Quy Sơn cảnh sách dịch giảng ( Phần 9 )

21/11/2017 | Lượt xem: 379

TT.Thích Thông PhÆ°Æ¡ng dịch và giảng

“Chẳng thể dá»… dàng qua ngày, lÆ¡ mÆ¡ hết buổi, thời giờ Ä‘áng tiếc, chẳng cầu tiến lên. Thật uổng tiêu của tín thí mười phÆ°Æ¡ng, cÅ©ng cô phụ cả bốn ân!”

NghÄ©a là sống thong thả qua ngày, lÆ¡ mÆ¡ hết buổi không làm gì hết, để cho thời giờ qua suông thật là Ä‘áng tiếc, không cầu tiến lên thì lấy gì để tiêu của thí chủ?

Đây Tổ Quy SÆ¡n lại ân cần khuyên nhắc thêm lần nữa là lo tinh tiến tu hành, quý tiếc thời gian chá»› để qua suông. Chúng ta thấy tấm lòng của Tổ Quy SÆ¡n, kiểm lại từ đầu đến Ä‘ây Ngài nhắc về chuyện này mấy lần rồi?

Lần thứ nhất: “Niệm niệm chóng mau trong khoảng sát-na, chuyển hÆ¡i thở liền thành đời sau. Sao Ä‘ành bình thản để qua suông?” Tức là lấy thân vô thường nhanh chóng để nhắc chúng ta lo tu.

Lần thứ hai: “Ngày qua tháng lại, thoáng chốc Ä‘ã bạc đầu”. Tức là lấy ngày tháng qua mau để khuyên nhắc người xuất gia chá»› có lo mê ăn, mê ngủ phải lo tu học.

Lần thứ ba: “Đáng tiếc má»™t đời luống qua, sau ăn năn khó kịp!”. Là khuyên phải tận dụng thời gian hiện tại để lo tu, chá»› để sau rồi ăn năn không kịp.

Lần thứ tÆ°: “Sao Ä‘ành khoanh tay chẳng quý tấc bóng!”. Là khoanh tay, không làm gì hết, để thời gian qua suông mà không biết quý tiếc thời gian. Đó là nhắc phải biết quý trọng duyên lành Ä‘ã có của mình, chá»› để nó qua rồi khó tìm lại.

Lần thứ năm: “Chá»› để dá»… dàng qua ngày, lÆ¡ mÆ¡ hết buổi”. Cứ thong thả qua ngày, lÆ¡ mÆ¡ hết buổi, nhÆ° vậy không biết sống để làm gì? Hay là sống để chờ chết. Äó gọi là hiện tÆ°á»›ng của lười biếng, không lo tu học, lỏng nhỏng qua ngày, để cho thân này nhàn nhã, sợ nó nhọc. NhÆ°ng Ä‘âu biết là cÆ°ng chìu nó nhÆ° vậy để rồi phải chịu đọa lạc, khổ sở về sau.

Lại than thở: “Thời giờ Ä‘áng tiếc, chẳng cầu tiến lên”. Đáng tiếc cho thời giờ qua suông vô ích mà không cầu tiến lên. Tức là kéo lê cái xác này qua ngày tháng, không cầu tu tiến. Mà không cầu tiến lên tức là để rá»›t xuống. Vậy mà không lo!

Cuối cùng kiểm Ä‘iểm lại làm sao tiêu được của tín thí, rồi lấy gì để mà đền Ä‘áp bốn ân? Không lo tu học, lỏng nhỏng qua ngày, kéo lê cái xác cho nó qua ngày để mà chờ chết, nhÆ° vậy không được gì hết thì Ä‘ó là kẻ phụ bạc bốn Æ¡n lá»›n, là khó tiêu của tín thí. Thấy xấu hổ hay không?!

Mà nếu không tiêu được của tín thí mười phÆ°Æ¡ng thì con đường phải đến là chịu đọa lạc để mà đền nợ. NghÄ© đến Ä‘ó thì má»›i thấy lo. Bởi Ä‘âu thể giá»±t nợ người ta được, thọ Æ¡n Ä‘ó thì Ä‘âu thể giá»±t nợ được.

Phải thấy nhÆ° vậy mà nhắc nhở, sách tấn chính mình để lo tu. Cho nên ai là người có tâm thì hãy tá»± xét lại kỹ xem, mình có thể sống được nhÆ° vậy hay sao? NghÄ©a là sống mà dá»… dàng thong thả qua ngày, lÆ¡ mÆ¡ hết buổi để không được gì hết, cuối cùng rồi thì phải chịu đền nợ. Đó là những Ä‘iều mà Tổ Quy SÆ¡n hết sức ân cần, thiết tha nhắc nhở chúng ta phải hết sức lo tu.

 

“Chất chứa càng nặng, tâm trần dá»… lấp kín, chá»— chá»— đều vÆ°á»›ng ngại, đều bị người coi khinh”.

Tu không lo tu nhÆ°ng lại lo chất chứa, thu gom để thêm lá»›n tâm tham. Tức là càng chìm sâu trong tham dục thì càng chất càng nặng, mà càng nặng thì càng rÆ¡i xuống. Nhẹ thì lên mà nặng thì xuống thôi. Đây là hiện tÆ°á»›ng của tham dục nặng nề, càng ngày sẽ càng lún bùn, bị tâm ô nhiá»…m, bụi bặm lấp kín. Mà tâm ô nhiá»…m, bụi bặm lấp kín tức là không có chá»— ló đầu. Phải nhá»› Ä‘iều Ä‘ó!

Tức là toàn sống trong phiền não. Xoay qua xoay lại đều là đụng trần cấu bị nó lấp kín, rồi càng ngày nó càng Ä‘óng bụi dầy thêm. NhÆ° vậy thì càng chìm sâu thêm nữa, thấy Ä‘áng sợ! Gọi Ä‘ó là sống trái xa vá»›i chánh pháp. Chánh pháp Phật không dạy Tỳ-kheo nhÆ° vậy.

Đây là những lời ngay, lời thẳng của Tổ Quy SÆ¡n, nói thật mà không vuốt ve. Tức nói thẳng lẽ thật để chúng ta biết mà tránh. Là hàng đệ tá»­ NhÆ° Lai mà lại sống trái xa vá»›i chánh pháp, để bụi trần lấp đầy, ô nhiá»…m che tâm thì phải nói sao Ä‘ây? Chúng ta có muốn rÆ¡i vào trong hạng người Ä‘ó không? Đây là má»™t roi răn nhắc của Tổ Quy SÆ¡n. Cảnh Sách là nhÆ° vậy Ä‘ó, lâu lâu quất má»™t roi cho tỉnh.

Nếu cứ sống nhÆ° thế thì sẽ ra sao? Mở mắt ra xoay qua xoay lại đều dính hết thì có chá»— nào thông được? Nên gọi là chá»— chá»— đều vÆ°á»›ng ngại. Mà nhÆ° vậy thì hậu quả cuối cùng là bị người coi khinh thì má»›i thấy Ä‘au! Đáng lẽ mình là bậc vượt lên, là bậc thầy của Trời người; phÆ°á»›c Ä‘iền cho Trời người, mà trái lại bị người coi khinh thì thật là Ä‘au!

Thiền sÆ° Huyền Giác cÅ©ng có lời răn đồ chúng rằng:

Các ông Ä‘ã xuất gia thì giống nhÆ° kẻ tù được ra khỏi ngục, phải ít muốn, biết đủ, chá»› có tham nhiá»…m theo sá»± vinh hoa, phú quý hÆ° dối của thế gian. Phải chịu Ä‘ói, chịu khát, để chí nÆ¡i vô vi. Được ở trong Phật pháp, dù gặp lúc chín phần chết, má»™t phần sống cÅ©ng chá»› có ném bỏ.

Phải nhá»› kỹ vậy Ä‘ó. Mình là người xuất gia, giống nhÆ° kẻ tù mà được ra khỏi ngục. Được ở trong Phật pháp là quá quý rồi. Thì dù cho gặp lúc gọi là thập tá»­ nhất sanh, chín phần chết má»™t phần sống cÅ©ng chá»› có ném bỏ.

Chúng ta lấy những lời chân thành răn nhắc của các Ngài để luôn tá»± cảnh tỉnh mình, để sống làm sao không cô phụ chí xuất trần của mình, cÅ©ng không để mang tiếng là kẻ phụ bạc mười phÆ°Æ¡ng tín thí, phụ bạc cả bốn ân thì mặt mÅ©i nào ngó cha mẹ, Thầy bạn nữa!

Chúng ta phải làm sao để má»™t phen Ä‘i ra là Ä‘i thẳng luôn, chá»› không để ra rồi mang gông trở lại. Phải dám chịu Ä‘ói, chịu khát, để chí nÆ¡i vô vi. NhÆ° vậy má»›i cảm được, má»›i thấy được những lợi ích chân thật của người xuất gia. Còn không thì thành kẻ cô phụ chí xuất trần của mình, nhÆ° vậy lợi ích của người xuất gia là ở Ä‘âu?

Ngài Châu Hoằng có lời cảnh tỉnh nói về lợi ích người xuất gia:

“ChÆ° Đại đức xÆ°a nay có nói rằng: “Người thuá»™c hàng đệ nhất đẳng Ä‘ó là người xuất gia”. Dân gian cÅ©ng có má»™t câu lÆ°u truyền mãi là má»™t người xuất gia thì cha mẹ chín đời được giải thoát. Những lời này đều tán thán xuất gia nhÆ°ng không nói rõ ràng những lợi ích của xuất gia. Vậy thì thá»±c sá»± xuất gia lợi ích chá»— nào? Chẳng lẽ nói là không cần cày ruá»™ng, dệt vải cÅ©ng có cÆ¡m ăn, áo mặc chính là lợi ích của người xuất gia hay sao? Hoặc là nói không cần mua nhà, thuê phòng cÅ©ng có chá»— ở chính là lợi ích của xuất gia phải vậy không? Hoặc là nói rằng vua quan, đại thần ủng há»™, Phật tá»­ cung kính cúng dường. Trên không bị quan lại sai sá»­, dÆ°á»›i thì phiền nhiá»…u vì dân, rong chÆ¡i tá»± tại chính là lợi ích của người xuất gia hay sao?

