Phương pháp để sống an vui

21/02/2018 | Lượt xem: 513

TT.Thích Thông PhÆ°Æ¡ng

I. THƯỜNG TẠO NGHIỆP LÀNH

Chúng ta muốn vui thì phải tạo nghiệp tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i mong muốn quả vui của mình, tức thường tạo nghiệp lành, tránh nghiệp ác, nghiệp dữ làm khổ người, khổ vật. Muốn vui mà làm khổ người, khổ vật tức là tạo cái nhân khổ, mà tạo nhân khổ thì quả khổ đến chứ làm sao vui được? Trái lại, cái nhân Ä‘au khổ không có thì cái quả Ä‘au khổ Ä‘âu thể đến! Không nhân thì làm sao có quả. Đó là Ä‘iều thá»±c tế.

Người tu Ä‘úng theo chánh pháp Phật dạy là phải thá»±c hành Ä‘úng vá»›i lý nhân quả thì má»›i thật sá»± được an vui. Nhờ tránh không tạo nhân Ä‘au khổ nên không có quả Ä‘au khổ; và Ä‘âu bị lo sợ, Ä‘âu bị ray rức hay là mặc cảm tá»™i lá»—i. Vì trong lòng chúng ta lúc nào cÅ©ng thường nghÄ© đến việc lành, việc tốt thì làm sao có buồn, có khổ được! Và cÅ©ng Ä‘âu có lo sợ ai trả thù trả oán, thì tá»± vui thôi!

Được vậy rồi thì chúng ta cảm thấy lòng nhẹ nhàng thanh thản, khi nghÄ© đến quả báo việc làm của mình thì tâm không lo lắng, Ä‘ó là nhân lành, nhân tốt. NhÆ° vậy, tuy chúng ta tu chÆ°a được giải thoát, mà chÆ°a giải thoát là còn Ä‘i trong luân hồi thì nhờ có nghiệp lành này làm bạn Ä‘i cùng thì rất hay! Không phải là hạnh phúc hay sao? Trái lại làm nghiệp ác thì lo sợ ân hận, rồi Ä‘i trong luân hồi vá»›i những nghiệp ác theo làm bạn, Ä‘úng là khổ. Cho nên, kinh Diệu Pháp Thánh Niệm Xứ, Phật dạy bài kệ:

Các Ä‘iều thiện Ä‘áng yêu,

NhÆ° cha và nhÆ° mẹ.

Thiện đẹp thân an ổn,

Hay lìa sá»± tranh cãi.

Thiện đẹp người trời vui,

Thiện đẹp thêm siêng gắng.

Thiện đẹp quyến thuá»™c Ä‘ông,

Thiện đẹp khỏi tam đồ.

Thiện đẹp dứt các ác,

Thiện đẹp lìa phiền não.

Bỏ được các lá»—i lầm,

Nên tu các Ä‘iều thiện.

Phật dạy cần phải tu Ä‘iều thiện, vì các Ä‘iều thiện là các Ä‘iều Ä‘áng yêu nên phải gần gÅ©i coi Ä‘iều thiện nhÆ° cha, nhÆ° mẹ vậy. Đó là con đường an vui, hạnh phúc. Cho nên làm Ä‘iều thiện rồi thì thân được an ổn, không phải lo sợ ai trả oán trả thù, lại hay xa lìa sá»± tranh cãi hÆ¡n thua. Và làm được Ä‘iều lành thì người, trời cÅ©ng vui theo, nhờ vậy thêm tinh tấn. Ra đường gặp bạn bè quyến thuá»™c Ä‘ông vui, còn Ä‘i ra đường mà gặp người thù nghịch thì khổ. Rồi làm Ä‘iều lành thì khỏi đọa tam đồ, tức là địa ngục, ngạ quá»·, súc sanh; làm thiện đẹp thì dứt các nghiệp ác, lìa phiền não, bỏ được lá»—i lầm nên an vui thật sá»±. Do Ä‘ó, Đức Phật khuyên chúng ta nên tu các Ä‘iều thiện.

Hiện tại, chúng ta tu học Phật là vẫn còn sống trong thiện ác, nếu thường tạo nghiệp thiện, tránh nghiệp ác là con đường an vui hÆ¡n cả. Đừng bao giờ nói bắn bổng là không thiện không ác, sau rồi phải ăn năn hối hận.

Trong kinh A-nan Vấn Sá»± Phật Kiết Hung (kinh Ngài A-nan thÆ°a hỏi những Ä‘iều lành, Ä‘iều dữ), Phật dạy: “Người đắc đạo đều từ Ä‘iều thiện sanh, dùng kinh giá»›i để ngăn ngừa thân, miệng, ý. Thiện là áo giáp lá»›n chẳng sợ binh Ä‘ao, thiện là thuyền to qua được sông sâu. Người nào gìn giữ được niềm tin vào Ä‘iều thiện thì trong nhà hòa thuận, an vui, hiện đời vui vẻ, phÆ°á»›c tá»± nhiên đến. Người làm lành, được quả báo tốt chẳng phải do thần, thánh nào ban cho.”

