Hãy khéo chăm sóc cái tâm

24/02/2018 | Lượt xem: 513

TT.Thích Thông PhÆ°Æ¡ng

I. Tâm báu

Tâm là của báu chí cao vô thượng, mà chúng ta lâu nay bỏ quên ít chăm sóc, lại chăm sóc thân nhiều hÆ¡n. Đa số thường lo chăm sóc thân, hoặc nhà cá»­a, xe cá»™, ruá»™ng vườn sá»± nghiệp bên ngoài, mà bỏ quên cái tâm. Đây là thiếu sót rất lá»›n. Tâm quý hÆ¡n những thứ Ä‘ó, là linh hồn của cuá»™c sống. Nếu chúng ta sống thiếu tâm thì sá»± sống này thành sá»± chết. Tâm quan trọng nhÆ° vậy nhÆ°ng ít ai quan tâm đến, bỏ qua chá»— quý báu này.

NhÆ° vậy cái Ä‘áng chăm sóc lại không chăm sóc, lại chăm sóc những cái ít Ä‘áng chăm sóc.

Chính vì thiếu chăm sóc tốt cho tâm, thường bỏ bê có khi mặc kệ không biết tá»›i nó nữa, khiến nó sanh bệnh hoạn, hoặc mất thăng bằng. Cái tâm mất thăng bằng sẽ thành tâm bất thường, tâm phiền não sống trong khổ Ä‘au. Sống mà để cho những tham sân si, phiền não lấn áp là làm cho tâm phải chịu thiệt thòi, thÆ°Æ¡ng tổn, thành tâm lang thang không có chá»— nÆ°Æ¡ng tá»±a bị dẫn Ä‘i trong đường Ä‘iên đảo, Ä‘ó là sống mất gốc.

Tâm vốn là gốc của con người mà chúng ta lại bỏ quên, để nó trôi dạt không có Ä‘iểm tá»±a, vì không biết tá»±a vào Ä‘âu? Vậy mà ít ai thấy được trách nhiệm của mình, là phải lo chăm sóc tâm, không khéo để thành bệnh hoạn. Và cÅ©ng chính vì tâm có bệnh nên chúng ta má»›i đến Ä‘ây học Phật, nhà chùa trở thành bệnh viện trị bệnh tâm. Học Phật là để Ä‘iều trị tâm mình. Nếu tâm má»—i người không bệnh hoạn Ä‘Æ°Æ¡ng nhiên không tá»›i Ä‘ây.

Trong kinh Pháp Cú, Phật dạy:

  Tâm khó thấy tế nhị,

  Theo các dục quay cuồng.

  Người trí phòng há»™ tâm,

  Tâm há»™ an lạc đến.

Phật dạy tâm con người không hình tÆ°á»›ng khó thấy, rất tế nhị. CÅ©ng có khi chúng ta thấy tâm mình nhÆ°ng không kiểm soát được. Nó lên chùa tụng kinh niệm Phật, sÆ¡ suất má»™t chút nó chạy ra chợ lúc nào không hay. CÅ©ng vậy, má»›i thấy nó lên ngồi thiền, má»›i bắt chân lên chÆ°a ngồi nó lại chạy về nhà. Nên Phật dạy người trí phải khéo lo phòng há»™ tâm, giữ gìn, chăm sóc, ngăn ngừa tâm nghÄ© xấu. Tâm được phòng há»™ tốt tức là an lạc đến. Ngài nói thêm:

  Hãy vui không phóng dật,

  Khéo phòng há»™ tâm ý.

  Kéo mình khỏi ác đạo,

  NhÆ° voi bị sa lầy.

Người khéo tu không phóng dật, không để tâm phóng Ä‘i lang thang, khi có phòng há»™ giữ gìn tâm ý sẽ kéo mình ra khỏi đường ác. Tâm nếu được chăm sóc kỹ, được ngăn ngừa không tạo những tá»™i lá»—i thì kéo người ra khỏi ác đạo, nhÆ° voi bị sa lầy được kéo lên. Người khéo tu Phật là phải hăng hái chăm sóc, phòng há»™ tâm thật kỹ, không để nó chạy rong giống nhÆ° ngá»±a hoang, không gì kềm chế được, mặc tình cho những thứ phiền não, tham, sân, si tung hoành, làm khổ mình. Chúng ta cần phải luôn giữ gìn không cho nó sanh tá»™i lá»—i, tà ác, gây khổ Ä‘au cho mình, cho người.