Người xÆ°a có má»™t bài kệ:

Má»™t hạt cÆ¡m tín thí,

Nặng hÆ¡n núi Tu-di.

Nếu vẫn chưa liễu đạo,

Sau làm trâu ngá»±a Ä‘ì!”

Nếu cho rằng chúng ta không cần làm việc cày cấy, không cần dệt vải mà cÅ©ng có đủ cÆ¡m ăn, áo mặc thì Ä‘ó là lợi ích xuất gia. Vậy chẳng lẽ chúng ta vì cÆ¡m ăn, áo mặc hay vì không có nhà ở mà xuất gia sao? Đâu phải vậy.

Người xuất gia nên nhá»› là má»™t hạt cÆ¡m của Ä‘àn-na thí chủ nặng hÆ¡n núi Tu-di, nếu tu hành mà chÆ°a liá»…u được đạo thì sẽ phải làm trâu, làm ngá»±a để đền lại.

Đó là câu kệ của Cổ đức nhắc cho người tu phải hết sức cẩn thận, vì hạt cÆ¡m của tín thí nặng lắm chá»› không phải thường. Đừng thấy có sẵn cÆ¡m ăn rồi xem thường là mang họa.

Có câu chuyện là ông thầy bảo đệ tá»­ giặt y. Ông đệ tá»­ bỏ y vào thau giặt, nhÆ°ng sao cái y cứ nổi lên, Ä‘è hoài không xuống. Ông lấy chân đạp cÅ©ng không xuống.

Bất chợt, ông thầy Ä‘i ra thấy vậy hỏi:

- Làm gì vậy?

Đệ tá»­ nói:

- Cái y này bữa nay sao kỳ quá cứ nổi lên hoài, con lấy Ä‘á dằn xuống mà cÅ©ng không xuống.

Ông thầy nói:

 - Thôi thì con vào lấy ít hạt cÆ¡m buá»™c vào Ä‘ó thì y sẽ chìm xuống.

Đệ tá»­ nghe lời làm theo thì cái y liền chìm xuống.

Vị thầy nhân Ä‘ó nhắc:

- Con thấy không? Hạt cÆ¡m của tín thí nặng nhÆ° vậy Ä‘ó.

Cho nên chúng ta ăn hạt cÆ¡m của tín thí thì phải thấy rất nặng nhÆ° thế, ăn làm sao cho tiêu?

“Lại nói rằng:

Ngày sau lão Diêm VÆ°Æ¡ng,

Đòi ông tiền cÆ¡m gạo,

Nếu không chịu tu hành,

Coi ông trả làm sao?”

Người tu phải nhá»› kỹ, không khéo ngày sau gặp lão Diêm VÆ°Æ¡ng sẽ Ä‘òi tiền cÆ¡m gạo. Nếu không chịu lo tu hành thì xem ông làm sao trả? Lúc Ä‘ó má»›i biết khổ thì Ä‘ã muá»™n!

Đây là những lời chân thành, tha thiết của các Ngài nhắc người tu chúng ta phải biết khéo lo tu. Không khéo thì không biết lấy gì để đền trả lại.

Cho nên, Ngài Châu Hoằng nói tiếp: “Từ Ä‘ó có thể thấy, nếu xuất gia ngược lại là thầm mang má»™t tai họa lá»›n, còn nói gì đến lợi ích”. Người xuất gia mà nhÆ° thế là mang họa, chá»› Ä‘úng ra là lợi ích của người xuất gia tu hành chân chánh thì rất lá»›n.

“Lợi ích của xuất gia chính là phá phiền não, Ä‘oạn vô minh, chứng vô sanh pháp nhẫn, liá»…u thoát sanh tá»­. Đây má»›i là việc thiên thượng nhân gian tối tôn nhất, đồng thời cha mẹ dòng họ má»›i có thể được che mát bằng đức hạnh, ân trạch của mình. Nếu không thì cho dù giàu có tiền rÆ°Æ¡ng, bạc vá»±a, được làm Quốc sÆ° vinh quý đến bảy đời vua cÅ©ng chẳng có lợi ích nào Ä‘áng nói. Tôi quả thật rất lo sợ, e mắc cái đại họa này, đồng thời báo cho chÆ° vị để cảnh giác lẫn nhau.”

Đó là Ngài Châu Hoằng ân cần nhắc nhở. Ngài nói tôi nghÄ© đến Ä‘iều này lo cho cái họa Ä‘ó mà ân cần nhắc các vị để cảnh giác lẫn nhau lo tu tiến, đừng để xuất gia rồi trở thành tai họa.

Chúng ta phải nhá»› những Ä‘iều này để tá»± răn nhắc mình lo tiến tu cho kỹ, không thể để xuất gia rồi rÆ¡i vào những tai họa thì không biết nói sao!

 

“‘Kia Ä‘ã trượng phu, ta Ä‘ây cÅ©ng vậy’, chẳng nên tá»± khinh mình mà Ä‘ành lui sụt. Nếu chẳng nhÆ° thế, luống ở trong cá»­a đạo, thấm thoát qua má»™t đời, thật không có ích”.

Trên Tổ Quy SÆ¡n răn, giống nhÆ° quất cho má»™t roi mạnh thật Ä‘au. Đây Ngài vuốt ve trở lại. Cốt là để người tu chúng ta thức tỉnh lo tu, cùng vượt ra khỏi trần lao mà từ lâu Ä‘ã chôn lấp mình nên má»›i nói ra những Ä‘iều nhÆ° trên. Không phải nói nhÆ° vậy là để hạ thấp người xuất gia, hoặc là để làm nhục cái chí của mình, mà nói là để răn nhắc chúng ta không rÆ¡i vào trong hạng người nhÆ° Ä‘ã nói trên. Tâm của Ngài là nhÆ° vậy!

Ý là muốn chúng ta nhẫn những cái khó để vÆ°Æ¡n lên, vượt qua khó khăn mà tiến tá»›i, để ý chí càng kiên cường thêm chứ không phải cứ nói lời nuông chiều khiến chúng ta thành nhu nhược, hÆ° tệ.

NhÆ° câu ca dao:

Thương cho roi cho vọt,

Ghét cho ngọt cho bùi.

Học rồi chúng ta má»›i thấy được tấm lòng chân thành vì người hậu học của Tổ Quy SÆ¡n, thật là Ä‘áng kính!

Ở trÆ°á»›c có nhiều Ä‘oạn Ngài nói rất mạnh, giống nhÆ° quất roi cho thật là Ä‘au. Thấy vậy tưởng Ä‘âu Ngài chê trách. NhÆ°ng không nên hiểu nhÆ° thế rồi thành ra lui sụt, thành ra nhục chí là hiểu lầm!

Đến Ä‘ây Tổ Quy SÆ¡n bảo rõ: “Kia Ä‘ã trượng phu, ta Ä‘ây cÅ©ng vậy. Không thể tá»± khinh mình mà thành lui sụt”.

Ngài nói những bậc Ä‘i trÆ°á»›c tu hành, Ä‘ã đạt được đạo quả trên đường giác ngá»™ thì ta Ä‘ây cÅ©ng vậy, cÅ©ng có thể tu hành, có thể đạt đến những đạo quả nhÆ° thế, Ä‘âu phải là kém phần. Đây là khích lệ trở lại, chứ không phải để cho mình lui sụt. Bởi vì những bậc Ä‘i trÆ°á»›c Ä‘ó Ä‘ã có tâm thì ta Ä‘ây cÅ©ng vậy. Các vị có Phật tánh thì ta cÅ©ng có Phật tánh. NhÆ° vậy về cái thể chân thật thì Ä‘âu có gì khác, Ä‘âu có gì hÆ¡n kém. Đó là chá»— cần phải tin để mạnh mẽ vÆ°Æ¡n lên. Phải có lòng tá»± tin xác quyết nhÆ° vậy.

NhÆ° Lục Tổ lúc đầu đến gặp NgÅ© Tổ. Lúc Ä‘ó, Lục Tổ còn là anh chàng tiều phu má»›i hai mÆ°Æ¡i mấy tuổi, quê vùng biên địa xa xôi, xÆ°a là vùng Tân Châu - Lãnh Nam, là nÆ¡i lÆ°u Ä‘ày những vị quan bị tá»™i.

Má»™t anh tiều phu nhà quê, ở vùng sâu vùng xa, không biết chữ mà lại gặp má»™t vị đại Hòa thượng Tổ sÆ° cao vòi vọi nhÆ° vậy mà Ngài vẫn không rụt rè nhút nhát, lại rất mạnh dạn đầy dÅ©ng khí. Ngài thÆ°a vá»›i NgÅ© Tổ: “Người có Nam Bắc, còn Phật tánh của con vá»›i Hòa thượng thì không khác”. Ngài có đầy đủ lòng tá»± tin chắc chắn nhÆ° vậy. Quả Ä‘úng vá»›i câu “Kia Ä‘ã trượng phu, ta Ä‘ây cÅ©ng vậy”. Chúng ta cÅ©ng phải có niềm tin vững nhÆ° vậy để tiến lên.

Ngài Lâm Tế cÅ©ng từng nhắc người học: “Người học hiện nay chẳng nhận được là bệnh ở chá»— nào? Bệnh ở chá»— là chẳng tá»± tin. Nếu các ông tá»± tin chẳng kịp thì liền lăng xăng theo tất cả cảnh chuyển, bị muôn cảnh khác chi phối, chẳng được tá»± do”. Ngài nói người tu mà thiếu lòng tá»± tin nên không nhận được lẽ thật, rồi theo cảnh, bị cảnh chuyển.

