°u lạc nÆ¡i quê người. Chúng ta mừng là còn dấu vết để trở về, cÅ©ng nhÆ° còn nghe được lẽ thật này nên Ä‘ây cÅ©ng là má»™t nhân duyên hy hữu cho chúng ta. Nếu không thì cÅ©ng lờ mờ rồi không biết sẽ lÆ°u lạc ở Ä‘âu? Chỉ má»™t chút Ä‘ó khéo nhá»› trở lại thì nó chuyển hóa cả cuá»™c đời lá»›n lao của chúng ta, Ä‘úng là quí vị cÅ©ng có gieo trồng duyên lành lá»›n, nên rồi cÅ©ng được nghe nhắc lại những lẽ thật này để rồi cùng nhá»› trở về. TrÆ°á»›c kia, chúng tôi có làm má»™t bài kệ nhằm làm sáng tỏ lẽ thật này, tá»±a là: “Đẹp Lắm Ai Æ i!”:

                        Ôi! đẹp lắm kìa nắng mai Ä‘ang rải khắp
                        Đem lại cho sức sống vá»›i muôn loài
                        Sau má»™t Ä‘êm dài tối tăm chìm lặng
                        Và giờ Ä‘ây bừng dậy ánh nắng ban mai.
                        Này đẹp lắm vá»›i cỏ cây hoa lá
                        Đang rung rung rung theo gió nhẹ Ä‘ong Ä‘Æ°a
                        Trong mắt người nhÆ° gợi gợi cái gì kia đấy
                        Hỡi ai Ä‘ó Ä‘ã nhìn rõ hay chÆ°a?
                        Và còn nữa muôn vàn cảnh vật
                        Đang hiện tiền chói sáng trÆ°á»›c ai kia
                        NhÆ° nhắc rõ Ä‘ây quê nhà muôn thưở
                        Thôi chạy tìm hãy mở mắt nhìn ra.
                        Có Ä‘úng không còn gì đẹp hÆ¡n nữa?
                        Chỉ má»™t phen nhắm mở nhọc chi Ä‘âu
                        Vậy nhắn bảo ai kia mau mở mắt
                        Này đẹp lắm, ôi đẹp đẹp làm sao!

Ánh nắng rải khắp muôn loài đều đủ hết sau má»™t Ä‘êm dài tối tăm chìm lặng, Ä‘êm dài giờ Ä‘ây Ä‘ãù bừng dậy dÆ°á»›i ánh nắng ban mai. Gió thổi nhẹ rung rung, trong ánh mắt con người nó gợi cái gì? Ai thấy rõ được lẽ thật, Ä‘ó là tỉnh dậy sau Ä‘êm dài tối tăm. Quê nhà ngay Ä‘ây chứ không Ä‘âu khác, Ä‘ang hiện hữu chỉ cần mở mắt nhìn ra thôi. Quí vị Ä‘ang ngồi ở Ä‘ây là mở mắt hay nhắm mắt? Chỉ chút xíu Ä‘ó thôi! Chỉ cần má»™t phen nhắm mắt mở mắt không phải nhọc nhằn chi nhiều. Ngay Ä‘ây mình nhắm mắt rồi mở mắt, Ä‘Æ¡n giản vậy thôi.

Vậy hỏi kỹ lại tất cả quí vị chịu nhắm mắt hay chiụ mở mắt? Sống nhắm mắt là tối tăm, mở mắt là sáng tỏ. Trong đạo nhiều khi mở mắt trao tráo lại là ngủ. Cho nên cần thật sá»± là mở mắt, chỉ nhiêu Ä‘ó thôi, lẽ thật nó là nhÆ° vậy.

Đây là má»™t cái lẽ thật muôn đời nay Ä‘ã phÆ¡i bày trÆ°á»›c tất cả, không còn dấu diếm gì nữa hết, phần còn lại thì sao? Phần của Thầy xong rồi phần còn lại của má»—i người, phải không?

Để kết thúc xin chúc mọi người sá»›m nhận ra lẽ thật này. Đây là chân lý muôn thưở, vượt cả thời gian và không gian, dù người có chấp nhận hay không chấp nhận, hoặc là cố tình phủ nhận nó nhÆ°ng nó vẫn luôn hiện hữu, chứ không phải vì phủ nhận nó mà nó không có. Lại cÅ©ng không phải vì chấp nhận nó mà nó thành có, nó vẫn luôn hiện hữu nhÆ° vậy, vẫn luôn sáng ngời nhÆ° vậy, vẫn luôn là nhÆ° vậy. Danh từ nhà Phật gọi là “Vẫn là nhÆ° thị”, vẫn sẵn sàng đợi người Ä‘ó, nhiêu Ä‘ó là đủ rồi.

Pháp Thoại

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="0"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872757" 
				and advertisment.end_time>"1526872757"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="0"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:14,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="chi-tiet"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872757" 
				and advertisment.end_time>"1526872757"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="chi-tiet"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:15,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Video giới thiệu

Tập:
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35

Tìm kiếm

Tin má»›i

Đọc nhiều

Ảnh đẹp

Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp

Lịch

Thống kê truy cập

  • Lượt truy cập: 03385
  • Đang online: 19