Những thứ gây khổ Ä‘au cho thế gian này, gốc cÅ©ng từ tâm. Tâm vốn không hình tÆ°á»›ng nhÆ°ng nó lại là cá»™i gốc. Khi tâm khởi lên thì thân làm, miệng nói. Thí dụ muốn mắng ai Ä‘ó tâm phải khởi trÆ°á»›c miệng má»›i nói. Nếu ngay khi tâm khởi lên ý muốn chá»­i người liền dừng ngay Ä‘ó thì miệng không nói. Muốn nghÄ© Ä‘ánh ai Ä‘ó, nếu dừng thì Ä‘âu có Ä‘ánh nhau, nên giữ tâm là gốc, còn không giữ thì thành tâm bệnh hoạn hoặc thành tâm giặc trá»™m, trá»™m của báu công đức của mình, làm tiêu mất công đức; hay thành ra tâm ngông cuồng, không còn biết phải quấy, giết chết cuá»™c sống tinh thần, Ä‘ánh mất sá»± bình an trong ná»™i tâm của má»—i người. Biết vậy rồi chúng ta hãy khéo chuyển tâm bất bình thường thành tâm bình thường; còn không khéo thì chuyển tâm bình thường thành tâm bất thường.

Nếu ai sống vá»›i tâm bất thường thì phải biết chuyển hóa lại, vì Ä‘ó là nhân Ä‘Æ°a đến con đường khổ Ä‘au Ä‘ang chờ sẵn trÆ°á»›c mắt. Người học Phật cần phải quý trọng tâm báu nÆ¡i mình, của báu bên ngoài không quý bằng tâm báu. Vàng, kim cÆ°Æ¡ng, chúng ta chỉ dùng tạm má»™t lúc thôi, nhắm mắt rồi cÅ©ng bỏ lại. Chính tâm báu quý hÆ¡n hết, nó Ä‘i theo ta, giúp ta tạo an vui, hạnh phúc chân thật. Đó là thứ báu mà thế gian không có gì sánh kịp.

Tổ Bồ-đề Đạt-ma khi còn là thái tá»­, cha là Vua HÆ°Æ¡ng Chí cúng dường hạt châu quý cho Tổ Bát-nhã-Ä‘a-la. Tổ Bát-nhã-Ä‘a-la muốn biết chá»— tâm đắc, chá»— hiểu Phật pháp sâu cạn của ba vị vÆ°Æ¡ng tá»­ thế nào, nên Ä‘Æ°a hạt châu lên hỏi ba vị vÆ°Æ¡ng tá»­ (lúc Ä‘ó Tổ Bồ-đề Đạt-ma là hoàng tá»­ Bồ-đề-Ä‘a-la, cùng vá»›i hai người anh):

- Ở thế gian có thứ châu nào sánh kịp châu này không?

Hai vị vÆ°Æ¡ng tá»­ kia đều nói hạt châu này rất quý, so vá»›i bảy báu thì không có báu nào sánh kịp. VÆ°Æ¡ng tá»­ thứ ba, tức Ngài Bồ-đề Đạt-ma Ä‘áp: “Hạt châu này là của báu ở thế gian chÆ°a phải là tá»™t quý, trong các thứ báu chỉ có Pháp bảo là quý hÆ¡n hết. Ánh sáng của hạt châu này là ánh sáng của thế gian cÅ©ng chÆ°a cho là tá»™t, trong các thứ ánh sáng chỉ có trí sáng má»›i là quý hÆ¡n hết. Sá»± trong sáng của hạt châu này là sá»± trong sáng của thế gian, cÅ©ng chÆ°a cho là tá»™t; trong các thứ trong sáng chỉ có tâm trong sáng má»›i là hÆ¡n hết.”

Tâm trong sáng có thể Ä‘Æ°a con người thành Phật, còn sá»± trong sáng của kim cÆ°Æ¡ng, há»™t xoàn Ä‘âu có Ä‘Æ°a người thành Phật, cÅ©ng không giúp người giác ngá»™.

Ngài nói thêm: “Châu này sáng chiếu nhÆ°ng chẳng hay tá»± chiếu, cần nhờ có ánh sáng trí tuệ. Để rõ châu là quý báu thì phải từ nÆ¡i ánh sáng trí tuệ biện biệt má»›i biết nó là châu; Ä‘ã biết nó là châu thì liền rõ nó là báu. NhÆ° vậy nó là châu mà chẳng tá»± biết nó là châu, cần phải nhờ có trí châu để biện biệt má»›i biết nó là thứ châu ở thế gian. CÅ©ng thế, nói báu mà chẳng tá»± biết nó là báu, phải nhờ có trí báu soi sáng má»›i rõ nó là vật báu. Song nếu thầy có đạo thì báu kia hiện tiền, chúng sanh có đạo thì tâm báu tá»± bày”.