“Này các bậc Thiền đức! Chá»› có lầm! Ngay Ä‘ây chẳng gặp thì muôn kiếp ngàn đời luân hồi trong ba cõi, theo cảnh tốt lôi Ä‘i, sanh trong bụng trâu, bụng lừa.” Tức là ngay Ä‘ây mà không sáng được lẽ thật này, không lo tu thì muôn kiếp ngàn đời cứ luân hồi trong ba cõi; có khi theo cảnh tốt lôi Ä‘i, có lúc sanh trong bụng trâu, bụng lừa thì thật là Ä‘áng tiếc!

Ở Ä‘ây, Tổ Quy SÆ¡n nói gần gÅ©i hÆ¡n là nếu chẳng nhÆ° thế thì luống ở trong cá»­a đạo thấm thoát qua má»™t đời, thật không có ích gì.

Đây là lần thứ sáu Tổ Quy SÆ¡n răn nhắc là chá»› để thời giờ qua suông vô ích. Nhờ có học lời dạy của chÆ° Tổ chúng ta lấy Ä‘ó để tá»± răn nhắc mình lo tinh tiến tu. Muốn vậy, má»—i người cần phải có đầy đủ lòng tá»± tin nÆ¡i chính mình, để vượt lên những tâm niệm trần tục. Tức là ngay mình có lẽ thật cao quý nhÆ° vậy thì Ä‘âu thể chôn vùi trong những tâm niệm trần tục thế gian này, những tâm niệm yếu hèn nhÆ° vậy.

Ngài Huyền Sa - SÆ° Bị, lúc còn ở trong há»™i của Ngài Tuyết Phong, má»™t hôm Ngài Tuyết Phong vừa gạn cÅ©ng vừa dạy:

- Đầu-Ä‘à Bị, vì sao chẳng Ä‘i tham vấn các nÆ¡i?

Huyền Sa thưa:

- Đạt-ma chẳng đến Đông Độ, Nhị Tổ chẳng sang Tây Thiên.

Tức Tổ Đạt-ma không có đến Trung Hoa, còn Nhị Tổ không có sang Ấn Độ. Đây là lời xác quyết, đầy đủ lòng tá»± tin nÆ¡i mình có việc lá»›n sẵn rồi, không phải Ä‘i tìm ở Ä‘âu hết. Đạt -ma không đến Ä‘ây để truyền cái gì khác, Nhị Tổ cÅ©ng không có Ä‘i qua kia để cầu. Tá»± tin nÆ¡i mình có đủ việc Ä‘ó.

Hiểu rồi chúng ta má»›i thấy nÆ¡i má»—i người có đủ việc lá»›n, nó siêu xuất thế gian không gì sánh kịp, thì tại sao chúng ta không chịu tin nhận để tiến tu? Lại Ä‘ành chịu khuất phục theo con đường bụi bặm, chôn vùi tánh linh sao? Chúng ta cần soi trở lại mình, có lòng tá»± tin xác quyết vÆ°Æ¡n lên, để là những bậc pháp khí trong đạo, không thể cô phụ ân sâu của Phật, Tổ. Đó là Ä‘iều chúng ta phải thấy trở lại.

 

“Kính mong phát khởi chí quyết liệt, mở cõi lòng rá»™ng suốt”.

Tổ Quy SÆ¡n ân cần khuyến khích mọi người phải phát khởi chí quyết liệt, mạnh mẽ chứ không thể do dá»± yếu Ä‘uối nữa. Phải quyết chí tiến lên thềm bậc giác ngá»™ giải thoát, không chịu thua vô minh, phiền não. NghÄ©a là phải tu cho đến nÆ¡i, phải tá»™t con đường xuất thế của mình.

Rồi lại phải mở cõi lòng rá»™ng suốt, tức là phải sáng tỏ bản tâm của mình, sạch hết những mê mờ, buông sạch những vÆ°á»›ng ngại nên nói mở cõi lòng rá»™ng suốt. Nếu để cho những thứ này Ä‘óng kín cá»­a lòng của mình thì dù cho đạo có đến gõ cá»­a cÅ©ng vô ích. Còn cõi lòng sẵn sàng mở rá»™ng, thì chỉ cần gõ nhẹ má»™t cái là sáng lên.

Nhà thiền có câu “Đất tâm nếu không thì mặt trời trí tuệ tá»± chiếu”. Đất tâm của mình được rá»—ng suốt thì mặt trời trí tuệ tá»± chiếu soi, khỏi cần phải tìm Ä‘âu hết. Làm sao cho tâm mình nó được trống, được rá»—ng suốt thì trí tuệ tá»± sáng. Cho nên người tu hành cần phải nắm rõ yếu chỉ này để tu tập cho Ä‘úng, chá»› để cõi lòng bít lấp mà thành ngăn ngại.

 

“Hành Ä‘á»™ng phải nhìn đến bậc trên, chá»› theo hạng tầm thường. Đời nay phải nên dứt khoát, lo tính chẳng do ai khác”.

Nghe những lời này chúng ta càng thấy thấm thía. Ngài dạy phải biết cách so sánh để tiến lên. Nhìn là phải nhìn đến bậc trên để thấy hạnh cao quý của các Ngài mà học theo, để tiến tá»›i. Đó là cách biết học, biết nhìn. Phải nhá»›.

Thấy huynh đệ kia sao họ tu hành tinh tiến, mà ham. Còn mình sao mà giải Ä‘ãi, thật là xấu hổ; hoặc là nhìn lên thấy các cụ già lá»›n tuổi nhÆ° vậy mà còn siêng năng tu hành, thời khóa đều đặn; còn mình tuổi trẻ sao lại kiếm cá»› để nghỉ hoài. Nên nhìn là phải nhìn ở bậc trên, nhìn lên người trên để sách tấn mình.

Trái lại người có tâm giải Ä‘ãi, cứ nhìn theo những người giải Ä‘ãi rồi tá»± an ủi mình. Nếu nhìn theo kiểu Ä‘ó là Ä‘i xuống, Ä‘âu có tiến được. Cho nên Ngài nhắc chá»› có bắt chÆ°á»›c theo hạng tầm thường để rồi Ä‘i xuống.

NhÆ° Ngài Triệu Châu, khi xuất gia tu ở chùa quê rồi Ä‘i tham học. Có lần về lại chùa quê thăm Bổn sÆ°. Bà con thân thuá»™c nghe Ngài về bàn tính vá»›i nhau mai sẽ đến thăm Ngài. Nghe bà con tính toán nhÆ° vậy, sáng sá»›m hôm sau Ngài quảy gói Ä‘i trÆ°á»›c, không để cho tình cảm thế gian làm vÆ°á»›ng bận. Äây là những bậc trên mà chúng ta cần phải nhìn để tiến theo. Đừng so sánh là anh kia cứ về thăm nhà hoài thì mình cÅ©ng về thăm. So sánh nhÆ° thế là cái nhìn Ä‘i xuống, nhìn theo kiểu tầm thường.

Rồi Thiền sÆ° Đạo Nguyên là vị Tổ tông Tào Động - Nhật Bản. Sang Trung Hoa tham học má»™t thời gian thì sáng tỏ việc lá»›n, Ngài về lại Nhật trụ ở chùa VÄ©nh Bình, lúc Ä‘ó Ngài khoảng 48 tuổi.

Má»™t hôm, có vị đệ tá»­ hân hoan đến thÆ°a là có vị tÆ°á»›ng quân phát tâm sắp dâng cúng má»™t mảnh đất lá»›n cho Thiền viện.

Không ngờ, khi vừa nghe xong thì Thiền sÆ° Đạo Nguyên không những sai người lá»™t y của vị này mà còn Ä‘uổi ra khỏi Thiền viện luôn. NhÆ°ng vẫn chÆ°a xong, Ngài lại còn sai người Ä‘ào sâu xuống đất chá»— sàn ván mà vị ấy thường tọa thiền hàng ngày, quăng bỏ hết đất Ä‘ó ra ngoài. Quả là nghiêm khắc.

Rồi Ngài bảo chúng rằng: “Dính mắc vào danh lợi còn xấu xa hÆ¡n phạm giá»›i. Phạm giá»›i (tức là phạm việc gì trong giá»›i luật cấm Ä‘oán) thì chỉ khổ trong chốc lát, còn dính mắc vào danh lợi là bệnh khổ cả đời”.

Quả thật Ngài quá nghiêm khắc, nhÆ°ng cÅ©ng là để răn nhắc trong chúng. Đó là những tấm gÆ°Æ¡ng cần phải nhìn lên để học. Để người có tâm dính vào danh lợi thấy những gÆ°Æ¡ng nhÆ° vậy thì không dám mống tâm.

Rồi đời nay phải dứt khoát tu tập, không hẹn hò lần lá»±a đời này đời kia. Phải tu cho sáng được đạo lý, phải có được công phu tÆ°Æ¡ng đối cÅ©ng được an tâm, cÅ©ng phải có phần giải thoát. Phải dứt khoát nhÆ° thế, chứ không phải tu từ từ gieo phÆ°á»›c, làm lành để đời sau tu tiếp. Đó là gọi là tu kiểu hẹn hò.

Bởi vì giải thoát hay không giải thoát là do chính mình chứ không ai giải thoát thay cho mình được, không ai tu thay cho mình được. Vậy còn chờ ai nữa mà lại lo chần chừ? Phải có tâm hồn dứt khoát mạnh mẽ nhÆ° vậy để lo tiến tu.

 

“Dừng ý quên duyên, chẳng cùng các trần đối tiếp. Tâm không cảnh lặng, chỉ vì vÆ°á»›ng lâu chẳng suốt”.

Tức là buông sạch tâm ý để không phóng theo duyên thành mất mình, bị nô lệ nÆ¡i cảnh. Phải làm chủ trở lại để các trần nó tá»± đến rồi nó tá»± Ä‘i, đừng có nhiệt tình hiếu khách. Nó vừa đến liền mời, chÆ°a đến cÅ©ng mời, Ä‘ó là bị khách trần dẫn Ä‘i xa.

