Lãnh đạo trong chánh niệm ( Mindful Leadership with the Emphasis on Awareness Practice)

21/04/2016 | Lượt xem: 2145

            Chánh niệm, tiếng Pali viết là Sammàsati, là suy niệm chân chính, sá»± tỉnh giác, biết rõ các pháp má»™t cách trọn vẹn. Chánh niệm—má»™t trong tám chi phần quan trọng của Bát chánh đạo—vốn được xem là con đường tám lối (lanes) Ä‘Æ°a đến sá»± an vui và giải thoát, là chân lý thứ 4 (Đạo đế) trong Tứ Diệu Đế.

 

            Theo Phật giáo Nguyên Thuá»·, Chánh niệm là trái tim của thiền tập và sá»± biết rõ những gì phát sanh ngay trong má»—i giây phút của hiện tại—bây giờ và ở Ä‘ây. Hay nói má»™t cách khác, chánh niệm là sá»± nhận thức, biết rõ (tuệ tri) được những gì Ä‘ang có mặt, Ä‘ang xảy ra. Có thể nói, chánh niệm là năng lượng của sá»± tá»± chú tâm quan sát bản thân và ý thức được những gì Ä‘ang diá»…n ra xung quanh mình và bên trong mình.  Chánh niệm Ä‘Æ°a chúng ta quay trở lại vá»›i giây phút hiện tại. Giây phút hiện tại là Ä‘iều duy nhất chúng ta Ä‘ang thá»±c sá»± có - Bây giờ và Ở Ä‘ây.  Chánh niệm, theo truyền thống Phật giáo là Ä‘iều cần thiết cho sá»± phát triển của chánh định, là phÆ°Æ¡ng tiện nhận chân và bảo trì các nguyên tắc đạo đức trong cuá»™c sống. Chánh niệm có nhiều chức năng, chức năng đầu tiên là sá»± rõ biết mọi sá»± việc, đối tượng Ä‘ang tiếp xúc trong phút hiện tại, và thứ hai là rõ biết những sanh khởi nÆ¡i tâm mình. Dần dần, Chánh niệm Ä‘Æ°a hành giả đến Chánh định và cuối cùng là Trí huệ viên mãn.  

            Còn lãnh đạo, theo định nghÄ©a của chúng tôi là cho mà không nhận lại, giúp ích cho mình và giúp người khác không có tính phân biệt. Thông thường, má»™t nhà lãnh đạo tốt thường có những ba Ä‘iểm tÆ°Æ¡ng đồng nhÆ° sau.

            1. Tạo ra má»™t tầm nhìn thánh thiện, có định hÆ°á»›ng, có khả năng truyền cảm hứng trong chánh niệm và ảnh hưởng tốt đến tÆ°Æ¡ng lai.

            2. Thúc đẩy và trao truyền định hÆ°á»›ng và cảm hứng Ä‘ó bằng sá»± thá»±c tập chánh niệm cho mình và những người đồng hành vá»›i tầm nhìn lý tưởng .

            3. Đem niềm vui, sá»± lợi lạc và an bình đến vá»›i mình và vá»›i người ngay hiện tại và cho cả tÆ°Æ¡ng lai.

            Tuy nhiên khi chúng ta nói đến Lãnh đạo trong chánh niệm là nói đến sá»± đồng hành, đồng sá»± qua cách suy nghÄ©, lời nói và việc lành trong sáng, hÆ°á»›ng thiện, nhân bản, và từ tâm—làm an lạc cho mình và cho người vượt giá»›i hạn của không gian và thời gian.     Trong tinh thần trên, chúng tôi xin chia sẻ đề tài nghệ thuật LÃNH ĐẠO TRONG CHÁNH NIỆM cho người huynh trưởng trong tổ chức GĐPT nói riêng và cho các giá»›i nói chúng.  Nghệ thuật lãnh đạo này gồm có 5 Ä‘iểm chính.

1.     Biết lắng nghe (deep listening) và thông cảm

2.     Sáng suốt trong quyết định

3.     Sống hòa hợp, ít làm thÆ°Æ¡ng tổn người

4.     Thân giáo

5.     Tấm lòng người lãnh đạo

            TrÆ°á»›c tiên chữ Huynh trưởng có nghÄ©a là người anh, người chị lá»›n, người dẫn đầu, Ä‘ang có trách nhiệm và sá»± bảo bọc Ä‘àn em. Trách nhiệm thì cần sáng suốt và định tỉnh. Bảo bọc Ä‘àn em thì cần tình thÆ°Æ¡ng yêu và lòng bao dung. Hai Ä‘iều này làm má»™t người trưởng mẫu má»±c.  Huynh trưởng là những người Ä‘ang sinh hoạt, có bổn phận, trách nhiệm và lý tưởng phục vụ cho tổ chức Áo Lam. Nói Ä‘úng hÆ¡n, huynh trưởng là những nhà lãnh đạo Ä‘ang dìu dắt, hÆ°á»›ng dẫn và un Ä‘úc Ä‘àn em cÅ©ng nhÆ° có nhiệm vụ và dấn than vào những hoạt Ä‘á»™ng của Ä‘Æ¡n vị, xã há»™i trong nhiều lãnh vá»±c từ văn hoá đến giáo dục. Mà lãnh đạo là cả má»™t nghệ thuật và tấm lòng. Đây là má»™t ví dụ Ä‘iển hình.