Tức là hạt châu sáng nhÆ°ng không thể tá»± biết, phải nhờ có ánh sáng trí tuệ má»›i biết. Nó tuy là châu báu nhÆ°ng nó không tá»± biết nó là châu báu, nhờ trí con người phân biệt má»›i biết nó là quý. NhÆ° vậy nó quý mà nó không tá»± biết phải nhờ đối tượng khác. Nên trí báu còn quý hÆ¡n kim cÆ°Æ¡ng, châu báu ở thế gian.

Tổ Bát-nhã-Ä‘a-la hết lòng khen ngợi, sau Ä‘ó Ngài phÆ°Æ¡ng tiện tiếp dẫn vÆ°Æ¡ng tá»­ thứ ba xuất gia, sau này là Tổ Bồ-đề Đạt-ma.

Cho thấy tâm báu nÆ¡i mọi người là thứ quý báu hÆ¡n hết trên thế gian này, không có vật báu nào trên thế gian này sánh bằng. NhÆ°ng người ta lại thường bỏ quên nó, Ä‘ây là Ä‘iều thiếu sót lá»›n. Má»—i người đều có tâm báu nhÆ°ng không biết lo chăm sóc giữ gìn, để nó chạy theo những thứ tạm thời, tạo thành khổ Ä‘au rồi tá»± chôn vùi, mất Ä‘i những công đức chính mình. Đó là Ä‘iều rất Ä‘áng tiếc!

Chúng ta khéo nhìn lại cho Ä‘úng đắn, để giữ gìn cái quý báu nÆ¡i mình, và để sống cho Ä‘úng ý nghÄ©a.

 

II. TÂM TRỘM

Má»—i người khéo xem chừng tâm trá»™m của mình, tâm báu không lo giữ để thành tâm trá»™m, trá»™m của báu trong nhà làm mất Ä‘i những gia tài quý báu, trá»™m những thiện nghiệp công đức mà chúng ta Ä‘ã tạo. Trá»™m ở ngoài thì dá»… giữ, trá»™m ở trong làm sao giữ?

 Người thế gian lo giữ gìn trá»™m bên ngoài nhÆ°ng lại thường nuôi trá»™m trong nhà mà không hay, nên không biết của báu trong nhà bị trá»™m phá tan. Có khi tu hành tích lÅ©y cả năm công đức, nhÆ°ng chỉ sanh má»™t niệm quấy thì làm tiêu hao đổ vỡ hết, phải làm lại từ đầu. Thí dụ hằng ngày tụng kinh, ngồi thiền tốt, nhÆ°ng chợt khởi niệm uống rượu rồi theo nó Ä‘i uống rượu say, tạo nghiệp nói năng hành Ä‘á»™ng thô tháo, thành ra đổ vỡ hết công đức an lành niệm Phật, tụng kinh suốt năm. Có khi Ä‘ang tụng kinh rất tốt, nhÆ°ng nó lén trá»™m má»™t chút thời gian ra ngoài nghe nhạc. Lúc Ä‘ó tâm nào ở Ä‘ó tụng kinh? Thành ra miệng tụng suông không có thành tâm, công đức bị tổn hao.

Hoặc Ä‘ang ngồi thiền là Ä‘ang tạo công đức, nó lén trá»™m ra ngoài chợ ngồi ăn hàng, rồi buồn vui v.v… cÅ©ng làm hao tổn công đức. Có khi Ä‘i bố thí cúng dường là tạo phÆ°á»›c lành tốt, nhÆ°ng nó cÅ©ng lén trá»™m thời gian sanh cái ngã trong Ä‘ó, khiến mất mát má»™t phần công đức, phÆ°á»›c đức. Và còn nhiều chuyện nữa, Ä‘ây chỉ thí dụ má»™t ít. Để chúng ta thấy, dù cố công tu hành tạo công đức phÆ°á»›c đức nhÆ°ng không khéo giữ tâm, để nó lén trá»™m rồi làm tổn thất công đức của mình, là Ä‘iều cần phải cảnh tỉnh.

Đưa ra những thí dụ trên cho mọi người nghiệm xét để từ Ä‘ó suy ra tiếp, tá»± bổ túc thêm mà ngăn ngừa. Đó là khéo biết chăm sóc không cho tâm trá»™m, thường tỉnh giác canh chừng tâm trá»™m của mình vì nó hay gạt chúng ta lắm. Biết vậy rồi chá»› Ä‘em của báu công đức mà tiêu xài phung phí rồi chính mình phải chịu khổ.