Mà không dính vá»›i trần tức là không có sanh tâm trên cảnh, trên trần thì tá»± nhiên tâm không cảnh lặng. Tức là trần nó đến thì đến, Ä‘i thì Ä‘i, không có dính gì hết thì tâm trống không. Chá»› không phải tâm không là phá bỏ gì Ä‘ó cho nó thành không, mà tâm không là không có dính gì hết thì nó liền tá»± rá»—ng lặng. Ngay Ä‘ó thành giải thoát.

Còn trái lại, người tu hành mà cứ buông lung tâm ý chạy theo duyên, theo trần không chịu dừng thì phải nô lệ cho các trần, rồi chìm sâu trong sanh tá»­. Đó là sống nô lệ, mà sống nhÆ° vậy thì sẽ vÆ°á»›ng bận cho nên bị ngăn ngại, không thông suốt. Vậy là tá»± mình làm ngại mình chứ không ai khác làm ngại mình. Cho nên đừng trách người này, người kia sao cứ gây chÆ°á»›ng cho mình hoài, mà phải thành thật soi trở lại, thấy rõ lẽ thật rồi tá»± trách mình mà cầu tiến lên.

Tổ Bá Trượng có lời kệ:

Tâm tánh không nhiá»…m,

Vốn tá»± viên thành.

Chỉ lìa vọng duyên,

Tức như như Phật.

Nếu tâm tánh chúng ta không nhiá»…m thì sẽ thấy rõ là vốn tá»± viên thành, sẵn đầy đủ không thiếu. Nó tá»± thanh tịnh rồi nên chỉ cần lìa vọng duyên thì tức là nhÆ° nhÆ° Phật. Lìa vọng duyên tức là không có theo trần thì tâm không cảnh lặng. Đó là chá»— sống chân thật của mình.

Nên phải khéo hiểu rõ, nhận định kỹ nhÆ° vậy để tiến tu. Tâm mạnh mẽ, dứt khoát quyết giải thoát ngay đời này, chứ không hẹn hò lần lá»±a. NhÆ° vậy thì trên đường tu, chúng ta sẽ có được những bÆ°á»›c tiến tốt, nếm được phần nào mùi vị giải thoát, giác ngá»™. Vậy thì đời xuất gia của má»—i người má»›i có ý nghÄ©a.

 

 Hãy xem kỹ văn này, hằng luôn răn nhắc. Phải mạnh mẽ làm chủ lại, chá»› thuận theo nhân tình”.

Đến Ä‘ây Tổ Quy SÆ¡n khuyên chúng ta hãy học kỹ văn Cảnh Sách này, rồi ứng dụng cảnh tỉnh lấy mình, cốt là phải sáng suốt để nhận rõ lẽ thật hÆ°. Tức là biết rõ cái thật, cái giả rồi mạnh mẽ làm chủ trở lại, chá»› thuận theo nhân tình mà thành mất mình.

Đây là chá»— chúng ta phải hết sức cẩn thận, vì không khéo thiếu sức tá»± chủ là bị nhân tình lôi Ä‘i. Xét lại ban đầu chúng ta Ä‘ã cắt đứt tình ân ái để Ä‘i tu, chẳng lẽ bây giờ lại để cho nhân tình xỏ mÅ©i dẫn Ä‘i, là sao? Đó là chá»— chúng ta phải luôn nhá»›, răn nhắc lại mình để sáng suốt làm chủ trở lại.

NhÆ° Thiền sÆ° Văn Chuẩn, lúc vừa 8 tuổi thì gặp Ngài HÆ° Phổ đến nhà khất thá»±c. Gợi lại duyên lành đời trÆ°á»›c nhÆ° Ä‘ã từng Ä‘i xuất gia, nên SÆ° xin cha mẹ Ä‘i theo Ngài HÆ° Phổ về chùa luôn.

Về chùa, nhÆ°ng phải công quả chuẩn bị chứ chÆ°a được xuất gia. Má»™t hôm, có ông Phạm Công là quan Kinh lược của đất Thiểm Tây đến chùa thăm Ngài HÆ° Phổ. Lúc này, Ngài HÆ° Phổ vì lá»›n tuổi ít nói chuyện nên chỉ ứng đối lÆ¡ là. Khi Ä‘ó, Văn Chuẩn đứng hầu bên cạnh má»›i thay thầy giải thích Ä‘âu Ä‘ó rõ ràng, tá»›i lui có quy củ.

Ông Phạm Công thấy vậy cảm mến, muốn dẫn SÆ° về Thiểm Tây giúp cho tiến thân. Ngài Văn Chuẩn từ chối, nói: “Lên núi là để cầu ngọc, còn vào biển là để tìm châu, má»—i người có cái chí của mình. Người học đạo có bổn hạnh, thì việc đẹp ở đời không phải là chá»— tâm thích”. SÆ° từ chối.

Đó để thấy Thiền sÆ° Văn Chuẩn lúc còn nhỏ mà Ä‘ã có chí khí làm chủ lấy mình, chứ không thuận theo nhân tình để bị lôi Ä‘i.

Ngày nay, nhìn trở lại thì có khi chúng ta là những người ở chùa nhiều năm mà sức làm chủ thật sá»± chÆ°a có, cÅ©ng thường thuận theo nhân tình để bị nó lôi Ä‘i. Đó thật là xấu hổ. Do vậy, chúng ta phải hằng nhá»› để ngăn ngừa!

 

“Đến lúc nghiệp quả kéo lôi thật khó trốn tránh. Tiếng hòa thì vang thuận, hình thẳng thì bóng ngay. Nhân quả rành rõ há không lo sợ?”.

Tổ Quy SÆ¡n lại ân cần nhắc nhở chúng ta phải hết sức cẩn thận về nhân quả. Nhân quả không phải là chuyện chÆ¡i, giống nhÆ° bóng theo hình, không trốn tránh Ä‘âu khỏi. Bởi vậy người tu thiền chúng ta cần phải học kỹ, phải tin sâu nhân quả má»›i không nguy hiểm. Nếu ai tạm hiểu lý đốn ngá»™ rồi mà không tin nhân quả thì Ä‘ó là đọa không hay.

Cho nên, Hòa thượng HÆ° Vân chỉ dạy rõ ràng cho người muốn tu Thiền thì Ä‘iều kiện tiên quyết là phải tin sâu nhân quả. Ngài bảo rằng: “Không luận là người nào, nếu muốn dụng công tu tập thì trÆ°á»›c cần phải tin sâu nhân quả. Nếu không tin nhân quả mà thá»±c hành càn bÆ°á»›ng thì không những tu hành chẳng thành công mà tam đồ cÅ©ng khó tránh”.

Đó là lời Ngài khuyên răn mà cÅ©ng là chá»— cảnh tỉnh của các bậc Tiên đức. Các Ngài thấy rõ những tai hại nên má»›i chỉ dạy lại chúng ta, cần phải biết để giữ gìn cẩn thận. NghÄ©a là phải xét, cái nhân của người mãi thuận theo nhân tình thì cái quả là bị nhân tình nhận chìm. Nhân quả theo nhau. Còn cái nhân mà không lo tu thì cái quả là sanh tá»­ nhận chìm. Hiện tại lo chạy theo danh lợi thì cái quả là tá»™i khổ buá»™c ràng. Nhân quả rõ ràng, há không lo sợ sao! Đó là lời các Ngài ân cần nhắc nhở!

 

Giả sá»­ trăm nghìn kiếp,

Nghiệp Ä‘ã tạo chẳng mất.

Khi nhân duyên gặp gỡ,

Quả báo lại tá»± nhận.

Đó là bài kệ trong kinh Nhân Quả. Kinh nói nhân quả theo nhau nhÆ° bóng theo hình, chá»› có xem thường.

Có câu chuyện xÆ°a ở xứ Kosmir có má»™t vị tu sÄ© theo Phật giáo, Ngài tu tập thiền định khá lâu nên cÅ©ng có được má»™t số năng lá»±c đặc biệt nhÆ° là thần thông...Vị này biết được ý nghÄ© của người khác, nhá»› được những đời trÆ°á»›c, Ä‘oán biết được vị lai, tức là túc mạng thông, tha tâm thông đều biết hết.

Má»™t ngày nọ, vị này Ä‘ang nhóm lá»­a để nấu nÆ°á»›c nhuá»™m y. Ngay lúc Ä‘ó, bá»—ng có má»™t Ä‘ám nông dân Ä‘i qua, họ bị mất con bò nên cùng nhau chạy Ä‘i tìm. Có má»™t vị Ä‘i vào thì thấy thầy Ä‘ang nấu nồi nÆ°á»›c có màu đỏ đỏ, nhìn vào trong nồi không thấy rõ liền la lên:

- Mọi người hãy lại xem Ä‘ây, nhanh Ä‘i! Cái tên già này bắt con bò của mình, Ä‘ang nấu nồi súp Ä‘ây nè!

Các vị kia nghe xong liền chạy lại, cÅ©ng không xem kỹ liền chụp đầu vị tu sÄ© này định bắt Ä‘i.

Khi ấy, vị tu sÄ© vẫn im lặng không nói gì. Những người nông dân kia thấy vậy nghÄ© chắc là Ä‘úng rồi nên không cãi. Cho nên họ cùng lôi thầy về làng, rồi trình cho vị niên trưởng ở trong làng.

Vị này cÅ©ng không hỏi đầu Ä‘uôi gì hết, liền tin ngay. Đêm Ä‘ó họ kết tá»™i, xiềng chân thầy rồi cho nhốt vào hầm tối.

Học trò của vị tu sÄ© này cố kêu oan, nhÆ°ng vị tu sÄ© vẫn im lặng không nói lời gì để minh oan cho mình hết. Vì vậy, mọi người Ä‘inh ninh là thầy nhận tá»™i rồi.

Mấy ngày sau, mọi người tìm được con bò Ä‘i lạc ở Ä‘âu Ä‘ó. Bấy giờ, cả Ä‘ám Ä‘ông má»›i hoảng sợ, kéo đến nhà vị tiên trưởng xin thả vị tu sÄ© ra. NhÆ°ng vị tiên trưởng này lại muốn né tránh trách nhiệm, má»›i chỉ qua cấp dÆ°á»›i. Thì vị cấp dÆ°á»›i này cho là không phải trách nhiệm của mình, cÅ©ng chỉ qua cho người thứ ba, thứ tÆ° v.v..., cuối cùng là không ai giải quyết.

