Ý nghĩa Sám hối sáu căn

21/04/2016 | Lượt xem: 2069

TT.Thích Thông PhÆ°Æ¡ng

Hôm nay, quý Thầy xin nói về ý nghÄ©a sám hối sáu căn cho tất cả quí Phật tá»­ trong đạo tràng hiểu, để thấy rõ được đường lối tu hành của Thiền viện. Nếu chỉ biết tụng sám hối sáu căn mà chÆ°a hiểu hết ý nghÄ©a thì việc làm của chúng ta vẫn còn cạn, chÆ°a sâu. Thế nên, khi tu học chúng ta phải làm sao nhận sâu được ý nghÄ©a giá trị của việc làm, chứ không phải chỉ trên hình thức thôi.

Lâu nay, quý Phật tá»­ tụng Sám Hối Sáu Căn, nhÆ°ng có hiểu được ý nghÄ©a sám hối sáu căn nhắc nhở Ä‘iều gì không?

TrÆ°á»›c là nhắc buông hết những lầm mê, sống trở về gốc. Đây là má»™t Ä‘iểm sáng tạo đặc biệt của Thiền Việt Nam chứ không phải tầm thường. Thường thường, Phật tá»­ chỉ tụng các bài sám hối nhÆ° Sám Lá»… Má»™t Trăm Lẻ Tám Hồng Danh ChÆ° Phật, Từ Bi Thủy Sám, Sám Dược SÆ° hoặc tụng Pháp Hoa… Còn sám hối này đặc biệt là sám ngay sáu căn, Ä‘ây là sáng tạo pháp sám hối để ngay trong cuá»™c sống hằng ngày ứng dụng tu hành thá»±c tế mà từ trÆ°á»›c đến nay ít ai để ý. Bởi vì, sáu căn: mắt, tai, mÅ©i, lưỡi, thân, ý là chá»— má»—i người hằng ngày sống, nếu sám hối chá»— này rất thá»±c tế gần gÅ©i, chính xác vá»›i chúng ta nhất.

NhÆ° lời mở đầu bài sám hối: “Chúng con từ vô thủy kiếp đến nay, bỏ mất bản tâm không biết chánh đạo”. Tức là từ xa xÆ°a, không biết từ lúc nào đến bây giờ chúng ta Ä‘ã mê lầm bỏ mất bản tâm của mình, không biết chánh đạo là không biết con đường tu chân chánh nên Ä‘i con đường tà, con đường lầm lạc thế gian.

NhÆ° vậy, từ xÆ°a đến nay chúng ta sống theo lầm mê hÆ° vọng, nên quên mất bản tâm chính mình, không biết Ä‘âu là chánh đạo. Bản tâm của má»—i người tức là tâm gốc mà không biết thì biết cái gì, quí vị có ai biết bản tâm mình chÆ°a?

Có lẽ chỉ nghe nói nhÆ° nghe chÆ° Phật, chÆ° Tổ, quý thầy, quý cô giảng nhắc nên tin là mình có bản tâm, còn biết thì chắc là chÆ°a nhận biết. Sá»± thật thì ai cÅ©ng đều có bản tâm hay tâm gốc nhÆ°ng vì chỉ sống vá»›i những tâm vọng tưởng, những tâm hÆ° dối là tâm ngọn nên bị lầm mê. Cho nên, Phật nói chúng sanh sống mất gốc là chá»— Ä‘ó, mà Ä‘úng thật nhÆ° vậy. Trong khi bản tâm, tức là chuyện gốc, chuyện nhà của má»—i người mà không biết, lại Ä‘i biết những thứ Ä‘âu Ä‘âu, những thứ xa xôi, chuyện nhà người ta thì biết hết, nhÆ°ng mà chuyện nhà mình không biết, Ä‘ó là lầm mê.

Từ lâu sáu căn chúng ta Ä‘uổi theo sáu trần bên ngoài, lo biết những thứ sắc, thinh, hÆ°Æ¡ng, vị, xúc, pháp chuyện trần cảnh xa xôi bên ngoài, dẫn chúng ta Ä‘i càng ngày càng xa mất tâm gốc. Giờ Ä‘ây, nếu hỏi lại bản tâm của mình là cái gì, thì nhiều vị còn thấy xa lạ nhÆ° là ở Ä‘âu, nhiều khi tưởng là không dính dáng gì tá»›i mình. NhÆ°ng nếu hỏi những tâm buồn, vui, giận, ghét… thì thấy gần và rõ hÆ¡n, Ä‘ó má»›i là Ä‘iều Ä‘áng buồn.

Ví dụ: gã cùng tá»­ trong kinh Pháp Hoa bỏ cha là trưởng giả giàu có Ä‘i lang thang rồi khổ nhọc tìm cầu ăn mặc từng ngày nÆ¡i xứ người. Trong khi Ä‘ó người cha là vị trưởng giả giàu có, kho tàng đầy dẫy để dành cho con kế thừa. Chúng ta cÅ©ng vậy, có tâm gốc chân thật nhÆ°ng lại bỏ Ä‘i lang thang theo sáu trần bên ngoài, tìm cầu chút hiểu biết hạn cuá»™c, được chút rồi mất, mất rồi tìm nữa, thật là lầm mê.

Pháp sám hối sáu căn này nhắc mọi người khéo thức tỉnh trở về chá»— thấy, nghe, hiểu biết hàng ngày ngay nÆ¡i sáu căn. Bởi vì mê cÅ©ng từ sáu căn dẫn ra sáu trần rồi tạo nghiệp sanh tá»­ luân hồi, bây giờ cÅ©ng phải từ sáu căn Ä‘ó mà trở về, cho nên sám hối là nhắc, là ăn năn hối lá»—i để trở về bản tâm chân thật.