Vì tâm trá»™m ở trong nhà chúng ta nên nó biết hết, nó gạt mình rất tinh vi. Thí dụ nhÆ° phát tâm ăn chay, nó gạt là coi chừng ốm bệnh, đừng ăn. Đi chùa cÅ©ng vậy, lâu lâu mệt lười, nó nghÄ© hôm nay thân thể không khỏe, Ä‘i nhiều sợ trúng mÆ°a cảm nặng rồi bệnh, thôi hãy ở nhà. Nó gạt mình đủ thứ vì nó ở trong mình, nó biết tâm lý của mình nên gọi là nuôi trá»™m ở trong nhà, trá»™m hết của báu mà không hay không biết. Chúng ta phải sáng suốt tu tập, nhận định rõ ràng, chăm sóc kỹ lưỡng tâm mình. Không giữ được là nó lén Ä‘i ra ngoài, Ä‘em những cái xấu bên ngoài vào nhà, làm loạn trong nhà thành tâm Ä‘iên đảo, cuồng loạn rất nguy hiểm, nhÆ°ng ít ai biết. Vì vậy, chúng ta cần phải sáng suốt để ngăn ngừa.

Trong kinh Pháp Cú, Phật dạy:

  Chúng ngu si thiếu trí,

  Chuyên sống đời phóng dật.

  Người trí không phóng dật,

  NhÆ° giữ tài sản quý.

Phật dạy người ngu si thiếu trí tuệ, thường quen sống phóng dật buông lung. Người có trí thì không phóng dật, nhÆ° người lo giữ tài sản của mình, Ä‘ó là người khéo biết tu.

NhÆ° vậy, người si mê, sống đời phóng dật để tâm trá»™m hoành hành làm tiêu hao tài sản quý. Tài sản quý là tài sản về pháp. Nên người có trí phải biết giữ gìn, ngăn ngừa tâm trá»™m để chuyển hóa trở về tâm lành mạnh, tốt đẹp, tinh tiến tu tập theo chánh pháp. Đó là người có trí tuệ khéo biết giữ gìn, chăm sóc tâm.

Má»™t Thiền sÆ° Thái Lan chỉ dạy trong chúng: “Tâm vốn an tịnh, tÄ©nh lặng, khi tâm ra khỏi sá»± an tịnh, tÄ©nh lặng thì bất an rối loạn sẽ nhảy vào. Khi nhìn thấy được bất an, rối loạn này thì an tịnh, tÄ©nh lặng sẽ trở về”.

Tâm vốn an tịnh, tÄ©nh lặng. Người nào không giữ được tâm tÄ©nh lặng, để tâm rời khỏi sá»± an tịnh thì bất an sẽ nhảy vào làm rối loạn. Người khéo tu là biết nhìn lại, thấy được bất an rối loạn này, thì sá»± an tịnh tÄ©nh lặng sẽ trở về. Ngược lại thì sẽ theo sá»± bất an Ä‘i mãi, dẫn chúng ta Ä‘i ra ngoài tiêu xài hoang phí làm hao mất của báu trong nhà, là những gia tài công đức, thiện nghiệp của mình Ä‘ã tạo.

Ngài nói thêm: “Phật giáo là đạo của tâm, người nào Ä‘ào luyện tâm người Ä‘ó thá»±c hành Phật giáo”. Đạo Phật là đạo của tâm, nếu người biết lo Ä‘ào luyện tâm, giữ gìn tâm Ä‘ó là Ä‘ang thá»±c hành Phật giáo.

Má»—i người tá»± nắm yếu chỉ này thì không sợ lạc, tâm mình không lo giữ mà lo chạy lung tung, cầu cạnh thế này thế kia thì có khi chúng ta ở trong Phật giáo mà chÆ°a thá»±c hành Phật giáo. Thí dụ tâm mình không giữ gìn cho tốt, ngăn ngừa những phiền não sân si, nghe ở núi nào linh, liền chạy tá»›i cầu Phật ban cho con phÆ°á»›c lành, an vui hạnh phúc, Ä‘ó là bỏ gốc theo ngọn.

Vì vậy, tất cả phải khéo luôn chăm sóc, giữ gìn tâm trá»™m của mình cho kỹ, phòng ngừa để nó không buông lung phóng dật, Ä‘ó là Ä‘ang thá»±c hành Phật giáo. Được vậy má»›i xứng Ä‘áng là đệ tá»­ Phật, bảo đảm phiền não sẽ tiêu dần, an lạc chân thật sẽ đến, gọi là không cầu mà được. Còn cái kia nhiều khi cầu cÅ©ng không được. Chúng ta thấy má»™t bên có cầu cÅ©ng không bảo đảm được, còn cái không cầu mà vẫn được, vậy tại sao không làm? Má»—i người nên tá»± suy nghÄ© sáng suốt: Cái Ä‘áng làm mà không làm, còn cái không Ä‘áng làm lại cố làm, Ä‘ó là Ä‘i sai đường.