Phật dạy người được đắc đạo là do làm Ä‘iều thiện, từ nghiệp lành sanh. Dùng kinh, dùng giá»›i để ngăn ngừa ba nghiệp thân, khẩu, ý. Tức là chúng ta nghe kinh, nghe lời Phật dạy rồi giữ giá»›i để thân không tạo nghiệp ác, miệng không nói lời ác và ý không nghÄ© Ä‘iều ác, gọi là ngăn ngừa thân miệng ý. Nên làm Ä‘iều lành, Ä‘iều tốt là áo giáp lá»›n bảo vệ an ổn, chẳng sợ binh Ä‘ao.

Thiện là chiếc thuyền to Ä‘Æ°a chúng ta qua sông lá»›n tránh được tai nạn nguy hiểm. Người nào gìn giữ được niềm tin vá»›i Ä‘iều thiện thì trong nhà hòa thuận, an vui, rồi hiện đời được vui vẻ, phÆ°á»›c tá»± nhiên đến. Người làm Ä‘iều thiện, tạo nhân lành nhân tốt không cần cầu phÆ°á»›c mà phÆ°á»›c cÅ©ng đến. Còn làm Ä‘iều ác mà cầu Phật ban phÆ°á»›c cho mình, Phật cÅ©ng không ban nổi, bởi vì quả Ä‘i theo nhân.

Cho nên người làm Ä‘iều lành thì được quả báo tốt, chẳng phải do thần thánh nào ban cho. Người thường làm Ä‘iều lành, Ä‘iều tốt thì tâm an, khỏi cần phải Ä‘i coi bói cÅ©ng biết được mình ra sao nữa. Nếu khi làm Ä‘iều lành, Ä‘iều tốt mà lỡ có má»™t hai chuyện không vui, chuyện nghịch ý đến thì mình biết Ä‘ó là do nghiệp cÅ© của mình thuở xÆ°a Ä‘ã tạo còn sót lại, trả hết rồi được nhẹ nhàng cÅ©ng khỏi cần Ä‘i coi bói. Đó là lẽ thật.

Phật dạy rõ ràng nhÆ° vậy, nên chúng ta phải có niềm tin chắc chắn thì lòng luôn an ổn, gặp chuyện tốt thì cÅ©ng không quá tá»± hào, hoặc gặp chuyện xấu cÅ©ng không quá buồn khổ, lòng lúc nào cÅ©ng thanh thản, nhẹ nhàng thì an vui hạnh phúc.

Các bậc Thánh đều dạy mọi người tạo nghiệp lành, nghiệp tốt chứ không có bậc Thánh nào dạy người làm ác. Muốn an vui là thường tạo nghiệp lành, thích làm các việc công đức thì thâm tâm của mình tăng trưởng quả lành.

Trong Phát Bồ-đề Tâm có nói về Trá»±c tâm, Thâm tâm và Đại bi tâm. Chúng ta thường thích làm Ä‘iều lành, Ä‘iều tốt Ä‘ó là tá»± làm tăng trưởng thâm tâm. Thâm tâm tức là tâm sâu xa, Ä‘ó là chá»— của bậc Thánh khen ngợi, là chá»— Ä‘i của bậc hiền. Lẽ thật Ä‘ã rõ ràng nhÆ° vậy rồi thì má»—i người phải tá»± xét kỹ thá»±c hành để không phải chuốc lấy những ân hận về sau.

Rồi trong Nhập Bồ-tát Hạnh, Bồ-tát Tịch Thiên cÅ©ng dạy rằng: “NhÆ° trẻ con thích thú theo Ä‘uổi những trò chÆ¡i, ta nên sinh tâm Ä‘am mê, thích thú vá»›i việc lành không bao giờ chán”.

Chúng ta phải thích làm việc lành giống nhÆ° trẻ con thích chÆ¡i những đồ chÆ¡i vậy. Trẻ con thấy đồ chÆ¡i liền thích, còn chúng ta cÅ©ng phải thấy thích Ä‘iều lành. Hãy tập làm nhÆ° vậy thì đời mình bảo đảm an vui, há»… thấy Ä‘iều lành là muốn làm, chứ không phải thấy Ä‘iều lành liền tránh. Phải tập cho được nhÆ° vậy.

“Tất cả hành Ä‘á»™ng con người cốt đạt đến hạnh phúc mà chắc gì Ä‘ã được. Còn việc làm vừa tá»± lợi, lợi tha nhất định Ä‘em lại an vui, nếu không làm thì Ä‘âu có được niềm vui ấy”.