            Má»™t lần, khi má»™t vị Tổng thống Ä‘ang thuyết giảng về khả năng lãnh đạo tai Học viện Quân Ä‘á»™i Hoa Kỳ, ông lấy má»™t mẫu dây trong túi ra đặt lên bàn. Ông bảo má»™t số sinh viên lên bảng, thá»­ đẩy những cái dây dọc cái bàn. Nhiều sinh viên khác cÅ©ng thá»­. Họ hầu nhÆ° không tìm ra bất kỳ giải pháp nào để đẩy cụm dây ngang qua cái bàn má»™t cách dá»… dàng. Má»—i khi họ đẩy cụm dây, chúng cong lại, uốn éo và rối mù. Ai cÅ©ng thá»­ đẩy, rồi tất cả đều lắc đầu.

            Vị Tổng Thống quan sát tất cả sinh viên và cười. Ông nhấc cụm dây lên, đặt chúng trở lại đầu bàn ngay ngắn rồi lấy ngón tay trỏ kéo má»™t đầu của các sợi dây dọc theo bàn. Tất cả các sợi dây dường nhÆ° đều ngoan ngoãn hÆ¡n, Ä‘i theo ngón tay ông. Vị Tổng Thống bây giờ nhẹ nhàng bảo:  "Má»—i con người nhÆ° má»™t sợi dây này. Nếu chúng ta dẫn dắt họ, họ sẽ Ä‘i theo. NhÆ°ng nếu chúng ta cố đẩy họ, họ sẽ rối tung lên và không làm gì hết."

            Äá»ƒ thành tá»±u tÆ° cách má»™t người trưởng, chúng ta cần có sá»± rèn luyện chính mình bao gồm ná»™i Ä‘iển, ngÅ© minh pháp và tam giáo (Thân, Khẩu, Ý Giáo). NhÆ° má»™t người không biết đường thì không thể chỉ đường. Hay má»™t người không có tiền, thì không thể cho ai tiền. Mình không thể cho những gì mình không có. Muốn giúp người, giúp các em nhỏ, anh chị huynh trưởng trÆ°á»›c tiên cần thành tá»±u chính mình.

            Ai cÅ©ng muốn mình tốt, dá»… thÆ°Æ¡ng và giỏi. NhÆ°ng má»—i chúng ta sẽ thường tá»± thấy mình rất dở và nhiều chứng tật. Má»™t huynh trưởng mà nhiều chứng tật và thiếu khả năng, thiếu tấm lòng thì Ä‘àn em ít nghe lời. Chúng ta có khả năng giả vờ nhÆ° tốt, nhÆ°ng dài ngày rồi cÅ©ng bày ra những chứng tật.

            Con đường ngắn nhất để thành tá»±u chính mình là con đường thá»±c hành chánh niệm. Tâm trí chúng ta suốt ngày rong ruổi. Chánh niệm là dẫn tâm về vá»›i thấy biết hiện tại, gọi là Ä‘Æ°a tâm về nhà. Chánh niệm là thật sá»± tiếp xúc vá»›i người mình Ä‘ang tiếp xúc, vá»›i công việc mình Ä‘ang làm. Chánh niệm là cảm nhận bằng trái tim, không nhận thức bằng tÆ° tưởng.

            Trong nghệ thuật LÃNH ĐẠO TRONG CHÁNH NIỆM, có những chi tiết nhÆ° sau.

I. BIẾT LẮNG NGHE (Deep listening) và THÔNG CẢM

1. Biết im lặng

            Xin hãy nghe hết câu, không phản ứng ngay, không nhảy bổ đến kết luận. Có tâm thông cảm vá»›i ná»—i khó khăn của người khác. Có câu chuyện nhÆ° thế này, xin được chia sẻ. "Nói Và Nghe". Nguyệt Am (Gettan) thường nói vá»›i đồ chúng của SÆ° rằng: “Khi anh có miệng để nói thì anh không có tai để nghe. Khi anh có tai nghe thì anh không có miệng nói, hãy suy nghÄ© cẩn thận về Ä‘iều này.” Cuá»™c sống thường có hai mặt, mặt nổi và mặt chìm. Mặt được phÆ¡i bày và mặt bị ẩn khuất.

            Thêm má»™t ví dụ: Có má»™t lần má»™t người chòm xóm than phiền vá»›i má»™t cụ già:

Nhà bên cạnh vừa mua dàn Karaoke. Trời Æ¡i, đứa nhỏ con gái trong nhà hát thiệt là kinh khủng, nó hát ngang nhÆ° cua bò, còn thằng con trai thì gào thét Ä‘inh tai nhức óc. Nghe mệt mỏi làm sao! Cụ già bình thản trả lời: Tôi cÅ©ng thấy vậy, nhÆ°ng nếu mấy đứa Ä‘ó mà Ä‘i ăn nhậu chÆ¡i bời, trá»™m cắp phá phách chòm xóm, thì còn Ä‘áng lo hÆ¡n. Đúng là việc chúng nó làm, chúng ta phải chịu Ä‘á»±ng khổ sở, nhÆ°ng, dù sao, nó cÅ©ng an toàn…

            Má»™t ví dụ khác: TrÆ°a hôm đấy, khi các bạn nhỏ khác ở nhà trẻ Ä‘ã Ä‘i ngủ, chợt cậu bé John lại gần cô giáo, thì thầm:

- ThÆ°a cô Roberts, em có thể Ä‘i uống nÆ°á»›c được không ạ”

(Miss Roberts, May I drink water?”)