Canh chừng tâm trá»™m của mình, trong nhà thiền gọi là chăn trâu. Chăn trâu tâm của mình không cho trá»™m lúa mạ người khác, thì Ä‘âu có bị người khác Ä‘uổi Ä‘ánh. Thí dụ lúa mạ của người ta mà mình để trâu Ä‘i vào ăn, khi người bắt được thì bị Ä‘uổi Ä‘ánh. Chúng ta cứ việc canh giữ trâu tâm của mình, khi nó muốn leo vào ruá»™ng người phải kéo lại liền. Người mà tu hay, khi thấy nó vừa liếc mắt là phải kéo lại. Đi ngang Ä‘ám lúa mà nó liếc mắt là phải kéo lại liền vì nó muốn tá»›i chá»— sáu trần lúa mạ Ä‘ó, đừng để nó bÆ°á»›c xuống, vậy má»›i là tu hay, là không khổ, là không tổn hại gia tài pháp bảo của mình.

Chúng ta học Phật biết rõ đường Ä‘i rồi, phải ráng giữ gìn canh chừng con trâu tâm của mình, gọi là chăm sóc tâm. Má»—i người có tâm báu mà không lo chăm sóc, để nó buông lung chạy theo những cái không Ä‘áng để tạo thành khổ Ä‘au, tá»± mình làm khổ mình. Chính mình làm khổ mình, thì chính mình chuyển hóa cho mình được an vui, chứ không ai xen vào được. Và Ä‘ó má»›i là an vui chân thật. An vui của người khác Ä‘em lại không phải là an vui chân thật.

Thí dụ chúng ta cầu ai Ä‘ó ban cho mình an vui, an vui Ä‘ó cÅ©ng tạm bợ không phải thật. Vì người ta ban cho mình được thì người ta lấy lại được. Còn ngay nÆ¡i mình tạo an vui không cần ai cho, Ä‘ó là cái thật sá»± của mình thì không ai lấy lại được. Vậy tại sao má»—i người còn không chịu làm?

Việc làm này Ä‘âu khó khăn gì! Nó ngay nÆ¡i mình. Thường khó khăn là khi nó ngoài tầm tay của mình. Còn cái trong tầm tay, mình có quyền làm chủ giữ gìn thì làm sao khó được. NhÆ° vậy, tâm mình ở ngay nÆ¡i mình, trong tầm tay mình thì không khó, khó là do người chÆ°a đủ lòng tin, nên chạy theo cầu bên ngoài má»›i là khó.

Học Phật hiểu rồi thì má»—i người có đầy đủ niềm tin để chuyển hóa trở lại. Việc làm này bảo đảm ngay trong tầm tay của má»—i người, có thể chuyển hóa được. Chuyện này là chuyện ai làm cÅ©ng được chứ không phải không làm được. Nếu không làm được thì Phật không ra đời, Phật ra đời cốt yếu là chỉ dạy cho chúng ta thá»±c hành. Phật biết chúng sanh làm được nên Ngài ra đời thuyết pháp chỉ dạy nhắc nhở cho mọi người tu. Nếu Ngài biết chúng sanh làm không được thì nói pháp làm chi? Má»—i người tá»± thấy được lý do để đầy đủ niềm tin tiến tu.

 

III. THá»°C TẬP CHUYỂN HÓA

Người học Phật cần khéo biết chuyển hóa mê lầm, thường soi xét lại ná»™i tâm mình để thấy được những lá»—i lầm, Ä‘iên đảo và kịp thời chuyển hóa, ngăn ngừa. Còn nhìn ra ngoài thì không thấy. Thông thường người ta hay thích nhìn ra ngoài nhiều hÆ¡n nhìn lại mình. Phật dạy chúng sanh hay sống hÆ°á»›ng ngoại, chính thói quen Ä‘ó làm cho người ta thường sống mất mình. Thật Ä‘áng tiếc!

Nhờ học Phật chúng ta biết được cái hay cái quý, nhÆ°ng vẫn không chịu thá»±c hành là sao? Vậy có Ä‘áng trách không? Lúc chÆ°a biết thì không nói gì, bây giờ rõ rồi, biết chá»— cần làm mà không làm thì phải nói sao Ä‘ây! Má»—i người cần tá»± mình ghi nhá»› rồi chuyển hóa trở lại, không để làm mờ tâm tánh sáng suốt của mình. Những tá»™i lá»—i, ác nghiệp từ nÆ¡i tâm tạo thành, tâm là nhân, là gốc, chủ Ä‘á»™ng tạo nghiệp. Chúng ta không kiểm soát ngay từ cá»™i gốc nên mãi tạo thành những nghiệp khổ Ä‘au cho mình, cho người.