Ngài dạy tất cả hành Ä‘á»™ng của con người nhằm mong cầu hạnh phúc, nhÆ°ng có cái được, cái không được. Bởi vì mình làm ác thì Ä‘âu thể có được an vui. Còn nếu mình vừa tá»± lợi, lợi tha tức là làm lợi mình, lợi người thì Ä‘ó là việc làm tốt, nhất định sẽ Ä‘em lại an vui; và không làm Ä‘iều lành thì cÅ©ng Ä‘âu có được niềm vui. Việc nhất định Ä‘em đến an vui mà không làm thì làm sao có được niềm vui ấy! Nên ở Ä‘ây Ngài dạy rất thá»±c tế.

Đó là Ä‘iểm mà các ngài muốn nhắn nhủ cho tất cả chúng ta hiểu, rồi tập sống cho Ä‘úng theo chánh pháp là: Hãy xem nghiệp lành, nghiệp tốt, việc lành việc tốt giống nhÆ° là cha, là mẹ thân yêu của mình, thấy là thích liền. Giống nhÆ° những đứa bé thích đồ chÆ¡i, thấy đồ chÆ¡i là muốn chạy tá»›i lấy liền. CÅ©ng vậy, chúng ta thấy việc lành việc tốt là thích, muốn làm liền. Tập cho tâm làm nhÆ° vậy thì bảo đảm là thường được an vui.

 

II. TẬP TÌM CÁI TỐT CỦA NGƯỜI ĐỂ TÙY HỶ

Tìm cái tốt của người để tùy há»· thì bảo đảm lúc nào cÅ©ng cười, cÅ©ng vui hết. Bởi vì người đời thường chỉ tìm cái xấu của người ta để chê, nhất là những người mình không Æ°a, vậy thì Ä‘âu có vui được. Cho nên, ở Ä‘ây chúng ta phải tập tìm cái tốt của người để tùy há»· thì bảo đảm sẽ thường sống an vui. Vô lý là muốn vui mà cứ tìm cái xấu của người rồi vạch bày, chê bai hoặc chỉ trích thì bao giờ được vui! Thấy cái xấu của người ta là bá»±c mình, bá»±c mình thì làm sao vui được?

Bởi vậy, há»… càng tìm cái xấu của người để chê bai hoặc chỉ trích thì càng thêm bá»±c bá»™i, khó chịu, là càng khổ thêm. Vì vừa nhìn thấy là mình muốn trách tức là lòng không vui; trái lại thường tìm cái tốt của người để tùy há»· thì Ä‘ó má»›i là cách có an vui thật sá»±. Tùy há»· tức là vui rồi. Thấy người ta làm tốt là muốn khen, khen thì lòng mình được vui. Điều này cÅ©ng dá»… làm chứ Ä‘âu có khó. Cứ thấy Ä‘iều tốt của người là khen thôi! Đâu có tốn tiền tốn bạc gì! Má»™t Ä‘iều tốt, lại không phải tốn tiền, thì sao không chịu làm?

Thí dụ nhÆ° nghe ở núi Châu Đốc có chuyện lạ là Phật Di-lặc hiện, nghe rồi liền bao xe đến để cầu ban cho hạnh phúc, cầu vui. Tốn tiền bạc, tốn công, bỏ mấy ngày làm việc, nhÆ°ng Ä‘âu phải cầu là được vui. Còn việc này chỉ ngồi ở nhà làm cÅ©ng được, lại thá»±c tế mà cÅ©ng không phải khó làm tại sao không chịu làm? Trên đời này ai cÅ©ng có Ä‘iều tốt chứ không phải xấu hết. Dù là người xấu Ä‘i nữa mà mình cố tìm thì họ cÅ©ng có má»™t hai Ä‘iều tốt nhỏ để mình khen. Khi thấy Ä‘iều tốt của người thì lòng ta nhẹ bá»›t.

Là con người thì ai cÅ©ng đều có tâm, dù là kẻ ác làm Ä‘iều xấu nhÆ°ng họ cÅ©ng có tâm, có tâm tức là họ cÅ©ng biết Ä‘ó là Ä‘iều xấu nhÆ°ng vì vô minh không tá»± chủ chứ Ä‘âu ai muốn mình thành người xấu. Dù cho tên ăn trá»™m, tên ăn cÆ°á»›p cÅ©ng không muốn bị chê là người xấu. Cho nên, tuy làm xấu nhÆ°ng nó cÅ©ng muốn che đậy, cÅ©ng sợ người ta biết tức là cÅ©ng còn ẩn cái tốt bên trong. Do Ä‘ó, chúng ta cần phải nhìn những cái tốt để bá»›t bá»±c bá»™i, bá»›t nhìn cái xấu thì lòng mình sẽ nhẹ nhàng và thông cảm vì họ là người Ä‘áng thÆ°Æ¡ng.

