Ngỗng chúa uống sữa từ nước

05/11/2015 | Lượt xem: 1355

HT Thích Thanh Từ Giảng tại Thiền viện Trúc Lâm - 2000

Tôi có má»™t câu chuyện muốn nói cho quí vị nghe. Chuyện này cÅ©ng vá»›i tinh thần chỉ Ông chủ chá»› không có gì lạ.
Má»™t sáng, khi xả thiền ra tôi có tuyên bố vá»›i má»™t số người rằng: “Tôi quả thật là con ngá»—ng chúa biết uống sữa, lọc nÆ°á»›c chừa lại.” Câu nói Ä‘ó quí vị nghe lạ đời phải không?

Đây là câu nói của các Thiền sÆ° Trung Hoa thời xÆ°a. Lúc trÆ°á»›c tôi học tôi tu, đọc câu Ä‘ó tôi cÅ©ng biết nhÆ°ng biết hÆ¡i ngờ ngờ. Bây giờ Ä‘em má»™t bát sữa lại bảo chúng ta uống, chúng ta khôn hÆ¡n con ngá»—ng, nhÆ°ng chúng ta có lọc riêng sữa má»™t bên nÆ°á»›c má»™t bên, để uống sữa chừa nÆ°á»›c lại không? Huống là con ngá»—ng khờ hÆ¡n mình tại sao nó biết lọc sữa uống, còn nÆ°á»›c chừa lại.
NhÆ° vậy tại sao Thiền sÆ° lại nói nhÆ° con ngá»—ng chúa uống sữa, lọc nÆ°á»›c chừa lại. Quí vị thá»­ nghiệm xem uống sữa lọc nÆ°á»›c lại là gì? Cái gì là sữa, cái gì là nÆ°á»›c? Nếu mình không biết rõ cái gì là sữa, cái gì là nÆ°á»›c thì thôi cứ uống hết cho rồi. Uống cạn ly cạn bát, chá»› không có cách nào khác. Vậy muốn lọc sữa chừa nÆ°á»›c lại thì phải lọc bằng cách nào? Dùng phÆ°Æ¡ng tiện gì để lọc? Đó là má»™t vấn đề nan giải.
  Ngày xÆ°a tôi hiểu rõ rằng, sữa là chỉ cho cái chân thật của mình, nÆ°á»›c là chỉ cho cái giả dối. Cái thật giả nó lẫn nhau, khó mà lá»±a lọc được. Hiểu vậy thì được rồi, nhÆ°ng bảo phải lọc cái này bỏ cái kia thì thật là khó vô cùng. Nói khó nhÆ°ng không ngờ nó lại dá»…. Khi thấy nó rồi thì rất là dá»….