Lúc chÆ°a học đạo còn mê không biết thì thôi, cÅ©ng còn tạm tha thứ. Bây giờ học đạo biết Ä‘ó là những Ä‘iều mê lầm, tá»™i lá»—i thì phải sáng suốt nhận biết trở lại, quyết tâm chuyển hóa nó, tập làm chủ trở lại. Khi nghÄ© những Ä‘iều xấu thì ngừng không nghÄ© nữa, Ä‘ó là làm chủ trở lại. Những Ä‘iều xấu dở có khi mình cÅ©ng biết nhÆ°ng vẫn làm. NhÆ° những tên ăn trá»™m, đều biết trá»™m là Ä‘iều quấy nhÆ°ng vẫn làm, đợi người ta không thấy liền hành Ä‘á»™ng. Đó chính vì vô minh che mờ tâm nên không tá»± chủ được, sống nô lệ cho tâm trá»™m khiến bị nó dẫn Ä‘i.

Đa số chúng ta không tá»± làm chủ, mà thường sống trong nô lệ nhÆ° thế. NhÆ° ai cÅ©ng biết sân là xấu, nhÆ°ng gặp chuyện cÅ©ng sân, Ä‘ó không phải Ä‘ang nô lệ cho nó sao? Người sống mà không tá»± làm chủ được, sống nhÆ° vậy là mất ý nghÄ©a rồi.

Má»—i người phải tập làm chủ trở lại, để chuyển hóa tâm xấu, tâm trá»™m. Ai cÅ©ng có tâm Phật sáng suốt từ nguyên thủy, là của báu quý nhất trong thế gian không có gì sánh kịp. Nếu không chịu sống trở lại thì thật Ä‘áng tiếc, có má»™t của báu vô giá nhÆ° vậy cá»› gì không chịu sống trở lại vá»›i nó, để biến thành những tâm trá»™m xấu xa tá»™i lá»—i để tá»± chuốc lấy phiền não, khổ Ä‘au? Đó là mình tá»± phụ bạc quá lắm!

Thiền sÆ° Bàn Khuê dạy: “Điều mà tôi từng nói vá»›i quý vị là gì? Tôi chỉ nói duy nhất là tâm Phật bất sinh mà tất cả quý vị đều bẩm sinh có sẵn. Việc chính yếu là nhận ra tâm Phật này, lúc đầu không có cái gì xấu xa nÆ¡i quý vị, nhÆ°ng chỉ cần đổi má»™t chút là thành tâm ma, biến tâm Phật thành những tÆ° tưởng xấu. Lấy trường hợp má»™t người trá»™m cÆ°á»›p, lúc đầu anh ta chỉ chôm chỉa vài thứ lặt vặt, rồi nghÄ© rằng mình được những thứ này không cần tốn xu nào, chắc chắn không còn cách nào kiếm sống dá»… dàng hÆ¡n thế. Từ Ä‘ó trở Ä‘i anh ta trở thành má»™t tên trá»™m cÆ°á»›p chuyên nghiệp, táo tợn, và Ä‘iều không thể tránh khỏi là anh ta bị tóm cổ, xiềng xích, bỏ tù rồi Ä‘Æ°a ra hành quyết. NhÆ°ng khi gặp hình phạt anh ta lại quên tất cả những việc quấy của mình, chá»­i rủa những người xá»­ tá»­ mình là tàn nhẫn, vô nhân đạo, cho rằng việc làm của mình không Ä‘áng bị xá»­ phạt nặng thế. Có phải là lầm lẫn ghê gá»›m không, cách mà người ta biến tâm Phật quý báu thành quá»· Ä‘ói và quá»· chiến đấu, tất cả đều do má»™t bÆ°á»›c sẩy chân ban đầu”.

Điều muốn nói của Thiền sÆ° Bàn Khuê vá»›i tất cả duy nhất chỉ má»™t Ä‘iều là: “Ai cÅ©ng có tâm Phật bất sinh”. Ban đầu tâm Phật Ä‘âu có xấu, nhÆ°ng lệch má»™t chút thì chuyển qua tâm ma, quan trọng là chá»— Ä‘ó. Ở trong tâm Phật sáng suốt nhÆ°ng không giữ được, nhích má»™t chút là biến nó thành những tÆ° tưởng nghÄ© lung tung. Những cái nghÄ© lung tung là từ tâm Phật chợt biến thành những tÆ° tưởng, rồi dẫn mình Ä‘i xa, nhích má»™t chút là vào chá»— nguy hiểm. Chúng ta nhá»› kỹ, chủ yếu là từ bÆ°á»›c sẩy chân ban đầu. Tên trá»™m ban đầu chỉ chôm chỉa má»™t hai thứ lặt vặt nhỏ nhỏ không Ä‘áng kể, nhÆ°ng không biết cảnh tỉnh thì từ cái nhỏ Ä‘i tá»›i cái lá»›n rồi bị bắt, ở tù, xá»­ tá»­. Ngài nói nếu không khéo là biến tâm Phật quý báu thành quá»· Ä‘ói, những cái xấu xa tất cả đều do bÆ°á»›c sẩy chân ban đầu. Ngay bÆ°á»›c sẩy chân ban đầu không khéo giữ để cho Ä‘i luôn, người ta thường mắc kẹt chá»— Ä‘ó.