Cô Roberts lúc ấy cÅ©ng Ä‘ang thiu thiu ngủ, Ä‘á»™t nhiên bị Ä‘ánh thức, nên trả lời hÆ¡i chút khó chịu.

            -  ÄÆ°á»£c rồi (Allowed).

- ThÆ°a cô Roberts, em có thể Ä‘i uống nÆ°á»›c được không ạ?

Cô lại nghe John hỏi, lần này cậu nói to hÆ¡n má»™t chút.

            - Được rồi (Allowed), giọng cô Roberts Ä‘ã hÆ¡i gắt lên

Lần nữa, John lại nhắc lại câu hỏi, lần này to hÆ¡n lần trÆ°á»›c.

            - ThÆ°a cô Roberts, em có thể Ä‘i uống nÆ°á»›c được không ạ?

Cô Roberts bá»±c dọc gắt lên:

            - Được rồi (Allowed)

Lần này, John hét to lên:

            - THƯA CÔ ROBERTS, EM CÓ THỂ ĐI UỐNG NƯỚC ĐƯỢC KHÔNG Ạ?

            Nghe thấy tiếng John hét, các bạn khác bá»—ng giật mình thức giấc, còn cô Roberts thì thá»±c sá»± nổi Ä‘iên lên, quát John:

            -  John, có phải em muốn phá cô hay không?

Cậu bé John sợ sệt trả lời:

- Dạ không, thÆ°a cô. Chính cô bảo em nói to (aloud) lên đấy chứ ạ!

 

            á»ž câu chuyện phía trên Ä‘ã có chuyện gì xảy ra? Tại sao John lại hiểu nhầm ý của cô Roberts? Lý do ở Ä‘ây rất Ä‘Æ¡n giản, khi cô giáo nói “Allowed”, có ý là cho phép, thì John Ä‘ã nghe thành “Aloud”, nên cậu bé nghÄ© rằng cô giáo bảo mình nói to hÆ¡n. Hiện tượng này được gọi là “Homophone”, hay trong tiếng Việt của chúng ta, còn được gọi là hiện tượng đồng âm khác nghÄ©a. Thông thường chúng ta sẽ dá»±a vào văn cảnh (context) và ná»™i dung của từ ngữ ở trÆ°á»›c và sau (co-text) của từ đồng âm để xác định nghÄ©a của chúng.

            "Đừng muốn kiểm soát người khác".

"Đừng muốn người khác suy nghÄ© nhÆ° ta".

                        "Đừng trông cậy người khác làm cho ta hạnh phúc".

            Phải hiểu rằng tốt hÆ¡n là khi chúng ta Ä‘áp ứng được những nhu cầu cấp thiết nhất, thay vì xoáy vào những Ä‘iểm yếu lá»›n nhất của nhau.  Còn nhá»› không? Câu nói bất hủ của cố tổng thống Abraham Lincoln, “I destroy my enemies when I make them my friends” / "Ta không còn kẻ thù khi ta làm họ là bạn bè của mình."

 

2. Lãnh đạo là chia sẻ

            Hãy lấy câu chuyện Những Cuá»™c Đời Được Thay Đổi này nhÆ° má»™t ví dụ:  Vào năm 1921, Lewis Lawes trở thành trưởng trại tù Sing Sing, trại nổi tiếng khắc nghiệt. 20 năm sau, khi Lewis Lawes nghỉ hÆ°u, trại trở nên nổi tiếng nhân đạo. NhÆ°ng khi được hỏi về sá»± thay đổi này, ông nói tất cả đều nhờ Catherine, vợ ông.

            Ai cÅ©ng ngăn cô chá»› bao giờ bÆ°á»›c chân đến Ä‘ó, nhÆ°ng khi trận đấu bóng rổ đầu tiên trong tù được tổ chức, cô và 3 đứa con nhỏ cùng ngồi xuống bên những tù nhân. “Chồng tôi và tôi sẽ chăm sóc những con người này, và tôi tin chính họ sẽ chăm sóc cho tôi. Tôi không có gì để lo lắng cả”

            Cô thấy có má»™t người mù bị kết tá»™i giết người. Nắm bàn tay anh, cô hỏi: “Anh có biết đọc chữ nổi (Braille) không?”. “Chữ nổi là gì?”  Dạy đọc. Khi phát hiện có người vừa câm vừa Ä‘iếc, cô học cách sá»­ dụng ngôn ngữ người câm. “Bà thánh sống ở Sing Sing trong những năm từ 1921-1937.