1- Đầu tiên, sám hối ngay căn mắt: “Lầm nhận hoa giả, quên ngắm trăng thật”. Nhận hoa giả, tức là nhận những hình sắc bên ngoài, Ä‘ó gọi là hoa giả. Còn trăng thật là bản tâm của mình, Ä‘ó má»›i là gốc chân thật.

NhÆ°ng vì chúng ta quên nên nhận cái giả, cái bóng chạy theo những sắc tÆ°á»›ng vô thường hÆ° dối bên ngoài, rồi quên mất tánh thấy hằng hữu của mình. NhÆ° thấy chiếc xe thì nhá»› chiếc xe, thấy cái nhà nhá»› cái nhà, thấy cái gì thì chỉ nhá»› cái Ä‘ó mà không nhá»› mình có tánh thấy, tánh nghe…, Ä‘ó là quên gốc.

Chúng ta sám hối ngay căn mắt để học để nhá»› trở lại ngay khi thấy biết thì cái Ä‘ó là gì? Thấy chỉ biết thấy thì ngay Ä‘ó chân tâm hiện tiền sáng ngời, Ä‘âu có thiếu thốn, Ä‘âu cần phải Ä‘i cầu cái biết nào nữa.

Nếu tu hành cứ theo các tÆ°á»›ng bên ngoài rồi khởi yêu, ghét, phân biệt tốt xấu là lầm, là làm mờ Ä‘i con mắt chánh kiến, bị những tÆ°á»›ng xanh, trắng, vàng, tía qua lại làm lệch Ä‘i cái nhìn chân chánh, nên nói “Lòa mắt chÆ°a sanh, bản lai diện mục”. Tức làm lòa con mắt tâm, khiến không thấy được chá»— chÆ°a sanh của mình là bản lai diện mục hay bá»™ mặt thật chính mình. Vì theo những cái bóng, những hình tÆ°á»›ng cho nên làm lòa Ä‘i con mắt trí tuệ, không thấy được lẽ thật này, gọi là quên mình theo vật.

Khi sám hối, ngay Ä‘ó nhắc chúng ta nhá»› trở lại tánh thấy luôn hiện hữu nÆ¡i mình, dù khi có sắc hay không có sắc thì nó vẫn thấy, nó vẫn có không mất. Còn con mắt thịt này không biết thấy, phải luôn nhá»› kỹ nhÆ° vậy.

Đa số người đời ai cÅ©ng cho là khi ta thấy là do con mắt thấy. Thật ra, con mắt có thấy không? Nếu con mắt thấy thì người chết con mắt vẫn còn tại sao không thấy, nên nói con mắt thấy là không Ä‘úng. Vậy, cái gì thấy chứ không phải là con mắt thấy. Thí dụ: khi mở Ä‘èn thì Ä‘èn sáng, nhÆ°ng sá»± thật Ä‘èn có sáng không? Sáng là do nguồn Ä‘iện phát ra ánh sáng, còn Ä‘èn chỉ là cÆ¡ quan phát ra ánh sáng, nên Ä‘èn hÆ° có thể thay Ä‘èn khác được. Con người cÅ©ng vậy, nếu mắt hÆ° thay tinh thể thì con mắt sáng lại, rõ ràng nhÆ° vậy.

NhÆ°ng cái gì khi đối vá»›i sắc thì liền biết thấy ngay không cần phải cố gắng, không cần suy nghÄ© gì hết. Quý vị thấy trường hợp chúng ta vừa nhìn thấy cái gì Ä‘ó thì liền biết ngay không cần suy nghÄ©, rồi tiếp theo Ä‘ó là thêm cái gì khiến cái biết Ä‘ó biết phân biệt đẹp-xấu, dài-ngắn v.v…, Ä‘ây là chá»— quan trọng mà chúng ta bỏ quên. Hằng ngày chúng ta đều tụng sám hối nhÆ°ng thật ra chÆ°a có sám hối gì hết, nên Tổ dạy sám hối sáu căn để nhắc chúng ta sống trở lại ngay căn mắt, sẽ có lợi ích lá»›n.

2- Đến căn tai là “Ghét nghe chánh pháp, thích lắng lời tà, mê mất gốc chÆ¡n, Ä‘uổi theo ngoại vọng”. Vì thích nghe lời tà bên ngoài nên quên gốc chÆ¡n thật hay tánh nghe hằng hữu này, rồi Ä‘uổi theo những tiếng hÆ° vọng bên ngoài, còn tánh nghe luôn sẵn Ä‘ây thì lại không nhá»›. Sám hối nghiệp căn tai để nhắc chúng ta nhá»› lại tánh nghe luôn có mặt, luôn hiện hữu nÆ¡i mình, có tiếng hay không tiếng, nó cÅ©ng vẫn nghe. Khi nghe tiếng thì biết có tiếng, không nghe tiếng thì biết không có tiếng. Cái này không thuá»™c nÆ¡i tiếng, cÅ©ng không thuá»™c nÆ¡i lá»— tai, nó vẫn luôn sáng ngời, Ä‘ó là chá»— chúng ta sám hối để trở về, sám hối được nhÆ° vậy thì rất là hay.

Có lần, Thiền sÆ° Vô Trụ Ä‘ang luận đạo vá»›i tÆ°á»›ng quốc Đỗ Hồng Tiệm. Lúc Ä‘ó, có con quạ đậu kêu trên cành cây ở trÆ°á»›c sân. TÆ°á»›ng quốc hỏi: “Thầy có nghe chăng?” Thiền sÆ° Ä‘áp là nghe. Má»™t lúc con quạ bay Ä‘i, tÆ°á»›ng quốc lại hỏi: “Bạch thầy! Giờ thầy có nghe chăng?”. Thiền sÆ° cÅ©ng Ä‘áp là nghe. TÆ°á»›ng quốc má»›i hỏi: “Con quạ Ä‘ã bay Ä‘i mất rồi, không có tiếng kêu thì tại sao thầy lại nói nghe, vậy nghe cái gì?”