Tôi xin hỏi lại, chúng ta ngồi thiền để làm gì? Là tập làm con ngá»—ng chúa lọc sữa uống chừa nÆ°á»›c lại Ä‘ó. Vậy thì cái gì là sữa để uống, cái gì là nÆ°á»›c để chừa lại? Hiểu thì hiểu, nhÆ°ng nói ra thì nói không được. Nói không được và làm cÅ©ng chÆ°a được luôn. Bởi vậy nên rồi chúng ta trở thành ngá»—ng con, chá»› không phải ngá»—ng chúa.
Khi nhìn thấy cái Ä‘ó rồi, tôi má»›i thông cảm ngày xÆ°a trong kinh dạy các vị A-la-hán có hai thân: Má»™t là còn thân xác thịt này mà Ä‘ã ở trong Niết-bàn gọi là Hữu dÆ° y Niết-bàn. Hai là thân xác thịt này hoại diệt Ä‘i, hoàn toàn nhập Niết-bàn gọi là Vô dÆ° y Niết-bàn. Sau khi thân hoại diệt nhập Niết-bàn thì chúng ta dá»… hiểu, vì Niết-bàn là vô sanh. Còn thân này Ä‘i đứng là còn sống, còn sống là còn sanh, sao lại được Niết-bàn?Đó là Ä‘iều tôi thắc mắc. Bởi vì Niết-bàn, nghÄ©a chánh là vô sanh. Đó là má»™t nghi vấn tôi thầm đặt ra mà chÆ°a tá»± giải Ä‘áp thỏa Ä‘áng. NhÆ°ng khi hiểu được con ngá»—ng chúa uống sữa, chừa nÆ°á»›c lại thì tôi liền hiểu qua nghÄ©a Hữu dÆ° y Niết-bàn của các vị A-la-hán.
Chá»— này tôi sẽ nói chậm, từ từ để cho quí vị vừa nghe vừa gẫm, má»›i thấy rõ được lẽ thật. Tất cả chúng ta tu ai cÅ©ng sợ vọng tưởng dấy khởi, cho nên vọng khởi là liền bỏ, liền dẹp. Khi bỏ dẹp rồi, lúc Ä‘ó nói mình không còn vọng tưởng. NhÆ°ng chú thứ hai thứ ba trồi lên rồi bỏ dẹp… cứ làm nhÆ° vậy suốt buổi có mệt không? Quả là còn nhọc hÆ¡n mấy người nông phu cuốc đất ngoài đồng nữa, phải không? Ra đồng cuốc đất, dỡ cuốc lên cuốc xuống, làm mệt đứng chống cuốc thở, ngó trời ngó mây chÆ¡i. Còn mình ngồi Ä‘ó, má»™t giờ hai giờ có dám nghỉ không? Lúc nào cÅ©ng phải dòm chừng, cứ hết chú này tá»›i chú khác trồi lên liên miên. Má»™t hai giờ đồng hồ không nghỉ chút nào hết.
NhÆ° vậy người tu má»›i nhìn qua thấy thảnh thÆ¡i quá, ngồi lim dim Ä‘ó thôi, không có gì quan trọng. Mà thá»±c là đổ mồ hôi há»™t, không có chút rảnh rá»—i, nhàn hạ. Bởi vì chúng ta quen nhìn mọi sá»± vật bên ngoài theo lối hình thức phân biệt tÆ°á»›ng mạo, vì vậy cái gì có hình tÆ°á»›ng, cái gì có phân biệt thì chúng ta hiểu nhận, còn cái gì không hình tÆ°á»›ng, chúng ta lại không biết.
Ai cÅ©ng nói tâm là cái biết của mình, là phần tinh thần của mình. NhÆ° vậy khi khởi nghÄ© phân biệt hÆ¡n thua, phải quấy, tốt xấu là chân hay giả? Đến lúc những thứ Ä‘ó lặng xuống thì cái chân cÅ©ng lặng xuống mất tiêu phải không? Đó là chá»— mà lâu nay chúng ta không biết. Không biết uống sữa chừa nÆ°á»›c lại là vậy.
Tôi nói xa nhÆ° người tu Thoại đầu. Thoại đầu là gì? Thoại là câu nói, đầu là ở trÆ°á»›c câu nói. Thí dụ nhÆ° khởi niệm: “TrÆ°á»›c khi cha mẹ chÆ°a sanh, ta là gì?” thì từ “trÆ°á»›c khi cha mẹ chÆ°a sanh” là thoại, khi chÆ°a khởi câu Ä‘ó là đầu. Nên sau này các Thiền sÆ° thường nói chúng ta khán thoại vÄ©, chá»› không phải khán thoại đầu. VÄ© là Ä‘uôi, Ä‘uôi câu nói. Khán Ä‘uôi câu nói, chá»› không khán được đầu câu nói. Cứ nhá»› “trÆ°á»›c khi cha mẹ chÆ°a sanh ta là gì?” mà không thấy được cái trÆ°á»›c khi khởi câu nói. ChÆ°a thấy cái trÆ°á»›c khi khởi câu, Ä‘ó là chÆ°a khán tá»›i thoại đầu.
Chúng ta ngồi thiền chỉ biết vọng tưởng. Thấy vọng tưởng sanh, vọng tưởng diệt, chá»› không biết cái đầu, trÆ°á»›c khi vọng tưởng khởi hay là cái cuối, sau khi vọng tưởng lặng. NhÆ° vậy trÆ°á»›c khi vọng tưởng dấy lên là cái gì? Sau khi vọng tưởng diệt là cái gì? Bởi khi vọng dấy lên chúng ta nhá»› “có vọng, buông”. Buông cái này lặng rồi, má»™t lát cái khác dấy lên. Vọng trÆ°á»›c lặng, cái khoảng trống trÆ°á»›c khi qua vọng thứ hai, là cái gì? Chúng ta chỉ nhá»› vọng tưởng lặng, vọng tưởng sanh thành ra cứ Ä‘ánh lá»™n hoài, nhọc nhằn quá phải không? Còn cái khoảng giữa khi nó lặng rồi, mà chÆ°a có cái thứ hai dấy lên, là gì? Đó là chá»— mà chúng ta quên.
Khi vọng tưởng thứ nhất lặng, chừng má»™t giây hay hai giây má»›i thấy vọng tưởng thứ hai dấy lên, thì khoảng trống giữa cái thứ nhất vá»›i cái thứ hai Ä‘ó, chúng ta hữu tri hay vô tri? Hữu tri tức là có tâm. Vọng tưởng dấy lên thì có suy nghÄ©, cái suy nghÄ© Ä‘ó là cái biết Ä‘á»™ng. Má»—i má»™t niệm dấy lên là Ä‘á»™ng, Ä‘á»™ng là tÆ°á»›ng sanh diệt. Khi nó lặng, khoảng giữa này không có dài, nhÆ°ng vẫn có má»™t khoảng giữa trÆ°á»›c khi niệm thứ hai dấy lên. Khoảng giữa Ä‘ó, nếu không có tri thì niệm thứ hai dấy lên mình không thấy. NhÆ°ng niệm thứ hai vừa trồi đầu lên, mình thấy liền, nhÆ° vậy trong khoảng giữa Ä‘ó mình có tri hay vô tri? Có tri. Cái tri của khoảng giữa Ä‘ó là cái tri sanh diệt hay cái tri bất sanh bất diệt? Có tÆ°á»›ng mạo gì không?
Khi chúng ta khởi nghÄ© nhá»› ba, nhá»› má, thì hình bóng ba má hiện ra. Ta liền nói “vọng, buông!” Buông thì nó lặng xuống, im lìm được má»™t chút lại dấy lên nhá»› chú, nhá»› bác. Khi Ä‘ó hình dáng chú, bác hiện ra. NhÆ° vậy khoảng giữa này biết mà không có bóng dáng, không có dấy niệm. Vậy khoảng giữa Ä‘ó là cái gì? Đó, tôi muốn chỉ cho tường tận chá»— này. Nếu không nói tường tận, quí vị sẽ không hiểu được. Cứ nghÄ© rằng hôm nay tôi ngồi má»™t giờ đồng hồ thấy cả trăm vọng tưởng. Chỉ thấy vọng tưởng thôi, mà không thấy cái gì khác. NhÆ° vậy là quên sữa mà chỉ uống nÆ°á»›c.
Bây giờ chúng ta phải nhìn lại cho kỹ, khoảng giữa của hai niệm có má»™t khoảng, nhiều khi được má»™t giây hai giây, hoặc má»™t phút hai phút, sau Ä‘ó má»›i có niệm thứ hai. Vậy má»™t hai phút Ä‘ó là má»™t hai phút chúng ta Ä‘ang sống vá»›i cái gì? Biết mà không khởi Ä‘á»™ng là cái gì? Là cái biết không sanh diệt. Dấy niệm là cái biết sanh diệt. Cái biết sanh diệt vùng lên mình thấy, rồi nó lặng Ä‘i. Khoảng trống Ä‘ó không có niệm sanh diệt, thì Ä‘ó là khoảng trống của cái không sanh diệt. Bởi vì khoảng trống Ä‘ó mình vẫn biết mà. Mình biết mà không có dấy Ä‘á»™ng, biết mà không có bóng dáng, thì cái biết Ä‘ó thuá»™c cái không sanh diệt.