            Cô chết tai nạn xe hÆ¡i. Sáng hôm sau, Lewis Lawes không Ä‘i làm, phó thay. Ngày tiếp, quan tài Catherine vẫn còn tại nhà, cách nhà tù khoảng 1 cay so. Người phó trại thấy Ä‘ám Ä‘ông tá»™i nhân khắc khổ, dữ dằn tụ tập trÆ°á»›c cổng chính. Trên những gÆ°Æ¡ng mặt là nÆ°á»›c mắt. Ong hiểu họ thÆ°Æ¡ng mến C. vô cùng. “Thôi được, các anh hãy Ä‘i, chỉ cần tối nay các anh về Ä‘iểm danh đầy đủ”. Rồi ông mở cổng cho Ä‘oàn phạm nhân bÆ°á»›c Ä‘i, không cần lính gác, suốt 1 cay số để đến ngỏ lòng yêu kính lần chót trÆ°á»›c C. Và tất cả tù nhân Ä‘ã trở về trại tối Ä‘ó, không thiếu má»™t ai.  

 

3. Không vá»™i phán xét

           Phán xét người chỉ là phóng ảnh của tâm. Nên biết dừng lại.

a) Bố mẹ cãi nhau, lấy câu chuyện này nhÆ° má»™t ví dụBố mua con chim sáo, nhốt trong lồng, treo ngoài vườn. Mẹ mua con mèo, thả trong bếp. TrÆ°a, chẳng hiểu thế nào, khi bố về, con sáo không còn trong lồng, con mèo của mẹ Ä‘ang phÆ¡i nắng ngoài sân. Bố đổ cho con mèo. Mẹ bảo không phải. Lại cãi nhau. Bố bỏ đến cÆ¡ quan. Mẹ về bà ngoại, mang theo bé út Ä‘ang thút thít khóc. Chiều, người hàng xóm mang con sáo bay lạc sang trả, nhà chỉ còn bà vú già.

b) Nồi CÆ¡m Nhan Hồi là má»™t ví dụ khác. Má»™t lần Khổng Tá»­ dẫn học trò Ä‘i du thuyết từ Lá»— sang Tề. Trong Ä‘ám học trò Ä‘i vá»›i Khổng Tá»­ có Nhan Hồi và Tá»­ Lá»™ là hai học trò yêu của Khổng Tá»­. Trong thời Đông Chu, chiến tranh liên miên, các nÆ°á»›c chÆ° hầu loạn lạc, dân chúng phiêu bạc Ä‘iêu linh, lầm than Ä‘ói khổ … Thầy trò Khổng Tá»­ cÅ©ng lâm vào cảnh rau cháo cầm hÆ¡i và cÅ©ng có nhiều ngày phải nhịn Ä‘ói, nhịn khát. Tuy vậy, không má»™t ai kêu than, thoái chí; tất cả đều quyết tâm theo thầy đến cùng. May mắn thay, ngày đầu tiên đến đất Tề, có má»™t nhà hào phú từ lâu Ä‘ã nghe danh Khổng Tá»­, nên Ä‘em biếu thầy trò má»™t ít gạo … Khổng Tá»­ liền phân công Tá»­ Lá»™ dẫn các môn sinh vào rừng kiếm rau, còn Nhan Hồi thì đảm nhận việc thổi cÆ¡m. Tại sao Khổng Tá»­ lại giao cho Nhan Hồi - má»™t đệ tá»­ đạo cao đức trọng mà Khổng Tá»­ Ä‘ã đặt nhiều kỳ vọng nhất - phần việc nấu cÆ¡m? Bởi lẽ, trong hoàn cảnh Ä‘ói kém, phân công cho Nhan Hồi việc bếp núc là hợp lý nhất.

            Sau khi Tá»­ Lá»™ dẫn các môn sinh vào rừng kiếm rau, Nhan Hồi thổi cÆ¡m ở nhà bếp, Khổng Tá»­ nằm đọc sách ở nhà trên, đối diện vá»›i nhà bếp, cách má»™t cái sân nhỏ. Đang đọc sách bá»—ng nghe má»™t tiếng “cá»™p” từ nhà bếp vọng lên, Khổng Tá»­ ngừng đọc, liếc mắt nhìn xuống … thấy Nhan Hồi từ từ mở vung, lấy Ä‘Å©a xá»›i cÆ¡m cho vào tay và nắm lại từng nắm nhỏ … Xong, Nhan Hồi đậy vung lại, liếc mắt nhìn chung quanh … rồi từ từ Ä‘Æ°a cÆ¡m lên miệng …

            Hành Ä‘á»™ng của Nhan Hồi không lọt qua Ä‘ôi mắt của vị thầy tôn kính. Khổng Tá»­ thở dài… ngá»­a mặt lên trời mà than rằng: “Chao ôi! Học trò nhất của ta mà lại Ä‘i ăn vụng thầy, vụng bạn, đốn mạt nhÆ° thế này Æ°? Chao ôi! Bao nhiêu kỳ vọng ta đặt vào nó thế là tan thành mây khói!”