Thiền sÆ° Vô Trụ liền họp tất cả đại chúng, Ngài nhắc: “Phật ra đời rất khó gặp, pháp cÅ©ng khó nghe, các ông hãy lắng nghe cho kỹ. Bởi có tiếng hay không tiếng chẳng quan hệ gì đến tánh nghe. XÆ°a nay tánh nghe chẳng sanh thì Ä‘âu từng có diệt, khi có tiếng là thinh trần tá»± sanh, chứ không phải tánh nghe sanh, khi không tiếng thì thinh trần tá»± diệt. Vậy có sanh có diệt là do tá»± nÆ¡i tiếng, còn tánh nghe Ä‘âu có sanh diệt. Bởi tánh nghe này chẳng nhân nÆ¡i tiếng mà có sanh có diệt, nếu ngá»™ được tánh nghe này liền khỏi bị thinh trần chi phối, phải biết tánh nghe vốn không sanh diệt đến Ä‘i”.

Ngài nhấn mạnh để tất cả chú tâm biết gặp đức Phật ra đời rất là khó, chánh pháp cÅ©ng rất khó nghe, những Ä‘iều này không dá»… gì được nghe. Quý Phật tá»­ lâu nay được duyên lành gần gÅ©i quý thầy, quý cô nghe giảng, cÅ©ng được nghe nhắc những Ä‘iều này nên thấy nhÆ° hÆ¡i quen. Nếu quán xét kỹ sẽ thấy trong thế giá»›i luân hồi sanh tá»­ hiện nay vẫn còn hàng tỉ chúng sanh chÆ°a được nghe những Ä‘iều này, Ä‘ây không phải là Ä‘iều dá»… dàng được nghe. Những con trùng, con dế bao giờ nó được nghe, chim chóc, con chó bao giờ được nghe Ä‘iều này, ngay những con người sống vùng xa xôi chÆ°a từng gặp Phật pháp làm sao nghe được những Ä‘iều này. Chúng ta nhiều khi nghe quen nên thấy nó thường, thành ra ít chú tâm. Vậy nên, Ngài nói đại chúng phải thấy được ý nghÄ©a Ä‘ó và nhắc nhở má»—i người cùng sám hối để trở về cá»™i gốc, nếu không thì chỉ lo Ä‘uổi theo những tiếng hay dở bên ngoài rồi khen chê làm mất gốc chân thật. Sám hối nhÆ° vậy má»›i đầy đủ ý nghÄ©a.

Hằng ngày, vừa lá»… sám hối xong thì Ä‘ã nghe phân biệt, khen chê, hay dở liền. Chúng ta cần phải nhá»› Ä‘iều này: luôn luôn tỉnh giác má»›i thá»±c là sám hối. Đây chính là đường lối thá»±c tế giúp chúng ta tu tập hằng ngày.

3- Nghiệp căn mũi

“Thường tham mùi lạ, trăm thứ ngạt ngào, chẳng thích chân hÆ°Æ¡ng, năm phần thanh tịnh”. Tức là thích theo những mùi lạ ngon thÆ¡m. Còn chân hÆ°Æ¡ng là hÆ°Æ¡ng chân thật, hÆ°Æ¡ng pháp thân thì quên mất không nhá»› tá»›i, chỉ nhá»› mùi hÆ°Æ¡ng trần bên ngoài. Trần có nghÄ©a là bụi. Bụi Ä‘óng che mất gốc chân thật. Đây nhắc phải nhá»› trở lại, chá»› theo những mùi thÆ¡m, hôi bị lá»— mÅ©i lừa gạt.

XÆ°a, Phật dùng những tiếng rất hay “hÆ°Æ¡ng trần”, nay chúng ta gọi là hÆ°Æ¡ng thÆ¡m. NhÆ°ng dù nó thÆ¡m cách mấy thì cÅ©ng là trần là bụi, phải nhá»› kỹ đừng để lá»— mÅ©i nó lừa.

Thường Ä‘a số mọi người đều bị lá»— mÅ©i lừa. Khi ngá»­i được mùi thì đều nói là lá»— mÅ©i ngá»­i được mùi. Sá»± thật, lá»— mÅ©i chỉ là mấy miếng thịt hợp lại làm sao biết ngá»­i mùi. Phải nhá»› sống trở lại tánh biết ngá»­i, vì Ä‘ó là cái luôn hiện hữu nÆ¡i mình, nó không thuá»™c nÆ¡i lá»— mÅ©i, cÅ©ng không thuá»™c nÆ¡i mùi vì sao lại quên chỉ nhá»› mùi, nhá»› lá»— mÅ©i đừng để lầm qua. Vì vậy, chúng ta cần phải sám hối nghiệp căn của mÅ©i để nhắc sống trở lại.

Ông Hoàng Đình Kiên (Hoàng SÆ¡n Cốc) học thiền vá»›i Thiền sÆ° Hối Đường thời gian lâu mà vẫn chÆ°a sáng. Má»™t hôm, Hối Đường vì ông nhắc chuyện Khổng Tá»­ dạy học trò. Khổng Tá»­ nói: “Này các con! Các con cho là ta có giấu giếm gì vá»›i các con Æ°! Không, ta không có gì giấu giếm các con hết”.