NhÆ° vậy ngồi hai tiếng đồng hồ, giả sá»­ quí vị có hai trăm lần vọng tưởng, nếu quí vị tỉnh thì trong hai trăm lần vọng tưởng Ä‘ó, cho mất Ä‘i má»™t tiếng đồng hồ, còn lại má»™t tiếng lặng lẽ Ä‘ó, quí vị Ä‘ang làm gì? Đang ở Ä‘âu? Chá»— này phải nhìn cho thật sâu má»›i biết hết giá trị của nó. NhÆ° vậy trong má»™t trăm lần vọng tưởng mất má»™t giờ Ä‘á»™ng, nhÆ°ng cÅ©ng có má»™t giờ tịnh, phải không? Má»™t giờ tịnh là không mê. Vừa dấy niệm chúng ta liền thấy, Ä‘ó là yên tịnh trong cái rõ ràng thường biết. Góp lại từng chặng từng chặng rõ ràng thường biết Ä‘ó được má»™t giờ, nhÆ° vậy buổi ngồi thiền Ä‘ó hữu ích hay vô ích? Tối thiểu chúng ta cÅ©ng được má»™t giờ yên tịnh. Đằng này chúng ta cứ nhá»› má»™t trăm lần vọng tưởng mà bỏ quên cái khoảng lặng quí giá Ä‘ó. Vì vậy, cứ nghÄ© buổi ngồi thiền hôm nay vô ích quá. Lát nghÄ© cái này, lát nghÄ© cái kia. Má»™t lát má»›i nghÄ©, thì khoảng giữa “má»™t lát” Ä‘ó cá»™ng lại xem bao nhiêu? Điều này nếu không giải thích quí vị cứ lầm, cứ ngỡ rằng mình tu sao chỉ thấy toàn vọng tưởng, vô ích quá!

Đang trên đường tu mà muốn được rá»—ng rang, sạch làu làu, không còn gì hết sao được. Phải chia chứ! Chia cho vọng má»™t chút phần. Vậy má»›i tu. Tu là Ä‘ang giành cái nào nhiều, cái nào ít. Hoặc là vọng tưởng nhiều thì khoảng yên lặng ít; hoặc là khoảng yên lặng nhiều thì vọng tưởng ít, Ä‘i từ từ nhÆ° vậy. Vậy chúng ta xác nhận lại má»™t lần nữa xem khoảng không có vọng tưởng là cái gì?

Ở Ä‘ây, tôi chÆ°a cắt nghÄ©a thẳng mà tôi dẫn chuyện vòng vo tam quốc má»™t chút. Ngày xÆ°a Tổ Huệ Khả than vá»›i Tổ Bồ-đề-đạt-ma:

- Tâm con không an, nhờ Hòa thượng dạy pháp an tâm.

Tổ Bồ-đề-đạt-ma bảo:

- Đem tâm ra ta an cho!

Ngài Huệ Khả sá»±c tìm. Lúc trÆ°á»›c, Ngài nhá»› nó chạy lăng xăng hoài sao bây giờ dòm lại nó mất tiêu. Khi Ä‘ó, Ngài bạch vá»›i Tổ rằng:

- Bạch Hòa thượng, con tìm tâm không được.

Tổ Đạt-ma bảo:

- Ta Ä‘ã an tâm cho ngÆ°Æ¡i rồi.

 Ngay Ä‘ó Tổ Huệ Khả nhận ra, biết được đường vào. Biết được đường vào, nhÆ°ng phải trải qua thời gian khá dài tu tập.