Chính vì Phật thấy người Ä‘ang lúc còn vô minh nên bị mê mờ, tuy vậy vẫn còn tiềm ẩn bản tánh tốt trong Ä‘ó, nếu khéo khÆ¡i dậy kịp thời thì cÅ©ng có thể chuyển hóa. Cho nên Phật má»›i ra đời để giáo hóa chúng sanh, nếu không thì Ngài cÅ©ng không ra đời làm chi!

Trong thời Phật có những vị là kẻ giết người không gá»›m tay nhÆ° Ngài Ương-quật-ma-la, nhÆ°ng rồi cÅ©ng được Phật giáo hóa tỉnh ngá»™ tu hành, chứng được bậc Thánh. NhÆ° vậy rõ ràng trong cái ác ngài vẫn còn có cái tốt nên khéo chuyển được. Ngay nhÆ° bản thân của chúng ta cÅ©ng vậy, khi chÆ°a học đạo, chÆ°a biết tu thì cÅ©ng có nhiều Ä‘iều xấu, nhÆ°ng nhờ học đạo má»›i biết Ä‘ó là những Ä‘iều xấu, nên bỏ bá»›t rồi chuyển dần má»›i thành người tốt. Được vậy chính nhờ tu. Nhờ thấy được nhÆ° vậy mà chúng ta bá»›t cách nhìn tiêu cá»±c bi quan thấy sao ai cÅ©ng xấu hết, đời sao Ä‘áng chán quá! Mà Ä‘áng chán quá thì sao? Thì thôi chết Ä‘i cho rồi.

Nếu nhìn theo cái nhìn của ông Khuất Nguyên thì phải trầm mình chết dÆ°á»›i sông Mịch La.

Ông Khuất Nguyên làm quan sống thanh liêm rất tốt, nhÆ°ng bị mấy vị quan trong triều ghét rồi gièm pha lên vua, thành bị tá»™i truất phế không cho làm quan. Ông buồn tức rồi chán đời má»›i đến sông Mịch La muốn trầm mình tá»± vận. Khi ấy, có ông chài lÆ°á»›i Ä‘ang thả câu thấy ông má»›i hỏi:

- Sao thấy quan Ä‘i mà vẻ mặt buồn thảm quá vậy?

Ông nói: “Ta muốn chết. Cả thế gian này đều say hết có mình ta tỉnh. Cả thế gian này đều đục hết chỉ có mình ta trong”.

Người có cái nhìn nhÆ° thế thì làm sao sống nổi? Cả thế gian này đều say hết có mình ông tỉnh. Rồi cả thế gian này đều đục hết, chỉ có mình ông là trong. Chỉ mình ông tỉnh, chỉ mình ông trong thì ông sống vá»›i ai? Thì chỉ có cách là chết thôi!

Lúc Ä‘ó, ông câu cá má»›i khuyên bằng cách đọc bài thÆ¡: “Thí nhÆ° dòng nÆ°á»›c, nếu nÆ°á»›c trong thì mình dùng để giặt dải mÅ©; còn nếu nÆ°á»›c đục thì dùng nÆ°á»›c Ä‘ó để rá»­a chân, cÅ©ng tốt thôi!”.

NÆ°á»›c trong cÅ©ng xài được, nÆ°á»›c đục cÅ©ng xài được, Ä‘âu phải nÆ°á»›c đục rồi bỏ Ä‘i. NÆ°á»›c trong, nÆ°á»›c đục đều có lợi ích. Nhìn nhÆ° vậy thì thấy lạc quan sống vui vẻ, Ä‘âu cần phải chết. Chỉ cần chuyển cái nhìn là thành tốt lành.

Chúng ta cÅ©ng vậy. Nếu nhìn theo chiều xấu thấy ai cÅ©ng xấu nên chán rồi chê bai, chỉ trích mang thêm khẩu nghiệp thì càng khổ thêm. Còn thấy người xấu nhÆ°ng cÅ©ng có những cái tốt, rồi tùy há»· vá»›i Ä‘iều tốt của người thì mình sẽ quên bá»›t Ä‘iều xấu phải không? Nhờ vậy chúng ta khÆ¡i dậy cái tốt của người để nó phát triển thì cái xấu sẽ bá»›t Ä‘i. Cái tốt mà trồi ra thì cái xấu phải ẩn Ä‘i. Chúng ta phải tập có cái nhìn nhÆ° vậy thì sẽ bá»›t bi quan, cuá»™c sống sẽ an vui hạnh phúc. Đó là cách sống, cách nhìn tốt lành để vÆ°Æ¡n lên.

Nhìn thấy cái tốt của mọi người để khÆ¡i dậy niềm tin cho họ, rồi phát triển Ä‘iều tốt thì họ sẽ bá»›t mặc cảm tá»™i lá»—i. Nhờ vậy cÅ©ng giúp mọi người thêm niềm tin để họ chuyển hóa vÆ°Æ¡n lên. Nên chúng ta cÅ©ng có lợi mà người cÅ©ng có lợi, lợi cả hai. NhÆ°ng tại sao mình không làm?