Qua câu chuyện, Thiền sÆ° muốn Ä‘ánh thức ông nhÆ°ng ông vẫn chÆ°a rõ. Hôm ấy, Ngài dẫn ông Ä‘i lên núi chÆ¡i, nhằm mùa hoa quế nở rá»™, mùi thÆ¡m bay xa. Khi Ä‘ó, ngài Hối Đường hỏi: “Ông có ngá»­i được mùi hoa quế không?” Ông Ä‘áp: “Ngá»­i biết”. Ngài Hối Đường nói: “NhÆ° vậy thì ta có giấu giếm gì ông Ä‘âu?” NghÄ©a là khi Ä‘i tá»›i ông ngá»­i được mùi hÆ°Æ¡ng của hoa liền, cÅ©ng vậy cái Ä‘ó nó sẵn nÆ¡i ông, ta Ä‘âu có giấu giếm gì vá»›i ông, lẽ thật nó ở ngay Ä‘ó rồi. Ngay Ä‘ó, ông tỏ ngá»™.

Sám hối nhá»› được vậy thì rất là hay, chứ còn cứ nhá»› mùi hoa quế mà quên mất lẽ thật này, Ä‘ó gọi là lầm mê, nhá»› trở lại được nhÆ° vậy thì hằng ngày khi vào trong bếp trị nhâït chúng ta đều luôn có cÆ¡ há»™i để tỏ ngá»™. Má»—i khi ngá»­i mùi thức ăn trong bếp thì nhá»› là các ngài Ä‘âu có giấu giếm gì vá»›i mình Ä‘âu, được vậy thì khi ở trong bếp nó luôn luôn sáng ngời. Chính ngay Ä‘ó, chúng ta cÅ©ng Ä‘ã sám hối rồi, Ä‘âu phải đợi lên bàn Phật tụng má»›i là sám hối, nhiều khi lên bàn Phật tụng sám hối nhÆ°ng khi gặp duyên đến thì quên mất, nhÆ° vậy chÆ°a Ä‘úng nghÄ©a sám hối.

4- Nghiệp căn lưỡi “Tham đủ mọi mùi, thích xét ngon dở”. Lưỡi theo đủ những mùi ngon dở, hôi thÆ¡m, cứ xét cái này ngon, cái kia dở mà quên mất lẽ thật khi nếm vị. Nếu khi nếm vị liền biết cái gì biết nếm Ä‘ó. NhÆ° vậy, là hiện tiền sáng ngời. NhÆ°ng lại không nhá»›, không sáng, chỉ lo nhá»› cái lưỡi, nhá»› mùi ngon dở rồi theo Ä‘ó khen chê thành ra xa mất lẽ thật, Ä‘ây là quên mất gốc thật.

Rồi lưỡi lại có công năng nói, vừa nếm vị vừa nói nữa. Căn này rất dá»… gạt người. Khi nói thì chạy theo những tiếng bàn nói chuyện Ä‘âu Ä‘âu, gọi là “Bàn luận cổ kim, khen chê này nọ”. Bàn chuyện xÆ°a chuyện nay, rồi khen chê việc này việc nọ, theo cái Ä‘ó quên mất tánh biết hiện hữu là lẽ thật nÆ¡i mình.

TrÆ°á»›c khi nói, tánh biết luôn có mặt hiện hữu nÆ¡i mình mà chúng ta quên. Cho nên, ngài Huệ Hải đến cầu Mã Tổ học đạo. Mã Tổ hỏi: “Đến Ä‘ây cầu việc gì?” Đáp : “Cầu Phật pháp”. Mã Tổ khai thị:“Kho báu nhà mình không chịu nhận, mà lo đến người cầu cái gì?” Huệ Hải hỏi: “Thế nào là kho báu nhà mình của Huệ Hải?” Mã Tổ dạy: “Chính cái ông hỏi ta Ä‘ó là kho báu của ông, đầy đủ không thiếu sót”.
Tức là ngay cái ông hỏi ta Ä‘ó là kho báu của ông, nhÆ°ng mà ông cứ quên cái Ä‘ó mà lo Ä‘i hỏi cái gì, lo Ä‘i cầu những cái hiểu của ông thầy nói ra để nhận hiểu, còn cái hiện tiền gần gÅ©i nÆ¡i mình thì lại bỏ quên. Cái ông Ä‘ang hỏi ta má»›i là gốc, còn cầu hiểu được những cái của ông thầy nói thì là cái của ông thầy, sau cÅ©ng trả lại ông thầy, hoặc là những cái của Phật, của Tổ thì cÅ©ng trả lại Phật Tổ.

Người dù hay giỏi cách mấy nói được thì cÅ©ng chỉ nói cái của Phật, của Tổ thôi, chÆ°a phải là cái của chính mình, còn cái mà ông Ä‘ang hỏi ta là cái chính của ông, cái Ä‘ó má»›i là cái gần gÅ©i. Hôm nay, quý thầy nhắc để tất cả cùng nhá»› trở lại chá»— Ä‘ó, sám hối nhÆ° vậy là nhá»› lại chính mình.

5- Nghiệp căn thân “Năm tạng trăm hài, cùng nhau kết hợp, chấp cho là thật, quên mất pháp thân”. Tức là thân do gân, xÆ°Æ¡ng, máu thịt kết lại, chấp cho nó là thật mình, quên mất pháp thân chân thật, rồi theo Ä‘ó má»›i sinh dâm sát trá»™m. Tức là tạo các nghiệp sát đạo dâm: sát sanh, trá»™m cắp, tà dâm… quên mất tánh chân thật của mình. Chứ còn ngay khi vừa chạm đến vật, khi vừa xúc chạm nó, biết liền. Tánh biết này Ä‘âu ở nÆ¡i vật, cÅ©ng Ä‘âu thuá»™c thân xác thịt, tuy nhiên vừa chạm thì nó biết được.

Quý vị Ä‘ang Ä‘i mà lỡ ai đụng thì sao? Lúc Ä‘ó có cần phải suy nghÄ© để biết không? Tại sao không nhá»› cái Ä‘ó, vậy khi Ä‘ó nhá»› cái gì? Lúc Ä‘ó, chỉ biết phân biệt chị này thô tháo vô lá»… quá, rồi sanh tâm sân hận buồn vui, quên mất cái chân thật Ä‘ang có. Nếu nhá»› thì nó luôn luôn hiện hữu sáng ngời, chạm đến Ä‘âu biết tá»›i Ä‘ó, từ trên đầu tá»›i chân đều biết đủ hết.