Má»™t hôm Tổ Huệ Khả thÆ°a:

- Bạch Hòa thượng hiện nay con bặt hết các duyên.

Tổ Đạt-ma bảo:

- Coi chừng rÆ¡i vào không.

Ngài nói:

- Rõ ràng thường biết làm sao không được.

Tổ Đạt-ma liền nói:

- Ông nhÆ° thế, ta nhÆ° thế, chÆ° Phật cÅ©ng nhÆ° thế.

NghÄ©a là sao? NghÄ©a là bặt hết các duyên mà rõ ràng thường biết thì ông được nhÆ° vậy, ta được nhÆ° vậy, chÆ° Phật cÅ©ng được nhÆ° vậy. ChÆ° Phật được nhÆ° vậy nên các ngài thành Phật. Bây giờ ta được nhÆ° vậy rồi ta cÅ©ng sẽ thành Phật, ông được nhÆ° vậy ông cÅ©ng sẽ thành Phật. Vậy chá»— rõ ràng thường biết Ä‘ó tên gì?

Trên đường tu, nhiều khi chúng ta mắc kẹt ở ngôn ngữ, văn tá»±, mà không thấy được bản chất thật, giá trị thật của sá»± tu. Bây giờ chúng ta phải thấy giá trị thật của nó. Hiện giờ chúng ta ngồi thiền, dấy niệm liền biết, không dấy niệm cÅ©ng biết. Giữa hai niệm dấy lên chúng ta đều biết. Chính khoảng giữa rõ ràng thường biết Ä‘ó, Tổ Huệ Khả nói bặt hết các duyên.

Chúng ta chỉ má»›i bặt được mười phần trăm, hai chục phần trăm hoặc năm chục phần trăm các duyên thôi. NhÆ° vậy so vá»›i Tổ, chúng ta còn cách xa nhiều, nhÆ°ng cÅ©ng có má»™t phút, hai phút bặt các duyên rồi. Chá»— bặt hết các duyên ấy gọi là gì? Gọi là gì mà chÆ° Phật nhÆ° vậy, Tổ nhÆ° vậy, chúng ta cÅ©ng nhÆ° vậy? Chính cái không thể gọi Ä‘ó nên có rất nhiều tên gọi. Ông chủ cÅ©ng là má»™t tên gọi. Ông chủ không có hình dáng. Khách lên thì có hình dáng, mà chủ thì không có hình dáng. Bởi không hình dáng cho nên khó nhận. Còn khách lên thấy có hình dáng nên dá»… nhận. Vì vậy suốt mấy giờ ngồi thiền, chúng ta chỉ thấy khách chá»› không thấy chủ. Đó là vì chúng ta sÆ¡ suất. Nếu chúng ta nhìn kỹ, niệm dấy lên là khách, khi nó lặng xuống thì Ông chủ ngồi sờ sờ Ä‘ó. NhÆ°ng tại vì ổng ngồi trong màn, khuất Ä‘i nên khó thấy.