Khi thấy được Ä‘iều tốt của người rồi tùy há»· vá»›i Ä‘iều tốt của người thì quên bá»›t nghÄ© xấu về người, nhờ vậy chúng ta Ä‘âu có thành kiến vá»›i ai, thì tâm vui, an ổn. Đó chính là phát triển tâm lành, nghiệp lành nÆ¡i mình, là tạo nhân duyên để chúng ta sống thông cảm vá»›i nhau, bá»›t ngăn cách nhau. Được vậy là cuá»™c đời chúng ta càng ngày càng thêm nhiều bạn tốt, phát xuất từ tâm nghÄ© tốt. Chúng ta nghÄ© tốt cho người, gây cảm tình vá»›i người thì càng có thêm bạn tốt, mà càng có thêm bạn tốt thì không phải là vui hÆ¡n sao!

Sáng mở cá»­a ra gặp bạn tốt đến, thấy mặt là há»›n hở rồi. Còn sáng mở cá»­a ra thấy anh này Ä‘áng ghét thì mặt xịu xuống, hết vui. Thành ra càng có bạn tốt chừng nào thì càng vui chừng Ä‘ó, cuá»™c đời càng tÆ°Æ¡i sáng. Cho nên, chúng ta tập tìm cái tốt của người để mình tùy há»· là cuá»™c sống an vui chân thật. Đó cÅ©ng chính là trừ bá»›t tâm niệm xấu nÆ¡i mình, tức là không nghÄ© xấu người thì Ä‘au khổ làm sao đến vá»›i mình được. Lẽ thật rõ ràng nhÆ° vậy.

Bởi khi tâm nghÄ© tốt, nghÄ© lành thì nó sẽ phát ra làn sóng lành tốt, êm dịu mát mẻ, cảm đến người cho nên ai cÅ©ng thấy thích gần gÅ©i vá»›i mình. Các vị là bác sÄ© nghiên cứu kỹ thì sẽ hiểu được Ä‘iều này. Nếu không tạo ra phản ứng nghịch lại thì người ta Ä‘âu thấy khó chịu vá»›i mình. Vậy là sống an vui thôi! Ai xét sâu chá»— này thì sẽ có kinh nghiệm rõ ràng.

Thí dụ nhÆ° hai người giận nhau thì nghÄ© gì về nhau? NghÄ© xấu vá»›i nhau. Thành ra cái nghÄ© xấu Ä‘ó phát làn sóng đối nghịch vá»›i làn sóng kia, nên há»… gặp nhau là tóe lá»­a. Hai người giận nhau ở xa xa biết là người kia thì muốn tránh chá»— khác. ChÆ°a chạm tá»›i nhÆ°ng Ä‘ã có phản ứng rồi. Đó là phản ứng nghịch do làn sóng từ trong ná»™i tâm. Còn nghÄ© lành, nghÄ© tốt vá»›i nhau, khi thấy từ xa là muốn ngoắc tay đến gần, Ä‘ó là do từ trường tốt lành khế hợp vá»›i nhau. Cho nên chúng ta cần phải tìm cái tốt của người để nghÄ© về người Ä‘ó. NghÄ© tốt cho người thì Ä‘ó là con đường an vui, tốt đẹp.

Má»—i người chúng ta phải cẩn thận vá»›i tâm niệm xấu của mình. Phải xem tâm niệm xấu Ä‘ó nhÆ° kẻ thù, làm tiêu mất công đức nÆ¡i mình nên cần phải tránh. Người trí biết cái gì không lợi ích thì Ä‘âu chịu giữ. Lúc còn mê không biết thì tạm cho qua, nhÆ°ng từ Ä‘ây về sau có học đạo hiểu rõ Ä‘ó là những thứ không lợi ích thì ứng dụng sao cho cái thấy, cái nhìn Ä‘úng trở lại. Chúng ta phải tập vui vá»›i tâm tùy há»· Ä‘iều tốt của người, để bá»›t nghÄ© xấu về người. Phải tập nhÆ° vậy thì bảo đảm là ta sẽ thường sống trong sá»± an vui.

Lại trong tập Nhập Bồ-tát Hạnh, có má»™t Ä‘oạn Bồ-tát Tịch Thiên dạy: “Hãy thầm khen công lao kẻ khác và cùng người nói về thiện đức của kẻ khác. Nghe ai nói đến công đức của mình thì hãy tá»± xét xem mình thá»±c có nhÆ° vậy hay không.”