Thiền sÆ° Bàn Khuê dạy về tính hiện hữu này, Ngài gọi là tâm Phật bất sinh luôn luôn hiện hữu và nói thí dụ công năng bẩm sinh của tâm Phật này. “NhÆ° khi bạn Ä‘ang ngồi yên, bá»—ng ai dí vào tay mình má»™t đốm lá»­a, ngay Ä‘ó bạn liền giật mình và tá»± Ä‘á»™ng rút tay lại không cần suy nghÄ©. Điều này chứng tỏ tâm Phật vốn bất sinh chiếu sáng kỳ diệu và nó dàn xếp má»™t cách hoàn hảo mọi sá»±. Ngược lại, khi bạn nghÄ© rằng vừa rồi là má»™t Ä‘óm lá»­a, rồi nhận ra ngay Ä‘ó là lá»­a nóng, liền tức giận kẻ nào Ä‘ã đốt tay mình Ä‘ây, thì khi Ä‘ó chính bạn Ä‘ã rÆ¡i vào kinh nghiệm phụ thuá»™c khi sá»± kiện Ä‘ã xảy ra”. Tức là sá»± kiện xảy ra rồi, bây giờ suy nghÄ© sá»± kiện xảy ra liền nghÄ© chị này hay anh này chÆ¡i trò gì Ä‘ây, sanh nóng giận, từ Ä‘ó che kín cái chân thật.

Cho nên, sám hối căn thân để nhá»› trở lại lẽ thật không theo những xúc chạm bên ngoài, không tạo những nghiệp sát sanh, trá»™m cÆ°á»›p, tà dâm làm quên mất tánh chÆ¡n này và lúc nào cÅ©ng nhá»› để sám hối trở về.

6- Nghiệp căn ý phải sám hối là “NghÄ© vÆ¡ nghÄ© vẩn, không lúc nào dừng, mắc mứu tình trần, kẹt tâm chấp tÆ°á»›ng”. Vì lo nghÄ© những chuyện Ä‘âu Ä‘âu, không Ä‘áng nên gọi là nghÄ© vÆ¡ nghÄ© vẩn, vì không làm chủ và cÅ©ng không lúc nào dừng được nó. Cả những lúc Ä‘ang ngồi nghỉ nhÆ°ng nó có chịu nghỉ không? CÅ©ng nghÄ© vÆ¡ nghÄ© vẩn không chịu dừng. Cho nên, vì mắc mứu theo tÆ°á»›ng, theo tình trần nên quên mất tánh biết Ä‘ang hiện hữu nÆ¡i mình. TrÆ°á»›c khi suy nghÄ© nó vẫn có sẵn, khi suy nghÄ© thì nó có sau, nhÆ°ng hầu nhÆ° chúng ta chỉ nhá»› cái suy nghÄ© mà quên mất cái có sẵn này, Ä‘ó là lầm mê. Thế nên, người có học có tu chút ít khi ngồi thiền thì nó tạm yên lặng vừa có cái nghÄ© khởi lên biết liền, vì nó có trÆ°á»›c cái suy nghÄ© nên niệm vừa khởi lên liền biết. Hiện nay, chúng ta trở về ngay căn ý này mà sám hối để sống trở về chá»— chân thật. Khi tâm có niệm tham, niệm sân khởi lên thì biết có niệm tham, niệm sân, cái biết này có trÆ°á»›c niệm tham, sân kia, đừng lầm nhận những niệm tham, sân kia là mình. NhÆ° vậy, rõ ràng Ä‘ây là pháp sám hối trở về gốc chÆ¡n.

Hiện giờ, quý vị kiểm lại tâm xem có sân hay là không có hoặc chút nữa gặp duyên sẽ có, nhÆ° vậy niệm sân, si … khi có khi không nhÆ°ng cái biết này thì lúc nào cÅ©ng có. Vậy mà chỉ lo sống vá»›i cái kia, có phải lầm không? Hoặc là khi tham, sân nó khởi lên thì mình phải quán kỹ xem tham nó xảy ra nhÆ° thế nào, theo dõi tiến trình của nó khởi ra sao, nhận diện nó và khi thấy rõ rồi chúng ta má»›i không theo nó.

Thí dụ: khi niệm sân Ä‘ang khởi, quán kỹ tiến trình nó diá»…n tiến nhÆ° thế nào, xét kỹ rồi thì tá»± mình tách rời ra khỏi nó, không đồng hóa mình Ä‘i theo nó, thì Ä‘âu bị nó chuyển.

Còn khi sân vừa khởi lên thì cho Ä‘ây là việc Ä‘áng để tôi sân, thành ra đồng hóa mình vá»›i niệm sân Ä‘ó, theo nó má»™t lúc rồi kéo dài càng xa, càng mất mình. Nếu xét kỹ thì mình là người quan sát, còn sân là cái bị quan sát. Giống nhÆ° khi ngồi xem phim, xem nó diá»…n tiến thế nào, chỉ nhìn nó mà không đồng hóa vá»›i nó. Vậy là chúng ta làm chủ trở lại, rõ ràng mình Ä‘âu phải cái sân Ä‘ó, mình có trÆ°á»›c cái sân Ä‘ó, nhÆ° vậy khi sám hối là nhá»› trở lại thì chúng ta làm chủ được, do Ä‘ó bá»›t tham, sân, si.