            Sau Ä‘ó, Tá»­ Lá»™ cùng các môn sinh khác mang rau về… Nhan Hồi lại luá»™c rau… Khổng Tá»­ vẫn nằm im Ä‘au khổ… Má»™t lát sau rau chín.  Nhan Hồi và Tá»­ Lá»™ dọn cÆ¡m lên nhà trên; tất cả các môn sinh chắp tay mời Khổng Tá»­ xÆ¡i cÆ¡m.  Khổng Tá»­ ngồi dậy và nói rằng: “Các con Æ¡i! Chúng ta Ä‘i từ đất Lá»— sang Tề đường xa vạn dặm, thầy rất mừng vì trong hoàn cảnh loạn lạc, dãi nắng dầm mÆ°a, Ä‘ói khổ nhÆ° thế này mà các con vẫn giữ được tấm lòng trong sạch, các con vẫn yêu thÆ°Æ¡ng Ä‘ùm bọc nhau, các con vẫn má»™t dạ theo thầy, trải qua bao nhiêu chặng đường Ä‘ói cÆ¡m, khát nÆ°á»›c… Hôm nay, ngày đầu tiên đến đất Tề, may mắn làm sao thầy trò ta lại có được bữa cÆ¡m. Bữa cÆ¡m đầu tiên trên đất Tề làm thầy chạnh lòng nhá»› đến quê hÆ°Æ¡ng nÆ°á»›c Lá»—. Thầy nhá»› đến cha mẹ thầy… cho nên thầy muốn xá»›i má»™t bát cÆ¡m để cúng cha mẹ thầy, các con bảo có nên chăng?

            Trừ Nhan Hồi đứng im, còn các môn sinh đều chắp tay thÆ°a: “Dạ thÆ°a thầy, nên ạ!”

Khổng Tá»­ lại nói: “NhÆ°ng không biết nồi cÆ¡m này có sạch hay không?”

Tất cả học trò không rõ ý Khổng Tá»­ muốn nói gì nên ngÆ¡ ngác nhìn nhau. Lúc bấy giờ Nhan Hồi liền chắp tay thÆ°a: “Dạ thÆ°a thầy, nồi cÆ¡m này không được sạch.”

Khổng Tá»­ hỏi: “Tại sao?”

Nhan Hồi thÆ°a: “Khi cÆ¡m chín con mở vung ra xem thá»­ cÆ¡m Ä‘ã chín đều chÆ°a, chẳng may má»™t cÆ¡n gió tràn vào, bồ hóng và bụi trên nhà rÆ¡i xuống làm bẩn cả nồi cÆ¡m.  Con Ä‘ã nhanh tay đậy vung lại nhÆ°ng không kịp.  Sau Ä‘ó con liền xá»›i lá»›p cÆ¡m bẩn ra, định vứt Ä‘i… nhÆ°ng lại nghÄ©: cÆ¡m thì ít, anh em lại Ä‘ông, nếu bỏ lá»›p cÆ¡m bẩn này thì vô hình trung làm mất má»™t phần ăn, anh em hẳn phải ăn ít lại. Vì thế cho nên con Ä‘ã mạn phép thầy và tất cả anh em, ăn trÆ°á»›c phần cÆ¡m bẩn ấy, còn phần cÆ¡m sạch để dâng thầy và tất cả anh em…

            ThÆ°a thầy, nhÆ° vậy là hôm nay con Ä‘ã ăn cÆ¡m rồi… bây giờ, con xin phép không ăn cÆ¡m nữa, con chỉ ăn phần rau. Và… thÆ°a thầy, nồi cÆ¡m Ä‘ã ăn trÆ°á»›c thì không nên cúng nữa ạ!

            Nghe Nhan Hồi nói xong, Khổng Tá»­ ngá»­a mặt lên trời mà than rằng: “Chao ôi! Thế ra trên đời này có những việc chính mắt mình trông thấy rành rành mà vẫn không hiểu được Ä‘úng sá»± thật! Chao ôi! Suýt tí nữa là Khổng Tá»­ này trở thành kẻ hồ đồ!”

 

II. SÁNG SUỐT TRONG QUYẾT ĐỊNH

            Người Ä‘i đầu đồng nghÄ©a là người gÆ°Æ¡ng mẫu và trí tuệ, má»›i có thể hÆ°á»›ng dẫn an toàn và lợi ích. Khi tâm thường trong chánh niệm, tức ít nghÄ© ngợi vẩn vÆ¡, thá»±c sá»± tiếp xúc vá»›i hoàn cảnh hiện tại, thì tá»± thấy ra vấn đề.

            Ví dụ, trong câu chuyện Äoàn người Ä‘i buôn. Đường xa nắng cháy, khát khô cả cổ không đủ nÆ°á»›c uống. Chợt gặp đầu làng má»™t cây đầy trái chín, vàng Æ°Æ¡m mọng nÆ°á»›c. Cả Ä‘oàn reo lên, trèo cây hái trái. Người trưởng Ä‘oàn ngăn lại:

- Các anh không nên ăn trái này. Nếu nó là quả lành thì ở khu dân cÆ° này người ta Ä‘ã hái sạch. Trái chín đẹp nhÆ° vậy mà còn y nguyên, hẳn là không tốt.