Niệm khởi là duyên, nếu hết các duyên mà rõ ràng thường biết thì chá»— Ä‘ó chính là chá»— Tổ Bồ-đề-đạt-ma ấn chứng cho Tổ Huệ Khả. Ấn chứng bằng cách “ông nhÆ° thế, ta nhÆ° thế”, tức ta và ông không khác nhau. Con dấu thế nào in xuống giấy trắng hiện ra thế ấy, không sai chạy, gọi là ấn chứng. Chẳng những ông nhÆ° thế ta nhÆ° thế mà chÆ° Phật cÅ©ng nhÆ° thế luôn. Ba bốn con dấu giống hệt nhau. Đó là ấn chứng sâu đậm. Hiểu cho tá»›i nÆ¡i rồi chúng ta má»›i thấy cái giá trị của sá»± tu.
Khi khách dấy lên chúng ta thấy, khách lặng chúng ta nói không thấy. Chúng ta không thấy là không thấy khách, chá»› không phải không cái thấy. Ai thấy khách? Ai thấy không khách? Ông chủ chá»› ai. NhÆ° vậy niệm lặng tức là Ông chủ sờ sờ. Vì Ông chủ thấy lúc này nó lặng nè, khách ra khỏi nhà rồi. NhÆ° vậy có vắng Ông chủ lúc nào Ä‘âu.
Vậy mà chúng ta cứ than “ngồi thiền sao cứ loạn hoài!” Tuy loạn hoài nhÆ°ng Ông chủ vẫn ngồi Ä‘ó chá»› Ä‘âu. Nếu không quên Ông chủ, thì nó loạn cười vá»›i nó chÆ¡i “mấy chú hề mà”. Cái thật sờ sờ ở Ä‘ây thấy mấy chú Ä‘ang diá»…n trò. Tu nhÆ° vậy má»›i thật là hữu hiệu. Người không biết tu thì sá»± tu của mình cảm thấy nhÆ° vô ích. Năm ngoái ngồi cÅ©ng vọng tưởng, năm nay ngồi cÅ©ng vọng tưởng, chắc năm mười năm nữa cÅ©ng vọng tưởng! Tu nhÆ° vậy buồn chết.
Phải thấy năm ngoái trong má»™t giờ bao nhiêu lần vọng tưởng, năm nay má»™t giờ bao nhiêu lần vọng tưởng. Nó thÆ°a từ từ. Mà thÆ°a vọng tưởng từ từ, thì Ông chủ hiện ngày càng rõ hÆ¡n, phải không? Vọng tưởng càng vắng, Ông chủ càng hiện sờ sờ, chá»› có thiếu chá»— nào. Nghiệm cho chín chắn má»›i thấy giá trị của sá»± tu, còn nghiệm chÆ°a chín chắn thì chỉ thấy vọng tưởng chá»› không thấy gì nữa hết. Tu nhÆ° vậy tức là vô ích rồi.
Cứ thế mà thấy tá»›i thấy lui, Ông chủ không vắng mặt lúc nào hết. Cho nên trong nhà thiền quở trách không cho chúng ta ngủ, vì ngủ thì hết thấy. Thà là thức, dù nó chạy lên chạy xuống nhÆ°ng quan trọng là mình vẫn thấy nó, thì không mất Ông chủ. Nếu nó lặng mà không biết gì hết thì mất Ông chủ. Nên Phật nói khi chúng ta ngủ nhÆ° Ä‘i vào hang quỉ. Vọng tưởng tuy nó Ä‘iên đảo má»™t chút nhÆ°ng Ông chủ vẫn có mặt Ä‘ó để quán sát nó. Còn vào hang quỉ thì thôi hết thấy ai, khách không mà chủ cÅ©ng không luôn. Vì vậy khi vọng tưởng, không ai Ä‘ánh, không ai véo tai; nhÆ°ng ngủ gục là bị Ä‘ánh, bị véo tai. Bởi vì lúc Ä‘ó ta quên mất Ông chủ rồi. Mất cả chủ khách thì phải kêu dậy, chá»› không thì Ä‘i sâu vào trong hang quỉ tối sao! Hiểu cho thật kỹ chúng ta má»›i thấy ý nghÄ©a, giá trị của người tu thiền.
NhÆ° vậy quí vị nhá»› lại, ở trÆ°á»›c tôi nói con ngá»—ng uống sữa chừa nÆ°á»›c lại. CÅ©ng vậy ná»™i tâm chúng ta giống nhÆ° má»™t bát chứa sữa nÆ°á»›c lẫn lá»™n. Bây giờ chúng ta phải lọc bỏ nÆ°á»›c, uống sữa thôi. NÆ°á»›c là cái gì? Là các chú vọng tưởng. Chú nào tá»›i mình đều loại ra, không theo. Loại ra rồi, lúc Ä‘ó mình Ä‘ang làm gì? Đang uống sữa. Vậy mà quí vị không biết, cứ than hoài, tu sao thấy vọng không. Nếu hết vọng không biết gì nữa, Ä‘ó là không biết uống sữa. Dù Ä‘ã loại nÆ°á»›c ra rồi nhÆ°ng tá»›i sữa không biết uống, thành con ngá»—ng Ä‘ói kêu la om sòm.
Sữa hiện khi nÆ°á»›c bị loại. CÅ©ng nhÆ° khi vọng tưởng lặng thì cái hiện tiền Ä‘ó là mình, chá»› ai? Mình hiện tiền, hay nói cách khác là Ông chủ hiện tiền, thấy rõ, nghe rõ, biết rõ, không có nghi ngờ gì hết. Thấy, nghe, biết mà không có má»™t bóng dáng, không có má»™t khởi nghÄ©. Cái biết Ä‘ó thuá»™c loại gì? Nếu so vá»›i cái biết có hình có bóng thì nó thế nào? Có hình có bóng là vọng. Vọng là Ä‘á»™ng là sanh diệt là nhân tạo nghiệp sanh tá»­. Còn cái biết này lặng lẽ không hình không bóng, mà rõ ràng thường biết. Cái rõ ràng thường biết là nhân gì? Là nhân vô sanh, tức là Niết-bàn.