Người biết tu cần phải chăm sóc tâm thật kỹ, ngay từ đầu cố gắng giữ gìn tâm Phật sáng suốt, canh chừng tâm trá»™m lén lút ra ngoài, đừng để bị nguy hại. Nhiều khi chỉ cần má»™t niệm sai lầm không làm chủ được là nó dẫn Ä‘i xa, rất phải cẩn thận ngay từng tâm niệm. Người tu Phật là để chuyển hóa, sá»­a đổi, Ä‘ó là khả năng sẵn có nÆ¡i má»—i người không phải cầu ai Ä‘em cho mình. Ai ai cÅ©ng có Phật tánh sáng suốt, hay là tâm Phật bất sinh, chính Ä‘ó là Ä‘iểm quan trọng. Chính vì có tâm Phật sáng suốt nên má»›i có bậc Hiền, bậc Thánh, có chúng sanh thành Phật. Nhờ có nó mà các Ngài giác ngá»™, chuyển chúng sanh thành Phật. Nếu không có thì tất cả làm chúng sanh mãi mãi, không có nó thì tu thế nào cÅ©ng không chuyển được. Đó là má»™t ân huệ lá»›n, là niềm tin để mọi người tu tập chuyển hóa.

Bởi vì sao có giác ngá»™? Vì có mê nên có giác, giác là giác cái mê, chúng ta không mê thì giác cái gì? Mà tâm má»›i biết giác, cái đầu Ä‘âu có biết giác; mắt, tai, mÅ©i, lưỡi cÅ©ng không biết giác. Nhiều khi nói theo thế gian cái đầu biết giác, biết nghÄ© lung tung, nhÆ°ng sá»± thật cái đầu cÅ©ng không biết nghÄ© nữa. Khi tắt thở, đầu vẫn còn mà Ä‘âu biết nghÄ©, tâm má»›i biết nghÄ© cái này cái kia, chính nó má»›i là gốc. Mà ai cÅ©ng có tâm, tức là khả năng giác ngá»™ nÆ¡i mọi người đều có đủ. Từ nÆ¡i tâm mình soi trở lại, chuyển hóa rồi vÆ°Æ¡n lên, Ä‘ó là con đường của bậc Hiền Thánh Ä‘ã Ä‘i, Ä‘ang Ä‘i và sẽ Ä‘i.

Chúng ta muốn tiến lên thì cÅ©ng phải Ä‘i con đường này, soi trở lại tá»± tâm của mình để sáng lên. Còn những phÆ°Æ¡ng tiện này phÆ°Æ¡ng tiện khác, Ä‘ó là những phÆ°Æ¡ng tiện sai biệt, Ä‘iểm gốc là ở chá»— tâm này.

Nhiều người đọc kinh Phật nghe nói mê giác, phiền não, Bồ-đề, giải thoát, Niết-bàn tưởng ở chá»— xa xôi; hoặc nghÄ© giải thoát là Ä‘i Ä‘âu Ä‘ó, Niết-bàn là cảnh giá»›i nào để đến, Ä‘ó là những suy nghÄ© lầm tưởng. Giải thoát là tâm giải thoát, không phải giải thoát cái gì khác, tâm sạch hết những phiền não mê lầm không còn những mầm móng trói buá»™c, Ä‘ó chính là giải thoát. Niết-bàn cÅ©ng là tâm Niết-bàn, Niết-bàn không có cõi, đừng nghÄ© có cõi Niết-bàn nào để đến, ngoài tâm còn có cõi nào để đến thì không phải là Niết-bàn chân thật.

Chúng ta học Phật nhiều khi lầm theo chữ nghÄ©a, nghe nói cảnh giá»›i Niết-bàn, hay cõi Niết-bàn là chá»— an vui tốt đẹp, rồi muốn về cõi Ä‘ó, là bị ngôn ngữ gạt. Niết-bàn là vô sanh, không còn sanh tá»­. Nếu có sanh thì có tá»­, có sanh tá»­ thì không phải Niết-bàn.