Người trong Ä‘oàn nghe có lý, Ä‘i thẳng không hái trái.

Đoàn thÆ°Æ¡ng buôn khác cÅ©ng Ä‘i ngang cây này. Mọi người vá»™i vàng hái trái ăn cho đỡ khát. Không lâu sau, cả Ä‘oàn bị trúng Ä‘á»™c vì ăn nhằm trái Ä‘á»™c, nằm lăn trên đất.

Người trưởng Ä‘oàn có trí tuệ, tầm nhìn xa má»›i có thể bảo vệ người trong Ä‘oàn được an toàn.

Đức Phật còn dạy chúng ta rằng:

1)    Nêu vấn đề Ä‘úng thời. Tạo Ä‘iều kiện để họ nhận ra.

Người Ä‘ang lúc không vui ít muốn lắng nghe (bà Gotami chết con, Phật không khuyên giải, ngài chỉ bảo bà Ä‘i xin hạt cải của nhà không người chết, và để tá»± bà thấy ra lẽ thật)

            2) Chỉ đề cập đến sá»± kiện, tránh giải thích hay buá»™c tá»™i theo tá»± suy, ức Ä‘oán. Tránh cường Ä‘iệu, phóng đại, thêu dệt.

3) Nói lời ôn nhu.

4) Nói vì lợi ích người nghe. Tập trung vào mặt tích cá»±c trong giải pháp giải quyết vấn đề. Đừng phê bình mà không có đường hÆ°á»›ng giải quyết

5)  Nói vá»›i lòng từ bi, không nói vá»›i tâm giận tức.

            Lại nữa, Xá Lợi Phất, dù ông theo năm phÆ°Æ¡ng pháp đối thoại này, vẫn còn má»™t số người không tán đồng những Ä‘iều ông nói (do sở tri chÆ°á»›ng nÆ¡i họ).  (Trích từ các kinh A Hàm: Subhasitavaca Sutta – Anguttara Nikaya…)

 

III. SỐNG HÒA HỢP, ÍT LÀM THƯƠNG Tá»”N NGƯỜI

1. Nhận ra bản ngã

            Khi tâm có chánh niệm, cái ngã không có Ä‘iều kiện xuất hiện. Bản ngã gây nên va chạm và đổ vỡ, vì cái ngã của ai cÅ©ng là số má»™t, không cái ngã nào chịu đứng dÆ°á»›i cái ngã nào. Để bảo vệ và củng cố cái ngã mình, người ta không ngại làm tổn thÆ°Æ¡ng nhau. Và không phải ai cÅ©ng nhận ra mình Ä‘ang làm tổn thÆ°Æ¡ng người khác.

            Muốn sống chung hòa hợp, những cái ngã nên lui về má»™t chút, nên nhường nhau má»™t chút. Má»™t trong những cách sống của chúng tôi là, “trên kính, dÆ°á»›i thÆ°Æ¡ng, ngang nhường”.

2. Đúng và sai

            Äá»«ng chắc chắn trăm phần trăm là mình Ä‘úng. Đây là nguyên nhân của cãi cọ và tranh đấu. Điều Ä‘ó chỉ Ä‘úng vá»›i chính mình thôi, người khác chÆ°a chắc Ä‘ã thấy nhÆ° vậy. Bá»›t xác quyết Ä‘úng – sai sẽ bá»›t tranh cãi, bá»›t giận hờn, đổ vỡ.

Tôn trọng quan Ä‘iểm của người khác. Biết rằng người khác có chá»— hợp lý của họ. NhÆ° vậy má»›i có thể sống chung và làm việc chung lâu dài.

Hòa thượng Trúc Lâm: Thường chúng ta có thói quen cho rằng cái gì mình nghÄ© cÅ©ng là chân lý. Vì vậy mình nghÄ© thế này, người khác nghÄ© thế kia, mình liền sân giận, có khi cãi vã và Ä‘i tá»›i ấu đả nhau.

Những năm tôi ở trên núi, thấy xa xa có cụm mây Ä‘en theo chiều gió thuận thổi đến hÆ°á»›ng của mình, tôi cứ Ä‘inh ninh Ä‘ám mây Ä‘ó sẽ mÆ°a nên dọn đồ đạc bên ngoài vô. Má»™t hồi gió thổi tạt hÆ°á»›ng khác, trời không mÆ°a. NhÆ° vậy cái nghÄ© của mình chÆ°a bao giờ Ä‘úng trăm phần trăm. Vậy nên chúng ta ai cÅ©ng cho rằng mình nghÄ© Ä‘úng, Ä‘ó là nhân của sá»± tranh cãi hay nói cách khác là nhân của đấu tranh.

Trong kinh, Phật có dạy má»™t câu thật chí lý: Người biết tôn trọng chân lý là người nghÄ© Ä‘iều gì thì nói: “Đây là cái nghÄ© của tôi”, ngang Ä‘ó dừng. Nếu nói cái nghÄ© của tôi Ä‘úng thì Ä‘ã bậy rồi vì không tôn trọng chân lý. Chỉ thêm chữ “Ä‘úng” thì có tranh cãi.