NhÆ° vậy chúng ta ngồi thiền vắng vọng tưởng má»™t phút, hai phút, ba phút… thời gian Ä‘ó chúng ta Ä‘ang ở trong cái gì? Đang ngồi trong Niết-bàn, phải không? Cho nên các vị A-la-hán khi còn thân này, các ngài sanh hoạt bình thường nhÆ°ng không có niệm duyên theo cảnh. Vì thế nói các ngài Ä‘ang ở trong Hữu dÆ° y Niết-bàn. Bởi Niết-bàn là vô sanh. Còn niệm là còn sanh. Dứt niệm mà hằng tri giác, Ä‘ó là vô sanh, là Niết-bàn.
Chúng ta cứ ngỡ rằng vào Niết-bàn là vào má»™t cảnh giá»›i rá»±c rỡ, có đủ thứ sung sÆ°á»›ng, tÆ°Æ¡i đẹp… Tưởng Niết-bàn nhÆ° vậy là Niết-bàn tưởng tượng. Niết-bàn là vô sanh, vô sanh mà hằng tri hằng giác, chá»› không phải vô sanh mà vô tri vô giác. Cái hằng tri hằng giác Ä‘ó cÅ©ng gọi là Phật tánh. NhÆ° vậy được cái vô sanh hằng tri giác Ä‘ó là nhập được Phật tánh của mình. Nếu nhập được Phật tánh của mình thì gọi là Phật chá»› gì! Chúng ta cứ mong thành Phật được ngồi trên tòa sen có hào quang rá»±c rỡ, ông Phật Ä‘ó là ông Phật gì? Ông Phật Ä‘ó là ông Phật sanh tá»­, hoặc là Báo thân, hoặc là Hóa thân. Phật Pháp thân thì không có hình tÆ°á»›ng.
NhÆ° vậy chúng ta có tu sẽ được kết quả rất cụ thể, còn người không biết tu hết nghÄ© chuyện này đến nghÄ© chuyện nọ liên miên. Trong khi cái biết thầm lặng luôn ở bên mình thì lại không hay, không nhá»› tá»›i. Do không nhận được cái hằng tri hằng giác thầm lặng ấy, nên chỉ nghÄ© hÆ¡n nghÄ© thua, nghÄ© phải nghÄ© quấy, cho Ä‘ó là tâm. Chấp giữ khÆ° khÆ° thân sanh diệt và tâm sanh diệt là mình thì trách gì không Ä‘i trong luân hồi muôn kiếp sao được. Bởi cho cái sanh diệt là mình nên vừa mất cái sanh diệt này liền ôm cái sanh diệt khác, cứ liên miên nhÆ° vậy, nên Ä‘i trong luân hồi vô số kiếp.
Nếu bây giờ biết rõ thân này là vô thường sanh diệt, tâm phân biệt hÆ¡n thua phải quấy cÅ©ng vô thường sanh diệt; chỉ có cái hằng tri hằng giác, không hình không tÆ°á»›ng Ä‘ó má»›i thật là mình. Cái Ä‘ó có bị lá»­a đốt cháy không? Không. Vì vậy nên nói hoa sen trong lò lá»­a.
Nói thân vô thường vì thân bị lá»­a vô thường thiêu đốt, cháy mòn dần. Thí dụ nhÆ° má»™t cây củi tÆ°Æ¡i, Ä‘út vô lò lá»­a. Ban đầu củi tÆ°Æ¡i cháy chậm, lần lần củi khô cháy nhanh hÆ¡n, cuối cùng nó bắt cháy hết. CÅ©ng nhÆ° vậy, hồi ta sanh ra đến lá»›n lên năm mười tuổi, đầu tóc xanh. Năm tháng chất chồng, lá»­a vô thường đốt riết bây giờ đầu bạc trắng. Hồi xÆ°a mặt mày no đầy, bây giờ bắt đầu nhăn nheo. Nó hiện tÆ°á»›ng khô Ä‘ó, khô rồi thì tá»›i cháy rụi. Rõ ràng chúng ta mang thân vô thường, bị lá»­a vô thường đốt cháy. Có khi nó cháy gấp, có khi nó cháy muá»™n, nhÆ°ng nhất định phải cháy.
Song trong cái vô thường Ä‘ó, ngầm có má»™t cái chân thường, tức là cái không có hình tÆ°á»›ng, hằng giác hằng tri. Không hình tÆ°á»›ng nên Ä‘âu bị vô thường, hằng giác hằng tri nên Ä‘âu phải là không. Trong nhà Phật nói chá»— Ä‘ó “không phải có, không phải không” (phi hữu, phi vô). Bởi vì nó không phải có theo hình tÆ°á»›ng vô thường, không phải không vì nó hằng giác hằng tri.
Trên đường tu chúng ta nghiệm, nhận kỹ má»›i thấy, từng phút từng giây chúng ta Ä‘ang tiến chá»› không phải là vô ích. NhÆ°ng vì lâu nay không ai giản trạch cho mình biết, cứ cho rằng ngồi thiền phải yên, phải lặng; mà sao mình ngồi vọng tưởng hoài, chÆ°a yên chÆ°a lặng nên coi nhÆ° mình tu chÆ°a có kết quả. Năm năm, mười năm nhìn lại thấy cÅ©ng còn vọng tưởng, bèn than: “Ôi, mười năm rồi mà tu vẫn không có kết quả gì!” nên thối Bồ-đề tâm.