NhÆ° vậy, tâm mình phiền não rồi tâm mình giải thoát phiền não, tâm mình sanh tá»­ cÅ©ng tâm mình Niết-bàn chứ không Ä‘âu khác. Tìm ngay trong tâm mình có đủ hết, ngay trong tầm tay má»—i người, chỉ cần đủ lòng tin tiến tu.

Chúng ta tuy chÆ°a thể ngay Ä‘ây má»™t lần tiến thẳng được, nhÆ°ng biết rồi phải từng bÆ°á»›c Ä‘i cho Ä‘úng đường, từng bÆ°á»›c Ä‘i lên, bảo đảm Ä‘i lên không sợ lạc. NhÆ° trong nhà thiền có bài kệ:

  Hôm qua mặt Dạ-xoa,

  Sáng nay tâm Bồ-tát.

  Bồ-tát và Dạ-xoa,

  Không cách má»™t đường tÆ¡.

Bồ-tát và Dạ-xoa ngay tâm má»—i người. Hôm qua là Dạ-xoa, hôm nay chuyển tâm thành Bồ -tát, con đường Ä‘i rất sáng sủa rõ ràng.

 

IV. TÓM KẾT

Ai cÅ©ng đều có tâm, sống chung vá»›i tâm nhÆ°ng lại thường bỏ quên không ngó ngàng đến. Có mà bỏ quên không chăm sóc để nó thành tâm bệnh, mê lầm Ä‘iên đảo, che mờ tâm tánh sáng suốt, ốm yếu tàn tật Ä‘au thÆ°Æ¡ng. Có khi thành tâm nổi loạn, tâm ngông cuồng, sống trong khổ não, do không biết chăm sóc giữ gìn nó. Đó là Ä‘ánh mất gốc của sá»± sống, là sống mất gốc. Bây giờ biết có gốc phải sống trở về, đừng để sống mất gốc nữa.

Người học đạo rồi cần phải khéo chuyển lại, biết chăm sóc tâm cho kỹ, chuyển hóa thành tâm lành mạnh, sáng suốt, thuần thục giống nhÆ° con trâu ngoan. Lâu nay nó là trâu hoang phải sống trở lại thành trâu ngoan.

Trong nhà thiền, có câu chuyện ông Quách Công Phụ thường tham thiền vá»›i Thiền sÆ° Bạch Vân - Thủ Đoan. Má»™t hôm SÆ° bảo ông: “Trâu của ông Ä‘ã thuần chÆ°a?”. Ông thÆ°a: “Đã thuần rồi”. SÆ° liền quát mắng lá»›n tiếng, ông khoanh tay đứng. SÆ° bảo: “Thuần rồi, thuần rồi! Nam Tuyền, Đại Quy cÅ©ng không có khác việc này.” SÆ° bèn tặng ông bài kệ:

  Trâu đến trong núi,

  Đủ nÆ°á»›c đủ cỏ.

  Trâu ra khỏi núi,

  Húc Ä‘ông húc tây.

- Đúng là trâu ngoan! Trâu ngoan!

Ngoan là vậy Ä‘ó. Còn nếu ngay Ä‘ó mà ông đỏ mặt lên thì trâu hết ngoan.

Ngay bây giờ tất cả hãy khéo tu tập để đầy đủ sức sống chân thật, thành trâu ngoan tăng trưởng công đức. Bảo đảm an vui, hạnh phúc chân thật sẽ đến, không cầu mà đến. Đó là khéo biết sống và sống có trí tuệ, cÅ©ng gọi là người biết sống thÆ°Æ¡ng mình. Không phải người biết thÆ°Æ¡ng mình là lo thu góp tạo nhà cá»­a, sá»± nghiệp để được sang cả, cái Ä‘ó chÆ°a hẳn là biết thÆ°Æ¡ng mình. Nhiều khi thành tạo nghiệp chịu khổ không hay. Đó là tá»± hại mình!

Mong rằng từ Ä‘ây tất cả đều tỉnh ngá»™, biết chăm sóc tâm của mình cho kỹ, để má»—i ngày luôn được má»›i mẻ tinh khôi, đừng để tâm của mình hÆ° cÅ© Ä‘áng bỏ. Mong tất cả luôn cố gắng.

Pháp Thoại

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="0"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526873161" 
				and advertisment.end_time>"1526873161"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="0"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:14,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="chi-tiet"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526873161" 
				and advertisment.end_time>"1526873161"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="chi-tiet"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:15,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Video giới thiệu

Tập:
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35

Tìm kiếm

Tin má»›i

Đọc nhiều

Ảnh đẹp

Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp

Lịch

Thống kê truy cập

  • Lượt truy cập: 03388
  • Đang online: 33