Trải qua sáu tháng, những học trò của vị tu sÄ© này má»›i tìm cách về đến kinh Ä‘ô xin gặp được nhà vua, và trình bày sá»± việc nhÆ° vậy lên đức vua. Vị vua này là người tin luật nhân quả, nghe qua câu chuyện Ä‘ó rất là sợ, nghÄ© đến hậu quả của những người liên quan sẽ phải chịu quả báo không lường. Nên ra lệnh thả ngay vị tu sÄ© Ä‘ó và Ä‘Æ°a về kinh Ä‘ô gặp vua.

Vị tu sÄ© này được thả rồi về kinh Ä‘ô. Vua mời ngồi và hỏi xem nhốt oan má»™t vị tu hành có đức hạnh nhÆ° vậy thì vua phải chuá»™c tá»™i làm sao? Rồi phải xá»­ những người có liên quan đến việc này nhÆ° thế nào?

Vị tu sÄ© nói: “Không cần phải trừng phạt ai cả. Đây cÅ©ng là cái khổ do nghiệp tôi Ä‘ã tạo nên giờ phải gánh lấy kết quả nhÆ° vậy”.

Vua hỏi lý do? Vị tu sÄ© má»›i giải thích là vào má»™t kiếp xa xÆ°a của thầy, má»™t lần thầy làm người bắt trá»™m con bò của người khác thì bị dân làng Ä‘uổi theo. Ông má»›i chạy vào trong sân nhà của má»™t ông già, bỏ con bò Ä‘ó lại rồi chạy trốn. Dân làng kết tá»™i ông già này trá»™m bò, nhân Ä‘ó khiến ông già bị tá»™i oan. Ông già bị giam bỏ Ä‘ói sáu ngày, nên giờ thầy má»›i bị quả báo là giam đến sáu tháng.

Từ Ä‘ó đến nay trải qua vô số kiếp, nhân duyên Ä‘ó há»™i ngá»™ đầy đủ để thầy trả món nợ này. Thế là vị tu sÄ© trả xong nghiệp ác của mình Ä‘ã tạo, và có lòng biết Æ¡n những người liên quan kia giúp thầy trả xong món nợ được nhẹ nhàng. Vậy làm sao thầy có niệm thù hận ai được!

Chúng ta thấy người thấu rõ được nhân quả rồi, liền giải tỏa được tâm mình rất nhiều. Nếu là người không biết gì đến nhân quả thì lúc Ä‘ó sẽ oán hận mọi người Ä‘ã hợp tác làm hại mình. Mà càng hận thì càng kết oán, oan trái tiếp tục kết lại đời sau. Ở Ä‘ây, nhờ biết rõ nhân quả cho nên thầy không thù hận ai hết, ngay Ä‘ó là cởi mở thôi!

Nói xong, vị tu sÄ© chào mọi người rồi trở về lại khu rừng thuở trÆ°á»›c. Không lâu sau, vị ấy chứng A-la-hán.

Để thấy là nhân quả rõ ràng, theo lời Phật dạy là nhÆ° bóng theo hình. TrÆ°á»›c Ä‘ã làm cho ông già kia phải bị tù oan 6 ngày nên bây giờ phải chịu oan lại nhÆ°ng đến 6 tháng, thời gian có sai biệt.

Cho nên, ai là người hiểu nhân quả thì phải lấy Ä‘ó làm kinh nghiệm để hết sức cẩn thận, chá»› có xem thường nhân quả, đừng có sanh lờn, sau ăn năn không kịp. Tức là chúng ta Ä‘ã học nhiều về nhân quả, hiểu rồi sanh lờn hay là chai lì thành ra hết sợ nhân quả, Ä‘ó là rất nguy hiểm!

Má»—i người cần hết sức cẩn thận về nhân quả, khi gặp những cảnh hoặc tốt, hoặc xấu, thuận hay nghịch đến vá»›i mình thì cÅ©ng bình tÄ©nh sáng suốt, lấy nhân quả để nhìn cho thấu Ä‘áo, nhờ vậy tâm mình sẽ được cởi mở rất nhiều.

Khi có cảnh thuận đến chúng ta cÅ©ng lấy nhân quả nhìn biết Ä‘ây do nhân tốt của mình Ä‘ã tạo, chứ cÅ©ng phải hay gì, nên tâm không sanh kiêu ngạo. Nhờ vậy, cái tốt đến cÅ©ng không làm cho mình thêm chÆ°á»›ng; rồi gặp cảnh nghịch đến cÅ©ng vậy, phải xét theo nhân quả.

Thí dụ nhÆ° chúng ta không cÆ° xá»­ xấu vá»›i ai mà sao người ta cứ cÆ° xá»­ tệ vá»›i mình, thì cÅ©ng phải lấy nhân quả để nhìn cho thấu Ä‘áo. Chắc là cÅ©ng có cái nhân xấu mình tạo trÆ°á»›c kia nên giờ nó Ä‘áp trả lại. Biết vậy thì mình khéo tu tập thêm để chuyển hóa, chứ không thì lấy Ä‘ó thành oán hận rồi kết oan trái thêm nữa.

Nhờ vậy, tâm cÅ©ng được nhẹ nhàng, bởi vì nhân quả rất công bình, không tình cảm, không thiên vị ai cả. Con người có tình cảm nên có thiên vị, chứ còn nhân quả thì Ä‘âu có thiên vị. Cho nên, đối vá»›i nhân quả không thể lý luận để bao che hay là trốn tránh được.

NghÄ©a là đối vá»›i nhân quả thì không có lý luận Ä‘iều này tôi không có lá»—i…, mà là dùng tâm chân thật để nhìn, biết rõ. Có lá»—i thì mình phải khéo biết nhận để chuyển hóa, không được trốn tránh trách nhiệm. Nên Ä‘ây Tổ Quy SÆ¡n nhắc chúng ta phải khéo biết nhân quả rõ ràng để mà cẩn thận!

 

Nên biết hình phạt trong ba cõi quấn chặt, giết chết người. Phải gắng sức, siêng tu hành chá»› để ngày giờ trôi qua suông”.

Nhân quả trong ba cõi không tha ai Ä‘âu! Còn ở trong ba cõi này là còn chịu cái khổ Ä‘au sanh tá»­ luân hồi, nên gọi là hình phạt trong ba cõi quấn chặt, giết chết người. Bởi vì ba cõi cÅ©ng gọi là ngục tù tam giá»›i, còn ở trong Ä‘ây là còn phải chịu hình phạt trong ngục tù sanh tá»­ này. Cho nên, trong kinh nói rõ: “NÆ°á»›c mắt chúng sanh nhiều hÆ¡n bể cả”, hay là “Máu chúng sanh đổ ra cÅ©ng nhiều hÆ¡n nÆ°á»›c biển”, Ä‘ể thấy sống trong Ä‘ây là chịu những hình phạt khổ Ä‘au sanh tá»­ chá»› có vui gì! Vì thế người hiểu đạo là phải lo giải quyết việc lá»›n, là việc lá»›n sanh tá»­ này chá»› không có chần chờ.

Đây Tổ Quy SÆ¡n lại khuyên thêm má»™t lần nữa là phải lo siêng tu hành, chá»› để ngày giờ trôi qua suông. Từ đầu tá»›i Ä‘ây Ngài nhắc sáu bảy lần rồi; cứ nhắc là chá»› có để ngày giờ trôi qua suông, sống vô ích. Tức là phải lo siêng năng tu hành, sống mà không có công phu gì để cứ tạo thành tá»™i lá»—i thì phí biết bao nhiêu thời giờ quý báu của mình, rồi lại Ä‘ành mang lấy những nhân quả khổ Ä‘au nữa. Đó là Ä‘iều Ä‘áng tiếc, thật Ä‘áng tiếc!!!

Nếu vậy thì người tu hành giải thoát, nhÆ°ng không thấy giải thoát Ä‘âu mà lại thấy khổ Ä‘au, thấy phiền não nhận chìm trong tá»™i lá»—i. Đến lúc Ä‘ó thì trách ai Ä‘ây? Nên Ä‘ây Tổ Quy SÆ¡n nhắc phải lo siêng tu.

 

“Đã biết sâu tá»™i lá»—i, má»›i khuyên nhắc hành trì. Nguyện trăm kiếp ngàn đời, nÆ¡i nÆ¡i đồng làm bạn pháp”.

Tổ Quy SÆ¡n hết tình nhắc chúng ta, vì Ngài thấy rõ những tá»™i lá»—i Ä‘ó nên má»›i ân cần khuyên nhắc người tu hành ngừa tránh, không đạp vào con đường nguy hiểm Ä‘ó.

Đây là vì lợi ích cho người học, cho chúng ta chá»› không phải vì Ngài. Không biết là có ai thấy được lòng từ của Ngài không? Học rồi chúng ta nghiệm sâu má»›i cảm được những lời chân thành của Tổ Quy SÆ¡n.

Rồi Ngài lại còn nguyện trăm kiếp ngàn đời, nÆ¡i nÆ¡i đồng làm bạn pháp vá»›i mọi người. Tức là dù trải qua thời gian lâu xa thế nào cÅ©ng không bỏ chúng ta, luôn nguyện cùng nhau làm bạn pháp. Nghe những lời này chúng ta không có má»™t chút Ä‘á»™ng lòng hay sao? Những lời nhắc nhở hết sức thiết tha, chân thành của Ngài!

Trên là phần văn xuôi, đến Ä‘ây là bài minh văn vần, nhằm rút gọn ý nghÄ©a nhắc nhở dá»… nhá»›.

 

Thân huyá»…n nhà má»™ng,

Trong không vật sắc.