Nếu quí vị ngồi thiền từ đầu giờ đến cuối giờ, chịu khó để ý ngày nay nghÄ© mười lần, ngày mai còn chín lần, ngày khác còn tám lần… NhÆ° vậy là Ä‘ã thấy bÆ°á»›c tiến của mình. Niệm khởi và vô thường là Ä‘iên đảo. Qua những cái Ä‘ó chúng ta có những phút giây sống vá»›i cái chân thường. Từ niệm Ä‘iên đảo mà thức tỉnh, chúng ta sống lại vá»›i cái bình lặng Vô thượng Chánh giác. NhÆ° vậy là mình có giác, chá»› Ä‘âu phải hoàn toàn mê.
Giả sá»­ chúng ta còn vọng tưởng mà Ông chủ vẫn hiện tiền hoài thì có thiệt thòi gì Ä‘âu. Má»—i niệm dấy lên Ông chủ thấy quở nó, nó liền mất. Lát sau nó dấy lên niệm khác, Ông chủ thấy lại quở nó, nó liền mất. Cứ nhÆ° vậy, trong nhà có khách bÆ°á»›c vô, chủ chào hỏi, xong khách bÆ°á»›c ra. Đến người khác bÆ°á»›c vô, chủ cÅ©ng chào hỏi… Cả ngày khách tá»›i lui tấp nập, nhÆ°ng Ông chủ vẫn có mặt để chào hỏi khách thì có thiệt thòi gì Ä‘âu! Chỉ sợ không có Ông chủ, khách vô làm quyền ở trong nhà thì má»›i nguy. Chá»› còn trong nhà có chủ, khách bÆ°á»›c vô, chủ chào rồi Ä‘Æ°a ra. NhÆ° vậy Ông chủ có thiếu vắng lúc nào Ä‘âu?
Vậy mà nhiều người than thở hoài, “tu lâu mà không có kết quả”, vì quên Ông chủ của chính mình. Nên biết giờ ngồi thiền không phải thiệt thòi, mà chẳng những giờ ngồi thiền thôi, cho tá»›i giờ Ä‘i tÆ°á»›i hoa, nhổ cỏ, nấu cÆ¡m, lặt rau v.v… quí vị cÅ©ng biết rõ từng niệm khởi. Đó là quí vị không thiếu Ông chủ. Ông chủ vừa thấy dấy nghÄ© liền Ä‘uổi Ä‘i, nhÆ° vậy có gì mất mát Ä‘âu? Nếu giờ nào cÅ©ng có Ông chủ, tức là giờ nào mình cÅ©ng có ông Phật. Tuy tu chÆ°a thành Phật, mà lúc nào cÅ©ng có Phật há»™ cho mình. Đó là Phật luôn luôn gia há»™ cho mình không bị mấy đứa phàm tục chen vô.
Ngược lại cứ rong ruổi, thả trâu chạy cùng đường cùng xá, chiều lại thắp hÆ°Æ¡ng cầu Phật phù há»™ cho con, mà không chịu nhận ông Phật thường trá»±c gia há»™ bên mình. Đó là lối tu quên gốc chạy theo ngọn ngành. Cái gốc Ä‘ó không xa, ở gần bên mình. Nên chúng ta thường hay nói tu là cốt trở về cố hÆ°Æ¡ng. Cố hÆ°Æ¡ng ở Ä‘âu? Nếu nghÄ© cố hÆ°Æ¡ng cách Ä‘ây chừng năm trăm hay má»™t ngàn cây số là sai lầm. Chúng ta phải nhá»› cố hÆ°Æ¡ng ở ngay dÆ°á»›i gót chân mình chá»› không ở Ä‘âu xa hết. Chúng ta Ä‘ang đứng trên cố hÆ°Æ¡ng mà quên mình Ä‘ang đứng trên cố hÆ°Æ¡ng, cứ nhìn đằng này đằng kia kiếm tìm cố hÆ°Æ¡ng. Đang đứng trên đất cố hÆ°Æ¡ng, mà cứ nhìn ra ngoài nên nói quê hÆ°Æ¡ng xa mù, không biết ở Ä‘âu.
NhÆ° vậy má»›i thấy chúng ta hết sức Ä‘iên đảo. Cái thật hiện tiền lại quên, chỉ Ä‘uổi theo cái tưởng tượng, cái mình Æ°á»›c mÆ¡. Bây giờ muốn trở về cố hÆ°Æ¡ng, chúng ta phải làm sao? Chúng ta phải chịu khó nhìn xuống chân mình thì thấy chá»› gì. Vì muốn cho quí vị thấy cố hÆ°Æ¡ng nên tôi má»›i khuyên má»—i khuya má»—i tối, quí vị ngồi nhòm xuống má»™t chút. Đừng nhìn Ä‘i xa, nhìn xa thì quên bẵng quê mình. Nhìn xuống để thấy mình Ä‘ang ngồi, Ä‘ang đứng tại quê hÆ°Æ¡ng cÅ© của mình. Đó là chúng ta tỉnh, chúng ta giác. Còn nếu quên, chạy Ä‘i tìm đầu này góc nọ là chúng ta mê. Quên là mê. Mê cố hÆ°Æ¡ng hiện tiền nên chạy tìm nÆ¡i nọ nÆ¡i kia. Tất cả chúng tu hành là quay lại, nhận thẳng nÆ¡i mình, chá»› không có ở Ä‘âu xa.
Trở lại đề tài tôi nêu ở trÆ°á»›c là con ngá»—ng chúa chỉ uống sữa chừa nÆ°á»›c. Chá»— rõ ràng thường biết không dấy niệm là sữa. Niệm khởi sanh diệt là nÆ°á»›c. Nếu chúng ta ngồi thiền hoặc Ä‘i lại, mà cứ nhìn nhận cái rõ ràng thường biết, không chạy theo cảnh bên ngoài, gọi là biết uống sữa chừa nÆ°á»›c lại. Đó, chúng ta Ä‘ang làm má»™t công tác lọc lá»±a, cái gì không phải thật mình thì loại ra; còn Ông chủ thật thì mình nhận và sống vá»›i Ông chủ. Đó chính là công phu tu của mình. Nếu má»™t giờ không có vọng tưởng, hằng tri hằng giác, thì giờ Ä‘ó gọi là giờ Niết-bàn.