3. Duy trì tâm an tÄ©nh, vui tÆ°Æ¡i.

            Không thấy gì là quan trọng quá. Tập suy nghÄ© theo hÆ°á»›ng tích cá»±c, thấy được những mặt tốt của vấn đề, những tính cách tốt của người mình Ä‘ang tiếp xúc. Trân trọng những gì mình Ä‘ang có, không Ä‘òi hỏi mọi việc phải luôn theo ý mình. NhÆ° vậy tá»± nhiên chúng ta dá»… thấy lòng mình an tÄ©nh vui tÆ°Æ¡i, má»›i có thể hòa hợp, tạo nên bầu không khí an vui cho tập thể.

 

IV. THÂN GIÁO

            Trong bài, Thân Giáo: Có thể là má»™t Giải pháp cho Tất cả, chúng tôi cÅ©ng nhấn mạnh: Giáo lý của Ngài được đặt trên nền tảng Từ bi và Trí tuệ qua sá»± chứng nghiệm của Ngài. Thân giáo là bài pháp vô giá và công dụng nhất mà Ngài Ä‘ã sống và truyền đạt. Thân giáo là lối hành xá»­ trong đời sống hằng ngày. Sá»± tiến hóa và hoà bình của nhân loại má»™t phần lá»›n là do giáo lý giác ngá»™ rốt ráo của Ngài. Ngày nay, Đạo Phật vẫn là những giải pháp cho nhân loại. Chúng tôi cÅ©ng Ä‘Æ°a ra bảy phÆ°Æ¡ng cách thá»±c tiá»…n, Ä‘ó là:   

1. Thiết lập má»™t mindset (tâm/tÆ° duy) thánh thiện.

2. Thấu rõ nguyên lý Nhân duyên quả

3. Làm tốt bối cảnh địa phÆ°Æ¡ng quanh mình trÆ°á»›c

4. Đồng Lợi - Lợi người lợi mình: (Mutual Respect/Benefit)

5. Có mặt cho nhau - (Presencing as in the Theory U)

6. Sức mạnh của Ä‘oàn kết (Collaboration with other organizations for sustainable change)

7. Hành giả - Be a Buddhist Practitioner.

            Nhìn chung, lãnh đạo cần được sá»± đồng thuận, hợp tác trên nền tảng từ bi và nhân bản. Điều này chỉ có khi có lòng kính tin và thÆ°Æ¡ng mến. Nên người huynh trưởng cần vững vàng, có thể là chá»— nÆ°Æ¡ng tá»±a và học hỏi của Ä‘àn em.

                        Muốn khuyên, muốn dạy dá»— ai,

TrÆ°á»›c tiên hãy tá»± sá»­a nÆ¡i chính mình.

Đích thân gÆ°Æ¡ng mẫu thá»±c hành

Rồi sau má»›i dạy Ä‘iều lành, Ä‘iều hay!

Sá»­a mình quả thật khó thay!

                                    (Kinh Pháp cú 159)

            Sá»± tu tập bản thân, thể hiện từ hành Ä‘á»™ng bản thân. Sá»± Hành thiện đến từ giá»›i luật và tinh tấn, bền chí thá»±c tập. Phật vì từ bi và nguyện lá»±c mà thành tá»±u hóa Ä‘á»™ chúng sanh.

1. Tu tập chánh niệm:

Làm việc gì biết việc Ä‘ó. Ý thức việc mình Ä‘ang làm. Thân Ä‘âu tâm Ä‘ó.

Ví dụ:  a) chân nào vào trÆ°á»›c:

            b) Ngăn ngừa bệnh Alzheimer, thất niệm, hay quên.. khó làm

2. Tu tập tỉnh thức:

a) Tánh biết qua 6 căn: Thấy biết hiện tiền - Rõ ràng thường biết.

b) Tỉnh thức để kịp thấy ra vọng tưởng có những khuynh hÆ°á»›ng chấp ngã và thiếu lành thiện.

c) Tỉnh thức trong phút hiện tiền: relax thân và tâm

3. Trí tuệ và từ bi: Hai cánh giúp con chim bay.

4 Lãnh đạo chính mình: Tá»± trọng -- mọi người trọng, má»›i có thể lãnh đạo. Người ta nghe mình do thÆ°Æ¡ng kính.

5. HÆ°Æ¡ng tỏa từ hoa: Ná»™i lá»±c và hữu xạ tá»± nhiên hÆ°Æ¡ng

6. Không có thành quả từ trời rÆ¡i xuống:

Thiên tài là tích lÅ©y của nhiều kiếp trÆ°á»›c --> quán tính

 

V. TẤM LÒNG NGƯỜI LÃNH ĐẠO

            Sá»± thông hiểu, thÆ°Æ¡ng yêu, Ä‘oàn kết là quan trọng, hay Ä‘úng sai là quan trọng ?

Ex: chuyện gà hay vịt.