Ngài bảo chúng ta hãy thầm khen ngợi công lao của kẻ khác. Thấy người có công lao là mình thầm khen ngợi rồi cùng vá»›i người nói về những đức lành của kẻ khác. Người ta có đức, có việc lành tốt, ta sẵn sàng khen ngợi thì bảo đảm là tâm sẽ thường huân tập Ä‘iều lành. Còn nghe ai nói về công đức của mình thì đừng vui liền, mà phải xét lại xem chúng ta có xứng Ä‘áng vá»›i lời khen Ä‘ó hay không? Được vậy là sống Ä‘úng vá»›i tâm sáng suốt, chân thật, vừa không bị người ta gạt. Thí dụ chúng ta không tốt mà người ta khen tốt liền vui, tưởng Ä‘âu mình tốt thiệt, là bị người gạt, thành ra Ä‘âu thấy được cái dở của mình mà chuyển. Ở Ä‘ây Ngài dạy kỹ nhÆ° vậy.

Nói vậy là để nhắc tất cả biết cố gắng để thường tập nhìn cái tốt, cái hay của người rồi mình tùy há»· theo. Qua Ä‘ó chúng ta cÅ©ng huân tập tâm tốt lành rồi bá»›t những tâm niệm xấu nÆ¡i mình. Vậy má»›i là Ä‘i theo con đường an vui, hạnh phúc, chân thật.

 

III. TẬP XẢ CHẤP TRƯỚC

Muốn an vui, hạnh phúc thì phải xả bá»›t chấp trÆ°á»›c. Còn chấp trÆ°á»›c nhiều thì bảo đảm là khó an vui. Bởi vì tâm chấp trÆ°á»›c là cái nhân để chuốc lấy Ä‘au khổ. Xét cho kỹ thì bao nhiêu khổ Ä‘au trên cuá»™c đời này cÅ©ng từ tâm chấp trÆ°á»›c mà ra. Nếu người có tâm há»· xả thì Ä‘âu có khổ. Chính từ tâm chấp trÆ°á»›c Ä‘ó mà Ä‘Æ°a đến bao nhiêu khổ Ä‘au trên thế gian này, nhÆ°ng ít ai thấy được.

Đơn giản nhÆ° ngồi thiền mà nghe những tiếng nói ồn ào bên ngoài, nếu người có tâm chấp trÆ°á»›c thì khó chịu và khổ liền. Còn nếu buông xả thì cứ lo ngồi, mặc ai nói gì nói, buông xả thì lòng nhẹ nhàng. Ngay Ä‘ó liền thấy chính tâm chấp trÆ°á»›c khiến chúng ta khổ.

Điều này chính tôi cÅ©ng có kinh nghiệm. Mấy lần Ä‘i qua Ấn Độ, đến Bồ-đề Đạo Tràng những lúc cao Ä‘iểm thì người chiêm bái rất Ä‘ông. Má»—i người, má»—i Ä‘oàn có lối tu riêng, hoặc là tụng kinh, hoặc là niệm Phật hoặc lá»… bái, tọa thiền v.v… Khi vào Ä‘ó thì tôi tìm chá»— ngồi thiền, tuy ngồi thiền nhÆ°ng mọi người Ä‘i qua, Ä‘i lại ồn ào, có khi cÅ©ng nói chuyện, rồi tụng kinh phát loa lá»›n vang khắp bên tai. NhÆ°ng khi ấy vẫn ngồi thiền an nhiên thanh thản, không bá»±c bá»™i khó chịu cÅ©ng không dính dáng, không bị ảnh hưởng. Nếu ngồi ở nhà mà có ai bên ngoài nói chuyện ồn ào thì thấy khó chịu, Ä‘ó là do tâm chấp trÆ°á»›c thành khổ; còn buông xả, không quan tâm thì nhẹ nhàng.

Hiểu rồi thì chúng ta thấy trên cõi đời này có nhiều chuyện không Ä‘áng, nhÆ°ng do tâm chấp trÆ°á»›c mà trở thành chuyện lá»›n, thành khổ Ä‘au, Ä‘áng tiếc. NhÆ° chúng ta Ä‘i chợ, người tá»›i lui rất Ä‘ông, lỡ có người nào Ä‘ó Ä‘i nhanh đạp trúng bàn chân mình, nếu thấy người ta lỡ vô ý đạp thì Ä‘i luôn là Ä‘âu có chuyện gì; nếu giận kéo người ta lại rồi sừng sá»™, không khéo thành ẩu đả vá»›i nhau; nếu chÆ°a dừng thì Ä‘Æ°a đến thÆ°a kiện rồi vô tù. Má»™t chuyện không Ä‘áng gì mà trở thành chuyện lá»›n, thành khổ Ä‘au. Cho nên chúng ta cần chuyển hóa, tập tâm buông xả, bá»›t chấp trÆ°á»›c.