NhÆ° vậy ngay nÆ¡i thân phàm tục này cÅ©ng vẫn có Niết-bàn. NhÆ°ng Niết-bàn Ä‘ó chÆ°a trọn vẹn, chỉ là Niết-bàn từng chặng, từng khoảng thôi. Lát thì sanh tá»­, lát thì Niết-bàn, còn chập chờn chá»› chÆ°a hoàn tất Niết-bàn. Chừng nào nhÆ° Tổ Huệ Khả, mọi duyên đều sạch, không còn má»™t niệm nào nữa, lúc Ä‘ó chúng ta vẫn sống, vẫn Ä‘i lại, mọi công tác chúng ta vẫn làm mà tâm hằng giác, hằng thanh tịnh, Ä‘ó là Hữu dÆ° y Niết-bàn. NhÆ° vậy Niết-bàn xa không? Kiếm ở Ä‘âu? Chúng ta có quyền được Niết-bàn không? Có ai không có quyền Ä‘ó không?
Lâu nay chúng ta cứ nghÄ© Phật, Bồ-tát má»›i có Niết-bàn, còn mình là phàm phu ngu si nên vô phần. Bởi vì chúng ta cứ ngỡ Niết-bàn chỉ có, khi tu đến hoàn toàn viên mãn. Chúng ta biết mình có nhân Niết-bàn rồi, thì quả Niết-bàn sá»›m chầy gì cÅ©ng sẽ được. NhÆ° vậy ai cÅ©ng có khả năng, ai cÅ©ng có thể tu được quả Niết-bàn. Nên khi tôi thấy rõ việc này rồi, tôi cười vì hồi xÆ°a đến giờ chúng ta cứ nghÄ© rằng sữa vá»›i nÆ°á»›c Ä‘ã hòa rồi thì không tài nào lọc được, phải không? NhÆ°ng bây giờ có thể lọc được thì mình là ngá»—ng chúa rồi. Ngá»—ng chúa này Ä‘ang uống sữa lọc nÆ°á»›c, chá»› không phải Ä‘ã uống xong.
NhÆ° vậy quí vị cÅ©ng Ä‘ang tập làm ngá»—ng chúa Ä‘ó, chá»› Ä‘âu phải chuyện thường. Khi niệm khởi là sanh tá»­, khi lặng lẽ hằng tri là vô sanh. Sanh tá»­ vá»›i vô sanh ở cạnh bên, má»™t giờ ngồi thiền ít ra cÅ©ng được phân ná»­a thời gian của vô sanh. NhÆ° vậy có buổi nào quí vị không có Niết-bàn Ä‘âu. Ngày nào cÅ©ng có Niết-bàn nhÆ°ng nhiều ít vậy thôi. Do Ä‘ó trên đường tu không có chuyện luống công vô ích mà chỉ vì chúng ta không nhận ra.
Tôi nhắc lại câu hỏi của ngài Thạch Cá»±u: Bồ-tát Địa Tạng tay cầm viên ngọc để làm gì? Bởi vì chúng ta cứ nghÄ© Bồ-tát Địa Tạng má»›i có viên ngọc, còn mình vô phần. Cho nên Ngài đặt câu hỏi lại để cho chúng ta tỉnh, biết rằng mình cÅ©ng có ngọc. ChÆ° Bồ-tát có Niết-bàn, mình cÅ©ng có Niết-bàn, chá»› không phải mình vô phần. Chỉ vì mình không khéo, không nhận rồi cảm thấy vô phần. Vô phần là tại có của mà không dám nhận, nên thành kẻ cùng tá»­ lang thang. Nếu nhận ra có ngọc báu đầy kho thì mình là con Trưởng giả, là phú gia rồi. Má»™t bên có mà quên thì thành cùng tá»­, má»™t bên có mà nhá»› thì thành Trưởng giả.
Bây giờ quí vị Æ°ng làm gì? Ưng làm cùng tá»­ lang thang hay làm Trưởng giả? Chúng ta hiện giờ chắc cÅ©ng thấy mình là con Trưởng giả, có nhiều của chôn cất kỹ, chỉ tại chÆ°a bá»›i lên thôi. Mai kia bá»›i lên mình cÅ©ng sẽ là Trưởng giả, chá»› không nghèo nàn nhÆ° người ta tưởng nữa. Ý nghÄ©a này rất rõ ràng.
Tôi nói câu chuyện con ngá»—ng chúa biết uống sữa chừa nÆ°á»›c lại để giúp quí vị có thêm kinh nghiệm trong việc tu hành. Mong rằng tất cả sẽ là những con ngá»—ng chúa biết uống sữa chừa nÆ°á»›c lại nhÆ° thế.

Tags: Ngỗng chúa uống sữa từ nước

Pháp Thoại

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="0"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872557" 
				and advertisment.end_time>"1526872557"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="0"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:14,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="chi-tiet"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872557" 
				and advertisment.end_time>"1526872557"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="chi-tiet"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:15,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Video giới thiệu

Tập:
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35

Tìm kiếm

Tin má»›i

Đọc nhiều

Ảnh đẹp

Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp

Lịch

Thống kê truy cập

  • Lượt truy cập: 03384
  • Đang online: 24