Luôn nhá»› kỹ, thân này là thân huyá»…n hóa, không có gì là thật, là ta cả; chá»› có Ä‘iên đảo lầm mê chấp lấy nó. Còn thế gian hay ba cõi này, giống nhÆ° căn nhà má»™ng cÅ©ng không thật, tỉnh ra thì có được gì Ä‘âu? Nếu ai còn nhận nó là ta, là của ta thì gọi Ä‘ó là người gì? Phải thành thật để tá»± hỏi lại mình.

Rồi “trong không vật sắc”, tức là những vật sắc hiện trong hÆ° không thì bám vào Ä‘âu được? CÅ©ng nói lên nó là không có thật. Đối vá»›i thân này, cảnh này cÅ©ng vậy không thể bám vào Ä‘âu được hết. Thấy thì nhÆ° có, mà nắm lấy liền tay không, vuá»™t mất hết! Cho nên ai mà cố nắm bắt là tá»± chuốc lấy Ä‘au khổ, bởi vì cái không thể nắm mà cứ cố nắm thì phải thất vọng thôi. Đây gọi là trừ cái chấp thủ về thân cÅ©ng nhÆ° cái chá»— mà thân nÆ°Æ¡ng tá»±a.

 Hai câu này giống ý nghÄ©a của lời dạy đầu Ngài cÅ©ng nhắc rõ: “Xét bởi nghiệp trói buá»™c mà thọ lấy thân, tránh sao khỏi khổ lụy về hình hài”. Đi tu là phải xả cái chấp này để mà vượt ra.

Mé trÆ°á»›c không cùng,

Mé sau chẳng quyết.

Xét cho thấu thì không thấy Ä‘âu là chá»— bắt đầu gọi là mé trÆ°á»›c, rồi cÅ©ng không thấy Ä‘âu là chá»— cuối cùng, tức là muốn nói dòng luân hồi này bất định, không có gốc thật. Chính vì nó bất định nên chúng ta má»›i có thể tu và giải thoát.

Khi tu mà sạch hết những phiền não thì ngay Ä‘ó là Ä‘iểm cuối nên nói bất định. Còn nếu người không biết tu thì cứ nhÆ° thế mà xoay vần mãi không biết Ä‘âu là ngày cùng.

Nhằm nói lên rằng, chúng ta sống ở Ä‘ây là sống trong cái vô minh, sống trong cái lờ mờ cả thân phận của mình, không biết Ä‘âu là gốc nguồn. Vậy mà không lo tu để được sáng tỏ! Đó là chá»— Tổ Quy SÆ¡n muốn nhắc.

Ra Ä‘ây vào kia,

Xuống lên quá nhọc.

Đây là nói cảnh lẩn quẩn ở trong vòng luân hồi cứ ra vào rồi lên xuống nhọc nhằn, Ä‘âu có vui sÆ°á»›ng gì mà ham ở trong Ä‘ó. Có khi chúng ta ở cõi người rồi vào cõi quá»·, ra Ä‘ây vào kia mà! Hoặc có khi ra cõi người, vào cõi súc sanh, vào cõi địa ngục. Hoặc có khi ra cõi địa ngục vào cõi súc sanh; có khi được tốt hÆ¡n thì ra cõi người này vào cõi người kia…, lẩn quẩn không biết Ä‘âu là cùng tận. Cho nên nói ra Ä‘ây vào kia, xuống lên quá nhọc. NhÆ°ng không biết có ai thấy nhọc hay chÆ°a? Xét vậy thì má»›i thấy chẳng lẽ giờ mình cứ sống trong cái cảnh xoay vần ra vào lên xuống vậy mãi hay sao?

Đó là ý Tổ Quy SÆ¡n muốn nhắc người tu phải luôn quán kỹ nhÆ° vậy để mà lo tinh tấn tu hành, vượt lên con đường giải thoát, giải quyết sanh tá»­ luân hồi.

ChÆ°a khỏi tam luân,

Bao giờ thôi dứt?

Tam luân tức là xoay vần trong ba cõi, chÆ°a ra khỏi vòng này thì Ä‘ành phải chịu bỏ thân này rồi thọ thân khác, ra vào xuống lên, lẩn quẩn trong Ä‘ó không bao giờ thôi dứt. Đó gọi là cái khổ lá»›n của sanh tá»­. Còn cái khổ Ä‘ói khát, lạnh rét so vá»›i cái khổ này cÅ©ng nhẹ, nhỏ thôi.

Chúng ta thấy là ngày nay mình có cÆ¡ duyên gặp được Phật pháp, được nghe những lời Phật dạy về những lẽ thật của kiếp luân hồi, nhờ vậy má»›i xuất gia tu hành để giải quyết cái khổ lá»›n này. NhÆ°ng vào chùa rồi thì không chịu lo tu lại làm cái gì? Không lẽ là cứ muốn kéo dài cái khổ này mãi sao? Ngài nhắc chúng ta phải có ý thức để quán xét cho kỹ rồi lo tu.

Tham luyến thế gian,

Ấm duyên thành chất.

Do tâm tham luyến thế gian này mà phải sanh trở lại thế gian. Đây là cái gì? Tức là lấy năm ấm hòa hợp mà thành thân tâm. Nên thân này gọi là thân năm ấm, hay năm uẩn.

Chữ ấm tức là che, che mờ con người chân thật của mình; còn uẩn tức là tích tụ, tức là tích tụ các duyên, các phiền não mà thành chứ không có cái thật ngã. Rõ ràng nó không có bản chất thật, không có cái ngã thể thật mà chỉ do vọng chấp tạm có, tức là năm thứ Ä‘ó hòa hợp tạm thành vậy thôi. Thấu rõ nhÆ° vậy thì còn cái gì mà tham luyến! Đó là ý của Tổ Quy SÆ¡n muốn nhắc chúng ta.

Từ sanh đến già,

Toàn không chút được.

Tức là vô sở đắc. Thân này Ä‘ã là năm ấm duyên hợp tạm thành. Tức nó là má»™t tổ hợp của năm ấm, chá»› không có thật thể. Vậy thì xét tá»™t từ sanh cho đến già hoàn toàn không có má»™t cái gì thật, không có cái gì để được hết.

Nhìn bằng trí tuệ giác ngá»™ má»›i thấy con người toàn sống trong vọng tưởng. Bởi vậy những bậc giác ngá»™ thấy rõ trong Ä‘ây thật sá»± là không có thật ngã, nên sẵn sàng buông nó không chút luyến tiếc. Còn chúng ta vì sống trong vô minh, vọng tưởng nên thấy là thật rồi tham luyến thành khổ.

Đây là Ä‘iều mà từ Phật cho đến chÆ° Tổ đều luôn nhắc cho người là không có ai trong Ä‘ó cả. Không có ai sanh, không có ai tá»­, không có ai vui, không có ai buồn, không có ai được, không ai mất gì hết. Chỉ là các nhân duyên kết hợp lại thôi. Nhân duyên tụ hợp tạm gọi là được, nhân duyên tan gọi là mất chứ không có ai được ai mất gì hết.

Sanh cÅ©ng vậy, nhân duyên đầy đủ gọi là sanh, nhân duyên tan rã gọi là tá»­, chứ không có ai sanh ai tá»­. Chính vì vô minh, Ä‘iên đảo nên mình má»›i thấy nó là ta, rồi má»›i thấy ta sanh, thấy có ta tá»­ cho nên thành khổ. Trên lẽ thật thì không có ai sanh ai tá»­ gì hết, mà chỉ là má»™t tổ hợp năm ấm.

Thấy được vậy thì chúng ta giải tỏa khổ Ä‘au về sanh tá»­. Nếu nói theo tinh thần Bát-nhã thì rốt ráo nó chỉ là tánh không thôi. Mà tánh không thì chấp thủ vào Ä‘âu, bám vào Ä‘âu? Người thật tu cầu giải thoát cần phải thấy thấu đến chá»— này, để cởi mở tình chấp của mình, buông hết mọi chấp thủ, đặt gánh nặng này xuống. Đó là giải thoát.

Cá»™i gốc vô minh,

Nhân Ä‘ây mê hoặc.

Vốn từ cá»™i gốc vô minh, tức là chấp ngã che mờ không thấy được lẽ thật, nên Ngài nói nhân Ä‘ây mê hoặc. NhÆ° vậy, gốc Ä‘ã không thật thì cả cuá»™c sống chúng ta Ä‘ây cÅ©ng là trong cái không thật, tức vọng tưởng Ä‘iên đảo thôi.

Thí dụ khi mở ti-vi lên thì thấy những cảnh chiếu trong Ä‘ó, gốc của nó là gì? Là không thật thì bao nhiêu cảnh Ä‘ó cÅ©ng đều không thật. Đây cÅ©ng vậy, cái gốc của mình cÅ©ng là không thật, thì cả má»™t dọc dài trong cuá»™c sống Ä‘ây cÅ©ng vậy thôi đều là không thật. Thấy được chá»— Ä‘ó rồi thì má»›i thấy được lẽ thật Ä‘iên đảo của mình, má»›i hết lầm mê.

Ở Ä‘ây nói vô minh nhÆ°ng vô minh thì lại không có gốc, tức do bất giác mà vọng khởi. Bởi vì nếu nó có gốc thì nó thành thật rồi, chính vì nó không có gốc nên gọi nó là vô minh, là vọng khởi.

Thí dụ nhÆ° nằm chiêm bao, thì cái chiêm bao Ä‘ó Ä‘âu có gốc. Do nằm ngủ mê nên chiêm bao thấy thôi, tìm không có gốc thật. Chính vì không có gốc nên tỉnh rồi thì nó hết. Vô minh cÅ©ng vậy, do bất giác vọng khởi; khi giác ngá»™ thì nó hết, chá»› không chắc chắn, không có cố định. Chính vì vậy mà chúng ta có đủ lòng tin để tu hành giải thoát, chá»› không cúi đầu chấp nhận đầu hàng nó.

Đáng tiếc thời giờ,

Sát-na khó biết.