Má»™t tín đồ người Ấn Độ Ä‘i bá»™ đến chùa Thánh ở Hymalaya. Đường Ä‘i thì xa xôi, đường núi vô cùng khó Ä‘i, không khí thì loãng. Ông ta tuy mang theo đồ đạc rất ít, nhÆ°ng vẫn cất bÆ°á»›c không nổi, vừa Ä‘i vừa thở hổn hển. Ông ta Ä‘i rồi nghỉ, nghỉ rồi lại Ä‘i… không ngừng nhìn về phía trÆ°á»›c, hy vọng mục tiêu Ä‘i đến sẽ sá»›m xuất hiện. Thình lình ông thấy phía trÆ°á»›c có má»™t bé gái chÆ°a đầy 10 tuổi, trên lÆ°ng cỏng má»™t em bé Ä‘ang từ bÆ°á»›c từ bÆ°á»›c… từng bÆ°á»›c về phía trÆ°á»›c. Cô bé thở hổn hển, mồ hôi đầm Ä‘ìa nhÆ°ng hai tay vẫn ôm cứng đứa trẻ trên lÆ°ng.

            Tín đồ người Ấn Độ Ä‘i đến bên cô bé, rất đồng cảm nói:

            Cháu của ta, cháu cÅ©ng giống nhÆ° ta, cháu nhất định mệt rồi, cháu cỏng nặng quá!

            Cô bé nghe xong, không vui, trả lời:

            Cái ông cỏng là sức nặng, nhÆ°ng cái cháu cỏng không phải là sức nặng, nó là em trai của cháu.

            Người cảm thấy gánh nặng vì không có tình yêu.

            Chính Tình Yêu cho ta sá»± nhẹ nhàng. Mọi thứ chỉ có ý nghÄ©a khi nó giúp cho ta sống cho má»™t tình yêu chân chính, cho má»™t lý tưởng rõ rệt, cho má»™t cuá»™c đời có ý nghÄ©a.

            Tình yêu nào cÅ©ng cần có sá»± hy sinh. Hy sinh là gánh nặng nếu tình yêu Ä‘ó không thật. Thế giá»›i sẽ hạnh phúc biết bao, nếu mọi Ä‘ôi vai đều biết kề nhau chung vác những trách nhiệm và bổn phận để làm cho thế giá»›i đẹp hÆ¡n.

            Trong gia Ä‘ình, cá»™ng Ä‘oàn, tập thể, tôn giáo… đều cần phải nhÆ° vậy.

            Mọi người sẽ Ä‘i trọn kiếp nhân sinh này vá»›i “gánh nhẹ nhàng” vì có nhau, vì nhau, trong má»™t thế giá»›i yêu thÆ°Æ¡ng huynh đệ cùng chung hÆ°á»›ng về má»™t niềm tin cao cả.   

Từ những chia sẻ trên, bài thÆ¡ này có thể là sắc thái của việc lãnh đạo cần thiết này trong tổ chức Gia Ä‘ình Phật tá»­.

LÃNH ĐẠO TRONG CHÁNH NIỆM

Biết lắng nghe, thông cảm

Bình tÄ©nh mọi vấn đề

Sống hoà hợp đề huề

Sáng suốt trong quyết định

Không sân si dua nịnh

Tứ Nhiếp Pháp luôn hành

Giữ tâm đẹp trong lành

Là lãnh đạo chánh niệm

 

KẾT LUẬN

            Ngày nay sá»± phát triển kỹ thuật và khoa học Ä‘i rất nhanh so vá»›i phát triển tâm linh. Má»—i người con Phật, dù là Huynh trưởng hay Ä‘oàn sinh, xuất gia hay tại gia, trai hay gái, già hay trẻ, trong tổ chức GĐPT hay không đều phải học và thá»±c hành và áp dụng những lời Phật dạy má»™t cách nghiêm túc để chuyển hóa chính ta và những người xung quanh. Chúng ta phải sá»­a đổi những thối hÆ° tập xấu, những tập khí không tốt để chúng ta từng bÆ°á»›c hÆ°á»›ng thiện. Ngoài ra, chúng ta cần phải nhiệt thành, làm trọn trách nhiệm và chức năng của mình trong mọi hoàn cảnh được cho phép.  Từ sá»± ý thức vai trò, bổn phận và trách nhiệm của người huynh trưởng, vá»›i tấm lòng của người đầu Ä‘àn, anh chị huynh trưởng cố thá»±c hành chánh niệm sẽ tá»± mình lan tỏa năng lá»±c, trí tuệ, và từ bi hầu hÆ°á»›ng dẫn cho Ä‘àn em ngày càng vững mạnh.  Nghệ thuật Lãnh đạo trong chánh niệm cÅ©ng không nằm ngoài quỹ đạo Ä‘ó.  Vậy chúng ta hãy bắt đầu, bạn nhé!

 

Ni SÆ° Thích Nữ Thuần Tuệ

Htr. Tâm Thường Định

Các bài đã đăng

Đạo phật với đời sống

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="0"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872058" 
				and advertisment.end_time>"1526872058"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="0"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:14,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="chi-tiet"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872058" 
				and advertisment.end_time>"1526872058"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="chi-tiet"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:15,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Video giới thiệu

Tập:
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35

Tìm kiếm

Ảnh đẹp

Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp

Lịch

Thống kê truy cập

  • Lượt truy cập: 03380
  • Đang online: 14