NhÆ° câu chuyện ngài Kỉnh Huyền học đạo Thiền sÆ° Duyên Quán. Ngài Duyên Quán chỉ tượng Quán Âm nói: “Có người nói tượng này là do ông Ngô Xá»­ SÄ© vẽ”. Ngài Kỉnh Huyền má»›i suy nghÄ©, ngài Duyên Quán nhanh miệng nói: “Cái này có tÆ°á»›ng cái kia không tÆ°á»›ng”. Ngay Ä‘ó, ngài Kỉnh Huyền tỏ ngá»™.

Khi vừa nghe nói tượng Quán Âm này là của ông Ngô Xá»­ SÄ© vẽ, theo thói quen liền nghÄ© tưởng xem vẽ nhÆ° thế nào, vừa có tÆ°á»›ng của tượng Quán Âm, vừa tưởng tượng ra tÆ°á»›ng của ông Ngô Xá»­ SÄ©, thành ra trong tâm có tÆ°á»›ng liền. Mà cái có tÆ°á»›ng này là sau, còn cái kia không tÆ°á»›ng thấy trÆ°á»›c những cái này.

Khi biết được cái này có trÆ°á»›c cái kia Ä‘ó là chúng ta cÅ©ng Ä‘ã sám hối ở mức Ä‘á»™ sâu hÆ¡n rồi, còn những khi bình thường có niệm tham, niệm sân, niệm si khởi lên thì ngay Ä‘ó liền nhá»› sám hối trở lại.

Nếu chúng ta luôn biết nhÆ° vậy, luôn nhá»› trở về Ä‘ó là trở về gốc, luôn sám hối nhÆ° vậy thì Ä‘úng là chân thật sám hối, nhờ vậy mà hằng ngày tâm lúc nào cÅ©ng sáng. Sám hối nhÆ° vậy thì công đức vô lượng không tính kể được.

Còn nhÆ° khi lên tụng kinh sám hối trên bàn Phật xong xuống quên hết. Vậy má»™t ngày thời gian sám hối chừng ná»­a tiếng đồng hồ, thời gian còn lại thì thả cho tâm chạy Ä‘ông tây. Khi Ä‘ã hiểu rồi thì má»—i người ráng tu thật kỹ, vì Ä‘ây là lẽ thật mà từ xÆ°a các kinh Phật cÅ©ng đều dạy nhÆ° thế, không phải người sau đặt ra.

Các bài kinh Phật hệ Nguyên thủy nói: Thí dụ nhÆ° có sáu con vật bị buá»™c vào trong cây cọc. Con kéo Ä‘i hÆ°á»›ng tây, con kéo Ä‘i hÆ°á»›ng nam, con kéo Ä‘i hÆ°á»›ng bắc, má»—i con kéo Ä‘i má»™t hÆ°á»›ng nhÆ°ng vì bị buá»™c vào cái cọc nên chúng không Ä‘i Ä‘âu được hết. Các Tỳ-kheo khéo tu sáu căn cÅ©ng giống nhÆ° các con vật bị buá»™c nhÆ° vậy Ä‘ó.

Thấy chạy theo sắc, tai theo tiếng…, sáu cái Ä‘ó nó lôi theo sáu tÆ°á»›ng nhÆ°ng mà có cái cọc buá»™c lại thì sao? Thì hết chạy. Đó là sám hối trở về. Buá»™c chặt nó vào niệm chuyên nhất, không cho nó chạy theo bên ngoài thì Ä‘ó là cách tu trở về thá»±c tế.

Trong kinh Kim Cang, Phật dạy Bồ-tát phát tâm vô thượng chánh đẳng chánh giác thì vô trụ tÆ°á»›ng bố thí. Bố thí không trụ tÆ°á»›ng là sao? Là không trụ nÆ¡i các trần. “Bất Æ°ng trụ sắc sanh tâm, bất Æ°ng trụ thinh hÆ°Æ¡ng vị xúc pháp sanh tâm, Æ°ng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”. Tức là “Không trụ nÆ¡i sắc sanh tâm, không trụ thanh hÆ°Æ¡ng vị xúc pháp sanh tâm nên không có chá»— trụ mà sanh tâm ấy”.

Pháp tu này cÅ©ng là buông sáu trần để sám hối trở về. Tức là không cho tâm trụ bám vào các trần, thì Ä‘ó là phát tâm vô thượng chánh đẳng chánh giác chá»› không phải thường. NhÆ° vậy, kinh Nguyên Thủy hay kinh Đại Thừa cÅ©ng nhằm ngay chá»— Ä‘ó để nhắc nhở người tu tập.

Kinh Lăng Nghiêm, Phật dạy chính sáu căn là gốc sanh tá»­ luân hồi, cÅ©ng chính sáu căn này là gốc giải thoát. Khi Phật nói đến chá»— này thì mười phÆ°Æ¡ng chÆ° Phật đồng phóng hào quang chứng minh. Để nói Ä‘ây không phải chỉ đức Phật Thích Ca nói mà mười phÆ°Æ¡ng chÆ° Phật đều nói nhÆ° vậy. Thật Ä‘úng nhÆ° vậy. Nếu ngay Ä‘ó má»—i người đều sám hối trở về là xong. Phải không?

Vậy việc tu quá gần gÅ©i. Đâu cần phải tìm Niết-bàn giải thoát Ä‘âu xa. Nhận rõ được ngay nÆ¡i hiểu biết này là nguyên nhân dẫn mình Ä‘i vào luân hồi sanh tá»­ hay giải thoát, liền tỉnh. Chỉ cần thấy nghe hiểu biết tất cả mà không bỏ sót chính nó là xong. Tức là ngay khi thấy, nghe, hiểu biết mà không sanh thêm cái thấy, nghe, hiểu biết nữa là đường trở về Niết-bàn giải thoát.