Thời giờ trôi qua nhanh chóng, sá»± sanh diệt trong từng sát-na vi tế thì vá»›i tâm phàm này thật là khó thấy biết hết được, cÅ©ng là khó lường thấu.

Vì lẽ thật của nó rất là vi tế nên phàm phu không thấy, không lường biết được rồi tưởng nó là thật, nó là thường; thành có cái thấy Ä‘iên đảo, má»›i chấp trÆ°á»›c, má»›i có tham ái trong Ä‘ó thành có khổ Ä‘au. Còn các bậc chứng đạt thiền định sâu thì các Ngài thấy rõ là trong má»™t sát-na chá»›p nhoáng Ä‘ã có bao nhiêu lần sanh diệt rồi. Má»›i thấy cuá»™c sống này quả thật là hết sức mong manh, không có chút gì gọi là chắc chắn hết. Nó có thể chết lúc nào cÅ©ng được, không thể lường trÆ°á»›c.

NhÆ° Ä‘ang ngồi Ä‘ây, vừa Ä‘i ra ngoài gặp làn gió Ä‘á»™c thổi đến, trúng làn gió Ä‘á»™c là có thể bệnh rồi chết; gặp duyên gì Ä‘ó cÅ©ng có thể chết được. NghÄ©a là cái chết nó không có lường trÆ°á»›c ở mức nào. Vậy còn có gì để chúng ta tham luyến?

Phải quán kỹ nhÆ° vậy thì trừ được tâm tham luyến. NhÆ°ng vá»›i người mê thì thật khó nói. Vì mê cứ thấy thật nên khó nói vì họ không tin. Đây chính là những hồi chuông cảnh tỉnh lá»›n lao cho những ai còn ở trong má»™ng, phải mau thức tỉnh chá»› có lo đắm chìm trong vô minh, hÆ° dối thì cuá»™c sống không có nghÄ©a gì hết.

Chúng ta phải từ trong Ä‘ó tỉnh lại để thấy được con người chân thật rồi sống trở về con người chân thật của mình, Ä‘ó má»›i là cuá»™c sống có ý nghÄ©a. Còn sống trong cái hÆ° dối, toàn là bản chất hÆ° dối thì có ý nghÄ©a gì. Đó là chá»— mà Ngài muốn nhắc.

Đời nay luống qua,

Đời sau bít lấp.

Đời nay không chịu thức tỉnh tu hành để cho nó luống qua trong sá»± mê mờ thì đời sau nó lại che mờ bít lấp thêm nữa. Rồi không lẽ chúng ta cứ lo kéo dài sá»± tối tăm mãi nhÆ° vậy hay sao?

Ý Tổ Quy SÆ¡n muốn cảnh tỉnh chúng ta phải khéo thức tỉnh vÆ°Æ¡n lên, chá»› để chôn vùi trong sá»± bít lấp Ä‘ó nữa.

Từ mê đến mê,

Đều do sáu giặc.

Từ cái mê này đến cái mê kia, vậy là toàn ở trong mê. Do Ä‘âu? Do sáu giặc. Sáu giặc tức là sáu trần. Sáu trần: Sắc, thanh, hÆ°Æ¡ng, vị, xúc, pháp. Sáu giặc này lấy sáu căn làm môi giá»›i để Ä‘á»™t nhập vào nhà rồi cÆ°á»›p Ä‘i những của báu công đức. Và nếu sáu căn này không làm môi giá»›i thì sáu trần cÅ©ng không vào được.

Nên lá»—i không phải ở sáu trần hay là sáu căn mà lá»—i là ở tại nÆ¡i tâm sanh, tức là tâm duyên theo. Vì tâm mê mất tá»± tánh rồi phóng theo duyên nên bỏ hở cá»­a thành má»›i có giặc vào được. Còn nếu tâm sáng suốt không lầm theo thì trần Ä‘âu có vào được nên Ä‘âu có chuyện gì.

Thá»±c tế chá»— chúng ta tu là ngay nÆ¡i sáu căn hiện tiền của mình, tức là thấy nghe, hiểu biết đối vá»›i sáu trần tâm phải sáng suốt rõ ràng để không mê lầm theo duyên. Cho nên vua Trần Thái Tông làm bài sám hối sáu căn rất có ý nghÄ©a, Ä‘ó là nhằm ngay sáu căn lúc nào cÅ©ng thường tỉnh trở lại không mê. Đó là chá»— tu thá»±c tế.

Sáu đường qua lại,

Ba cõi bò lết.

Sáu đường tức là lục đạo luân hồi. NghÄ©a là khi Ä‘ã mê rồi thì cứ mãi tạo nghiệp. Tạo nghiệp rồi Ä‘i qua lại lẩn quẩn trong sáu đường, mà sáu đường thì không ngoài ba cõi. Nói theo chiều ngang thì sáu đường theo Ä‘ó mà qua lại, còn nếu theo chiều dọc thì tức là ba cõi bò lên lết xuống. Tức là từ cõi địa ngục, rồi bò lên cõi người, có khi bò lên cõi trời, rồi lết trở lại xuống cõi người hoặc là lết trở lại xuống cõi ngạ quá»·, súc sanh gọi là bò lên lết xuống.

Còn nói theo chiều ngang là cứ qua lại trong sáu đường, cứ qua lại qua lại, xoay vần nhÆ° bánh xe nên gọi là vô thủy luân hồi vì không biết Ä‘âu là đầu mối. Đó là cái khổ lá»›n sanh tá»­.

Vậy mà vẫn không thấy được mấy người chán! Tuy Ä‘ã biết tu cÅ©ng hiểu được về lẽ thật qua lời Phật, lời Tổ dạy, nhÆ°ng nhiều người cÅ©ng còn chÆ°a thấy chán, nếu chán thì chắc là ngay Ä‘ây dứt khoát, quyết tu giải thoát rồi, ngược lại cÅ©ng còn muốn kéo dài sá»± bò lên lết xuống! Má»›i thấy việc làm của chúng ta có thật sáng suốt không? Má»—i người cần kiểm lại chính mình!

Sớm hỏi minh sư,

Gần người cao đức.

Tổ Quy SÆ¡n nhắc chúng ta khi hiểu rõ rồi thì không thể nhắm mắt sống nhÆ° vậy mãi, mà phải lo tìm bậc minh sÆ° để thÆ°a hỏi để biết đường ra.

 Rồi gần người cao đức, tức là những bậc có kinh nghiệm tu hành để học hỏi, lần bÆ°á»›c Ä‘i lên con đường giải thoát. Chúng ta là người Ä‘i sau, chÆ°a có kinh nghiệm nên phải lo tìm những bậc sáng suốt, có kinh nghiệm Ä‘i trÆ°á»›c để thÆ°a hỏi, để biết đường ra, chá»› không thể chấp nhận chôn vùi trong Ä‘ó mãi.

Giải tỏa thân tâm,

Trừ sạch gai góc.

Nhờ gần những bậc nhÆ° vậy, rồi thÆ°a hỏi, tu hành, sáng tỏ được lẽ thật của thân tâm và giải tỏa không còn vÆ°á»›ng mắc mê lầm thân tâm này nữa. Rồi cÅ©ng thấu rõ những gai góc chất chứa lâu nay mà lo trừ sạch, Phật dạy Ä‘ó là bậc trí.

Còn những Ä‘iều mê lầm, những gai góc chất chứa từ lâu trong tâm mà không lo trừ sạch, lại cứ thâu vào, rồi chất chứa thì làm sao gọi là bậc trí sáng suốt được?

Gai góc là gì? Là những phiền não, chấp trÆ°á»›c, ô nhiá»…m... Ai mà chứa gai góc càng nhiều thì sao? Chứa gai góc nhiều thì sẽ bị Ä‘âm, bị xÆ°á»›c, đụng tá»›i là có chuyện. Rồi đất vườn mà cứ chứa gai góc thì bÆ°á»›c chân Ä‘i là đạp gai góc, thì chính chủ nhà cÅ©ng khổ, mà người khác cÅ©ng khổ lây, tức luôn sống trong phiền não, khổ Ä‘au. Vậy má»—i người hãy tá»± kiểm lại xem mình còn chứa gai góc nhiều ít, để biết mà lo tiến tu.

Đời tự dối hư,

Các duyên Ä‘âu bức.

Cõi đời này đều từ cái nhân bất giác vọng khởi không thật. Mà bản chất cái nhân Ä‘ã là hÆ° dối không thật thì có cái gì bức ngặt được mình?

NhÆ° các hình ảnh trong ti-vi, mở lên có, tắt rồi Ä‘âu còn thì làm sao nó bứt ngặt được mình? Chính vì con người mê lầm Ä‘iên đảo tưởng nó là thật, thành ra bị nó bứt ngặt, nó chi phối. Thí dụ nhÆ° ti-vi chiếu cảnh lâm li thì cÅ©ng buồn, rá»›t nÆ°á»›c mắt, còn thấy những cảnh vui thì cÅ©ng cười theo. Đó là bị nó chuyển, là bị mất tá»± chủ.

Nếu xét lại chúng ta đối vá»›i cuá»™c đời này thì cÅ©ng vậy, không khác gì hết. Cả cuá»™c đời này giống cảnh ở trong ti-vi, mà chúng ta cÅ©ng vì những cảnh Ä‘ó bị nó bứt ngặt, chi phối. Do lầm mê thôi.

Cho nên ở Ä‘ây chúng ta tu hành dùng trí tuệ thấy Ä‘úng lẽ thật để làm chủ trở lại, không bị lầm mê trong Ä‘ó nữa. Khi ngá»™ thấu được lẽ thật rồi thì tâm tá»± giải thoát, Ä‘âu có trừ cái gì nữa? Nó là không thật mà!

Tá»™i gì chúng ta lại để cho những cái hÆ° dối nó bức lấy mình? Nói theo thông thường là “ngu gì mà để cho mấy cái hÆ° dối Ä‘ó dối mình” phải không? NhÆ°ng rồi chúng ta lại cÅ©ng bị nó mê hoặc, má»›i thấy Ä‘ó là cái lầm lâu đời lâu kiếp. Bởi vậy chúng ta cần xét sâu để thấy Ä‘iều Ä‘ó mà vÆ°Æ¡n lên.