Hòa thượng Quảng Khâm ở Đài Loan, là vị Hòa thượng tu hành có công phu, có đạo đức, rất được mọi người kính quý. Ngài có kể câu chuyện là má»™t hôm mấy người đệ tá»­ của Ngài Ä‘i nghe má»™t vị pháp sÆ° ở chùa khác giảng kinh. Vị pháp sÆ° này khi thuyết giảng ngầm chỉ trích Ngài Quảng Khâm nên những người đệ tá»­ của Ngài thấy khó chịu. Sau Ä‘ó về thuật lại cho Ngài Quảng Khâm nghe.

Nghe rồi, Ngài chẳng những không buồn giận mà còn bảo đệ tá»­ phải Ä‘i đến sám hối vị thầy kia. Ngài nói: “Các con đừng có hiểu lầm người ta! Vị Ä‘ó giảng Ä‘oạn kinh rất sâu xa, mà các con nghÄ© xấu cho người ta”. Rồi Ngài Ä‘em đạo lý giải thích những lời của pháp sÆ° kia Ä‘ã giảng. Vậy là xong chuyện.

Không chấp trÆ°á»›c nên lòng nhẹ nhàng, thanh thản. Còn nghÄ© người ta nói móc mình, thành ra má»›i bá»±c bá»™i khó chịu thì cÅ©ng do tâm chấp trÆ°á»›c mà ra.

Để thấy rằng: Chấp trÆ°á»›c là tá»± làm khổ mình, thiệt thòi cho mình chứ không có gì vui, Ä‘âu có lợi ích. Vậy tại sao chúng ta vẫn làm? Đó là Ä‘iểm muốn nhắc cho tất cả nhá»› cần xét kỹ lại. Má»—i người nên nhá»› Ä‘iều này: “Há»… càng chấp thì càng khổ, bá»›t chấp thì bá»›t khổ, còn hết chấp thì hoàn toàn giải thoát, không còn khổ”. Con đường Ä‘i rõ ràng vậy thôi. NhÆ°ng do Ä‘âu mà có chấp? Do tâm chúng ta thiếu trí tuệ quán chiếu. Tức là thiếu tu. Thiếu tu nên má»›i chấp.

Vì vậy, chúng ta cần trách trở lại chính mình. Biết trách trở lại chính mình, thường dùng trí tuệ quán chiếu tu kỹ hÆ¡n, để xả bá»›t những chấp trÆ°á»›c thì sẽ nhẹ bá»›t khổ Ä‘au, cuá»™c đời sẽ tÆ°Æ¡i sáng hÆ¡n.

NhÆ° chuyện Đức Phật Ä‘i trên đường bị ông Bà-la-môn theo chá»­i, Ngài đọc lên bài kệ để nhắc đệ tá»­:

Kẻ hÆ¡n thì thêm oán,

Người thua ngủ chẳng yên.

Hơn thua hai đều xả,

Duá»—i thẳng hai chân ngủ.

Nếu chúng ta thấy người ta hÆ¡n mình tức là mình thua, thấy mình thua thì ngủ không yên; còn nếu mình hÆ¡n người ta thì bị người ta oán. Người ta thua mình, do chịu không nổi thì họ sanh oán. NhÆ° vậy, người còn chấp hÆ¡n thua là còn khổ. Cho nên xả hết hÆ¡n thua thì an ổn nằm duá»—i thẳng hai chân ngủ khỏe. Chúng ta tập buông bá»›t chấp trÆ°á»›c Ä‘ó là con đường an vui, hạnh phúc chân thật.

 

IV. HẠNH PHÚC CHÂN THẬT Ở TRONG TA

Hạnh phúc chân thật là ở trong chính ta, khỏi phải tìm bên ngoài. Người ta thường Ä‘i tìm hạnh phúc nhÆ°ng lại tìm ở bên ngoài nên được Ä‘ó rồi mất Ä‘ó không nhÆ° ý nguyện. Không được nhÆ° ý nguyện nên gặp nhau cứ chúc nhau hạnh phúc, nếu mà thật sá»± hạnh phúc rồi thì Ä‘âu cần chúc chi nữa.

Sá»± thật, cái khổ hay vui vốn ở ngay trong tâm của ta mà không ở Ä‘âu khác. Người khéo thanh lọc ná»™i tâm, trừ bỏ những tâm niệm xấu dở thì lòng sẽ thường nhẹ nhàng, an ổn.

Khi thanh lọc được ná»™i tâm, tâm được trong sạch thì chúng ta thường nghÄ© Ä‘iều lành, Ä‘iều tốt. Mà nghÄ© Ä‘iều lành, Ä‘iều tốt thì sẽ phát ra hành Ä‘á»™ng lành, làm tốt. Vậy là thường tạo nghiệp lành, sẽ chiêu cảm quả lành thì được an vui. Chúng ta khéo tu tập để giữ tâm tỉnh sáng rồi cẩn thận trong từng hành Ä‘á»™ng, Ä‘ó là Ä‘iều thiết yếu để có được hạnh phúc chân thật. Hạnh phúc này bảo đảm không ai lấy Ä‘i được, còn hạnh phúc bên ngoài có khi bị người ta lấy Ä‘i.