NghÄ©a là, má»—i khi thấy, nghe vẫn luôn nhá»› tánh thấy, tánh nghe hiện hữu trong Ä‘ó mà không nhá»› các trần bên ngoài nên gọi là không bỏ sót thì ngay Ä‘ó là đường trở về. Còn quên nó chạy theo các trần bên ngoài, phân biệt hÆ¡n thua, phải quấy thì Ä‘ó là Ä‘i vào luân hồi sanh tá»­.

NhÆ° vậy, từ kinh Nguyên Thủy đến kinh Đại Thừa, Phật đều nhấn mạnh căn bản tu ngay sáu căn. Còn trong nhà thiền thì sao? CÅ©ng nhằm ngay chá»— này khai thị đường trở về chá»› không gì hết. Đưa cây phất tá»­ lên để nhắc người trở về tánh thấy. Gọi, dạ để nhắc nhá»› trở về tánh nghe nÆ¡i căn tai…, đều nhằm ngay sáu căn hết.

Lúc ngài Ngưỡng SÆ¡n Huệ Tịch còn ở trong pháp há»™i Qui SÆ¡n, má»™t hôm đến phiên chăn trâu dÆ°á»›i núi. Ngài thấy má»™t ông tăng lên núi, không lâu lại trở xuống, nên hỏi: “Sao không lÆ°u lại mà xuống sá»›m vậy?”. Tăng thÆ°a: “Chỉ vì nhân duyên không khế hợp”. Ngài Ngưỡng SÆ¡n hỏi: “Có nhân duyên gì mà không thích hợp, hãy nói xem?”. Tăng thÆ°a: “Khi gặp Hòa thượng, Ngài hỏi tôi tên gì, tôi Ä‘áp tên Qui ChÆ¡n. Hòa thượng hỏi Qui ChÆ¡n ở Ä‘âu? Tôi không Ä‘áp được, thấy nhân duyên không hợp nên xuống núi”.

Chữ Qui là trở về. Chữ ChÆ¡n là chân thật. Qui ChÆ¡n là trở về chÆ¡n thật. Ngài Qui SÆ¡n nhân cái tên Ä‘ó muốn gạn xem vị tăng này có hiểu biết gì không, nên nói: “Ông tên Qui ChÆ¡n hả! Vậy thì Qui ChÆ¡n ở Ä‘âu?” Cái gì má»›i là Qui ChÆ¡n chá»› cái tên này Ä‘âu phải là Qui ChÆ¡n. Vị tăng không hiểu nên Ä‘áp không được, má»›i xuống núi.

Ngài Ngưỡng SÆ¡n nói: “Thôi, ông hãy trở lên thÆ°a vá»›i Hòa Thượng là con Ä‘ã nói được rồi. Nếu hỏi nói thế nào? Thì ông Ä‘áp là trong mắt trong tai, mÅ©i v.v…”. Vị tăng trở lên làm Ä‘úng nhÆ° lời dạy. Ngài Qui SÆ¡n quở: “Kẻ nói suông vô ích. Đây là lời của thiện tri thức 500 người”. Ngài Qui SÆ¡n biết Ä‘ây không phải là lời của vị tăng, do nghe từ ai rồi nói lại.

Chúng ta thấy người xÆ°a đạt đạo có chá»— sống thá»±c khi nhìn nghe người nói là biết thứ thiệt hay thứ giả. Bởi chính các ngài có con mắt thật rồi nên nhìn cá»­ chỉ, nghe giọng nói là biết người này chÆ°a được, biết cái mà ông phát ra là do ông học nói lại hay từ chính ông.

Người học lóm của người khác nói lại thì cá»­ chỉ và lời nói không đủ niềm tin vì không phải của chính mình. Người sống được nói ra thì lời nói Ä‘ó chính xác khiến người đủ niềm tin. Vì thế mà các ngài thấy cá»­ chỉ, nghe lời nói là biết liền.

Vậy Qui ChÆ¡n là trở về lẽ thật mà lẽ thật Ä‘ó ở Ä‘âu? Thì ở ngay sáu căn này. Ở ngay thấy nghe hiểu biết này chá»› không Ä‘âu khác. Mê cÅ©ng từ nÆ¡i sáu căn này tạo nghiệp Ä‘i vào sanh tá»­, Ä‘ó là theo vọng. Ngay sáu căn hÆ° vọng Ä‘ó mà nhá»› trở về thì Ä‘ó là Qui ChÆ¡n.

NhÆ° vậy, ngay nÆ¡i thấy nghe hiểu biết của sáu căn buông các duyên theo trần thì trở về gốc chân thật. Vậy sám hối sáu căn là nhắc má»—i người buông sáu trần hÆ° vọng để qui chÆ¡n. Không để mắt chạy theo sắc khiến lòa mắt chÆ°a sanh, lá»— tai không lắng theo tiếng tà quên mất gốc chân thật… Khéo biết là tỉnh ngá»™.

NhÆ° vậy, theo dòng thấy, nghe, hiểu biết này trở về gặp lại ông chủ sẵn có của chính mình, Ä‘ó chính là chân lý cứu cánh mà Phật Tổ Ä‘ã đắng miệng khai thị cho chúng sanh. Chỉ bao nhiêu Ä‘ó thôi mà các ngài nhọc nhằn ra đời, nói hết bài kinh này, hết bài pháp kia để khai thị nhÆ°ng chúng sanh vẫn không chịu nghe. Vì vậy, các ngài thÆ°Æ¡ng xót mà nhắc Ä‘i nhắc lại hoài.