Xét tá»™t pháp lý,

Lấy ngá»™ làm má»±c.

Đây Tổ Quy SÆ¡n nhắc chúng ta tu hành là phải xét cho thấu tá»™t nÆ¡i lý chân thật của pháp, đừng thấy theo tÆ°á»›ng hÆ° dối Ä‘ó mà lầm mãi. Và tu là phải lấy tỏ ngá»™ làm chừng má»±c. Tức là cần phải đạt đến chá»— tỏ ngá»™ chân thật. NghÄ©a là tá»± mình phải sáng tỏ lấy, chứ không phải dừng ở trên sá»± học hiểu kiến giải bên ngoài, hoặc là ở trên kiến thức, chữ nghÄ©a. Trong nhà thiền gọi lࠓđược cá quên nôm” hay là “bắt thỏ mà bỏ bẫy”. Phải đạt đến nhÆ° vậy, tức phải nắm được cái thật, chứ không phải kẹt trên phÆ°Æ¡ng tiện. Phải phát khởi được trí vô sÆ° chân thật nÆ¡i mình. Phải tu đến nhÆ° vậy.

Tâm cảnh đều quên,

Chớ ghi chớ khắc.

Tâm và cảnh đều quên tức là năng sở đều quên, vượt qua tâm đối Ä‘ãi. Tức là buông sạch hết những dấu vết của cảnh duyên từ bên ngoài, không có dấu vết đối Ä‘ãi. Không có cảnh duyên bên ngoài thì nó không Ä‘Æ°a tin vào được nữa, vậy là hết chá»— để ghi, để khắc. Tức không lÆ°u lại cái bóng dáng gì hết thì coi nhÆ° đến Ä‘ây là hết chá»— để so sánh, tâm cảnh đều quên rồi thì lấy gì để so sánh?

 Trong Chứng Đạo Ca nói: “Tâm pháp song vong, tánh tức chân”: tức là tâm và pháp cả hai đều quên thì ngay Ä‘ó tánh tức chân. Phải tiến đến chá»— Ä‘ó chá»› không tìm gì khác nữa. Còn thấy có tâm có cảnh tức là có chia hai, thì có đối Ä‘ãi là còn có dấu vết che mờ. Đây thì sạch hết những dấu vết nên không có gì để ghi để khắc, tức không lÆ°u bóng dáng gì trong Ä‘ây hết.

Sáu căn yên vui,

Đi đứng im bặt.

Đến Ä‘ó thì sáu căn được yên vui, nÆ°á»›c nhà thái bình. Đi đứng im bặt tức là hết còn sóng gió sanh khởi. Đến Ä‘ây má»›i an ổn, thấy nghe đều thành giải thoát, hết má»™t đời lang thang! Tu nhÆ° vậy má»›i thá»±c sá»± là niềm vui giải thoát, không có niềm vui gì ở thế gian có thể sánh kịp được. Vậy thì tu là ban đầu biết rõ cái khổ để dứt khổ được an vui thá»±c sá»±, không phải là bi quan, tiêu cá»±c.

Vào đầu thì Ngài nói thân này là giả dối, là nguồn gốc của tá»™i lá»—i, nên chúng ta thấy giống nhÆ° toàn là khổ Ä‘au, là Ä‘áng chán. Bởi phải thấy Ä‘úng lẽ thật của nó để rồi chúng ta má»›i dứt khổ và đạt đến chá»— an vui chân thật. Đến Ä‘ây Ä‘úng là đến chá»— an vui chân thật. Con đường chúng ta Ä‘i rõ ràng nhÆ° vậy.

Má»™t tâm chẳng sanh,

Muôn pháp đều dứt.

Nói nhiều, nhÆ°ng khi rút lại là “má»™t tâm chẳng sanh” là xong, là thiên hạ thái bình, là muôn pháp tá»± dứt, tá»± an.

Má»™t tâm chẳng sanh là pháp tá»± an rồi, thì chúng ta Ä‘âu cần phải trừ bỏ muôn pháp. Cho nên quan trọng là ở nÆ¡i tá»± tâm này, “tâm không sanh” thì pháp tá»± nhÆ°, là tá»± an ổn.

Còn Tín Tâm Minh gọi là “Má»™t tâm chẳng sanh, muôn pháp không lá»—i”. NhÆ° vậy cho thấy cái lá»—i là không phải ở nÆ¡i pháp mà chính là ở tại tâm. Cho nên má»™t tâm chẳng sanh thì muôn pháp tá»± nhÆ°. Đến Ä‘ây gọi là núi sông trả về cho núi sông, không can hệ gì hết.

Yếu chỉ tu hành là ở Ä‘ây. Quan trọng là ngay tá»± tâm của má»—i người, chúng ta phải nắm vững rõ ràng chá»— tu hành này.

Còn nói ngược lại má»™t tâm Ä‘ã sanh thì sao? Má»™t tâm chẳng sanh thì muôn pháp đều dứt; còn nếu nói ngược lại, má»™t tâm Ä‘ã sanh thì xách gói chạy hoài, lang thang khắp đầu đường, cuối hẻm. Đơn giản vậy thôi! Lá»—i là ở chá»— “tâm này”, Ä‘ừng đổ thừa tại pháp, tại cảnh này cảnh kia; mà phải ngay chá»— anh chàng tâm này, chỉ ngay mặt thì nó hết dối được. Còn cứ đổ thừa này kia tức là bỏ hở cá»­a cho nó dối gạt thêm. Hãy Ä‘iểm mặt ngay nó: “Chính mày Ä‘ây chứ hổng phải ai hết!”, ngay Ä‘ó mà xá»­. Thấy được lẽ thật Ä‘ó thì thấy được chá»— yếu chỉ tu hành của mình. Cho nên Tổ Quy SÆ¡n kết thúc lại: “Má»™t tâm chẳng sanh, muôn pháp đều dứt”.

Tóm lại, học Quy SÆ¡n Cảnh Sách để nhắc nhở chúng ta tiến tu. Thấy mình được xuất gia là má»™t duyên lành hy hữu không phải dá»… có. Nhờ Ä‘ã từng gieo căn lành này từ đời trÆ°á»›c cho nên nay má»›i được, do Ä‘ó chá»› có xem thường cho nó qua suông, thì thá»±c là Ä‘áng tiếc! Phải nhá»› rõ.

Chúng ta phải quán kỹ thân này là vô thường, mong manh, không bền chắc. Trong Ä‘ây không có gì là ta, là của ta, không có ai trong Ä‘ó hết, nó trống rá»—ng vậy thôi. Vì Ä‘iên đảo chấp dính nên bị cái thây thúi này nó che mờ chân tánh xÆ°a nay sáng suốt của mình, Ä‘ó là thật Ä‘au! Quá Ä‘au!

Vậy thì má»—i người phải thật sá»± bÆ°á»›c Ä‘i từng bÆ°á»›c trên đường giải thoát. Điểm căn bản là cần phải thá»±c tu, thá»±c học nhờ Ä‘ó sáng tỏ được tâm tánh của mình, vượt khỏi cái mê từ vô thủy kiếp mà giải quyết việc lá»›n sanh tá»­ luân hồi để không uổng phí má»™t đời tu của mình. Đó là Ä‘iểm mà tất cả phải hết sức cảnh tỉnh, răn nhắc lấy mình!

Nên nhá»› trong kiếp luân hồi lâu xa này thì má»—i người chúng ta ai cÅ©ng Ä‘ã từng Ä‘i qua khắp hết các nẻo đường rồi, từ chá»— Ä‘au khổ cùng cá»±c ở địa ngục cho đến chá»— nhiều vui sÆ°á»›ng ở cõi trời, má»—i người chúng ta Ä‘ã Ä‘i đủ, không thiếu gì hết.

Kiểm lại ná»™i tâm của mình thì liền thấy rõ, có lúc thấy tâm rất vui, rất là cao thượng, giống nhÆ° là người ở trên cõi trời hoặc là bậc hiền. NhÆ°ng có lúc tâm mình cÅ©ng Ä‘en tối giống nhÆ° súc sanh, địa ngục không khác, để thấy những chủng tá»­ trong tâm mình chứa đủ hết. Những nẻo đường luân hồi Ä‘ó chúng ta Ä‘ã Ä‘i qua hết rồi thì còn tiếc gì nữa mà không dứt khoát để vượt ra? Ngay Ä‘ây thấy chÆ°a đủ hay sao? Không thấy chán hay sao? Mà còn muốn kéo dài, bò lên lết xuống!

Rồi cuối cùng là trở về má»™t tâm chẳng sanh, muôn pháp đều dứt, khỏi phải thêm bá»›t gì hết. Đó là chá»— yếu chỉ để mình tiến tu. Cho nên má»—i vị luôn thường nhá»› để nhắc nhở mình, chá»› để thời giờ qua suông thì nhân quả khó tránh. Bởi nhân quả Ä‘âu Ä‘ó rõ ràng, không có trốn tránh được. Làm sao khéo sống trở về vá»›i con người chân thật của mình, chá»› chạy theo cái hÆ° dối. Đó má»›i là người trí. Đường mình Ä‘i là nhÆ° vậy nên phải sáng suốt.

Nói tóm gọn lại thì tất cả đều ở ngay nÆ¡i TÂM NÀY chứ không gì xa xôi hết. Đơn giản. Đó là Ä‘iều muốn nhắc cho tất cả!

***

Kinh - Luật - Luận

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="0"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526873195" 
				and advertisment.end_time>"1526873195"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="0"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:14,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="chi-tiet"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526873195" 
				and advertisment.end_time>"1526873195"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="chi-tiet"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:15,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Video giới thiệu

Tập:
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35

Tìm kiếm

Ảnh đẹp

Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp

Lịch

Thống kê truy cập

  • Lượt truy cập: 03388
  • Đang online: 33