Thí dụ nhÆ° lo tìm người bạn cho hợp cho vui, nhÆ°ng sống ít lâu không hài lòng vá»›i bạn Ä‘ó rồi bị người kéo qua Ä‘i vá»›i người khác thì cÅ©ng khổ, vì hạnh phúc từ bên ngoài là không an ổn. Còn từ ná»™i tâm của chúng ta Ä‘ã an vui thì không ai lấy Ä‘i được hết. Khéo sáng suốt nhÆ° vậy thì chúng ta thường được hạnh phúc, còn không khéo cứ muốn làm theo cái muốn của mình, mà cái muốn của mình là thuá»™c tâm vô minh thì kết quả là chuốc lấy khổ Ä‘au. Vậy được để làm gì? Được để rồi khổ thì được Ä‘ó để làm gì? Nên chúng ta cần sáng suốt là vậy Ä‘ó.

Người sáng suốt luôn soi lại chính mình, biết cách suy nghÄ© và hành Ä‘á»™ng Ä‘úng pháp. Rồi chọn Ä‘úng con đường để Ä‘i đến hạnh phúc chân thật. Đó má»›i thật là người trí theo Phật dạy. Trong kinh Pháp Cú, Phật dạy:

Người nói được thận trọng,

Tâm tÆ° khéo há»™ phòng,

Thân chá»› làm Ä‘iều ác,

Hãy giữ ba nghiệp tịnh,

Chứng đạo Thánh nhân dạy.

Phật dạy chúng ta phải thận trọng lời nói, rồi khéo há»™ phòng tâm không để cho nghÄ© bậy, thân thì chá»› làm những Ä‘iều ác. Tức là giữ gìn thân, khẩu, ý được thanh tịnh. Đó là con đường chánh đạo của bậc Thánh nhân, là con đường chứng đạo, là lối Ä‘i tiến đến hạnh phúc an vui chân thật ngay chính mình. Chỉ cần tá»± mình khéo tu tập ba nghiệp của chính mình thì Ä‘ó là con đường an vui chân thật, chứ không phải tìm ở Ä‘âu khác.

 

V. TÓM KẾT

Tất cả con người sống ở trên đời ai cÅ©ng muốn sống an vui, hạnh phúc, không ai muốn sống khổ Ä‘au. Mà muốn sống an vui, hạnh phúc thì phải Ä‘i con đường an vui, hạnh phúc. NhÆ°ng thường người ta vì bị vô minh, mê lầm che mờ nên hành Ä‘á»™ng tạo tác trái vá»›i nhân quả; muốn an vui hạnh phúc nhÆ°ng mà Ä‘i con đường khổ Ä‘au vì tạo cái nhân khổ Ä‘au, cuối cùng rồi thì cÅ©ng chuốc lấy khổ Ä‘au.

Chúng ta là những người học đạo, tu hành, biết rõ những lẽ thật trong giáo pháp của Phật Ä‘ã dạy, thì cần phải có cái nhìn Ä‘úng đắn để hành Ä‘á»™ng sáng suốt theo trí tuệ, và thật sá»± đạt được an vui, hạnh phúc.

Căn bản là tất cả phải giữ cho ná»™i tâm thường nhá»› Ä‘iều lành, nghÄ© đến Ä‘iều lành thì Ä‘ó là cái nhân để Ä‘Æ°a đến làm lành. Tức là có nghÄ© lành rồi Ä‘Æ°a đến hành Ä‘á»™ng lành, tốt. Đó là cái nhân chân chánh để Ä‘Æ°a đến an vui, hạnh phúc chân thật. Nên nhá»›, hãy làm lợi mình lợi người, còn không thì quên mình vì người, chứ đừng vì mình mà hại người thì an vui sẽ thường Ä‘i theo vá»›i mình.

Đó là yếu chỉ để sống an vui, hạnh phúc. Mong rằng tất cả má»—i người, luôn hiểu kỹ để rồi tiến sâu trên con đường an vui, hạnh phúc chân thật để cuá»™c sống càng ngày càng gần gÅ©i vá»›i nhau hÆ¡n, cuá»™c đời tÆ°Æ¡i sáng hÆ¡n.

 

Pháp Thoại

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="0"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872958" 
				and advertisment.end_time>"1526872958"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="0"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:14,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="chi-tiet"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872958" 
				and advertisment.end_time>"1526872958"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="chi-tiet"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:15,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Video giới thiệu

Tập:
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35

Tìm kiếm

Tin má»›i

Đọc nhiều

Ảnh đẹp

Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp

Lịch

Thống kê truy cập

  • Lượt truy cập: 03386
  • Đang online: 25