Nếu nhÆ° ai quán kỹ sẽ thấy thÆ°Æ¡ng Phật thÆ°Æ¡ng Tổ. Các ngài ra đời, nhắc cho chúng ta nhá»› lại chứ Ä‘âu cần nhắc các ngài nữa, phải không? Các ngài Ä‘ã tỏ ngá»™, Ä‘ã sống được chá»— Ä‘ó rồi, nếu các ngài vì lợi ích riêng tÆ° thì Ä‘âu phải nhọc nhằn nhÆ° vậy. Còn Ä‘ây, vì thÆ°Æ¡ng chúng sanh nên ra đời, chịu khó, chịu nhọc, nhắc nhở tá»›i lui, Ä‘âu phải nhắc ai cÅ©ng chịu nghe hết, có khi nhắc nhiều Ä‘ã không chịu nghe còn phiền trở lại nữa. Thấy được chá»— Ä‘ó rồi má»›i cảm mà thÆ°Æ¡ng quí cái ân lá»›n của Phật Tổ. Vậy, má»—i người phải khéo Ä‘ánh thức mình, để luôn nhá»› sống trở về cho bá»›t lầm mê.

Hiểu kỹ nhÆ° vậy sẽ nhận rõ ngay bài sám hối sáu căn này là chân lý tuyệt vời. Đó là lối tu chân thật thể nghiệm ngay trong cuá»™c sống hàng ngày của má»—i người, đầy đủ trí tuệ không thiếu gì hết. Đây Ä‘úng là má»™t sáng tạo của Phật giáo nÆ°á»›c nhà chá»› không phải tầm thường. Đó là mở má»™t lối Ä‘i sáng ngời, chính ngay nÆ¡i sáu căn thấy, nghe, hiểu biết tất cả mọi trần cảnh đối trÆ°á»›c nó, ngay Ä‘ó sám hối nhá»› trở lại, không theo các trần cảnh, giữ nguyên thấy biết chỉ là thấy biết, Ä‘ó là sống ngay thá»±c tại hiện tiền sáng ngời, thì Ä‘ó là tâm thiền. Thường tu sám hối nhÆ° vậy thì còn chá»— nào để sanh tá»™i lá»—i.
Còn chúng ta hiện nay sám hối hoài mà cứ sanh tá»™i lá»—i là sao? Sám hối để hết tá»™i lá»—i chứ còn sám hối mà còn tá»™i lá»—i thì sao? Là bởi vì lên bàn Phật thì sám hối mà xuống bàn Phật thì hết sám hối. Nếu chỉ lá»… lạy trên hình thức bên ngoài mà không chuyển nÆ¡i tâm thì chủng tá»­ tá»™i lá»—i vẫn còn trong tâm khi gặp duyên thì sanh trở lại rồi tạo lá»—i tiếp.

Cho nên, theo tinh thần sám hối sáu căn này thì má»›i thấy Ä‘ó là má»™t pháp tu thá»±c tiá»…n ngay trong cuá»™c sống, má»—i bÆ°á»›c Ä‘i của chúng ta là má»—i bÆ°á»›c sáng tạo, sáng ngời. Người thá»±c tu học Phật má»—i bÆ°á»›c Ä‘i là đến gần lẽ thật, má»—i bÆ°á»›c Ä‘i là má»—i bÆ°á»›c trở về quê hÆ°Æ¡ng nguyên thủy. Còn quê hÆ°Æ¡ng hiện tại thì sao? Đây không phải là quê hÆ°Æ¡ng thật của chúng ta. Vậy thì má»—i người phải luôn thấy được cái hay để phát triển, để làm sáng tỏ thêm Phật pháp ở thế gian.

Pháp sám hối này là Ä‘ang trên đường trở về vá»›i tri kiến Phật mà trong kinh Pháp Hoa, Phật thường dạy. Được vậy thì sẽ có lúc thấy Phật Đa Bảo hiện bảo tháp. Phật Đa Bảo không ở Ä‘âu xa! Nếu khéo tu rồi cÅ©ng có má»™t ngày chúng ta mở được cá»­a tháp báu để thấy Phật Đa Bảo vá»›i Phật Thích Ca ngồi chung tòa, Ä‘ó là lẽ thật.

Hiểu rồi, từ Ä‘ây về sau khéo sám hối sáu căn cho Ä‘úng ý nghÄ©a, không chỉ cạn cợn trên hình thức, không phải lên bàn Phật má»›i sám hối mà hằng ngày luôn nhá»› sám hối nÆ¡i sáu căn, thì việc sám hối đầy đủ công đức lành hÆ¡n.

Bài Sám Hối Sáu Căn rất nhiều ý nghÄ©a, giúp chúng ta bá»›t được những lầm mê trong cuá»™c sống hàng ngày, vừa phát triển được trí tuệ Ä‘Æ°a má»—i người đến lẽ thật. NhÆ° vậy, hôm nay Ä‘ã thấy được ý nghÄ©a sám hối sáu căn đầy đủ rồi thì tất cả phải cố gắng sám hối cho Ä‘úng ý nghÄ©a.


 

Các bài đã đăng

Pháp Thoại

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="0"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872719" 
				and advertisment.end_time>"1526872719"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="0"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:14,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Illegal mix of collations (latin1_swedish_ci,IMPLICIT) and (utf8_general_ci,COERCIBLE) for operation '='
fetch_all(

array (
  0 => '
            select
				advertisment.id,
                advertisment.page_name,
				media.name_1 AS name,
                media.description_1 AS description,
				media.url,
				media.image_url
			from
				media
				inner join advertisment on advertisment.item_id=media.id
			where
                advertisment.page_name="chi-tiet"
				and advertisment.region = "Quảng cáo phải"  
				and advertisment.start_time<"1526872719" 
				and advertisment.end_time>"1526872719"
				and type="ADVERTISMENT"
                and status != "HIDE"
				and portal_id="#default"
			order by
				advertisment.position DESC
			limit 
				0,5
       ',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/db.php:29,
get_items(
array (
  0 => 'advertisment.page_name="chi-tiet"',
)
) at packages/backend/modules/Advertisment/forms/list.php:15,
parse_layout(
array (
  0 => 'list',
)
) at packages/backend/modules/ColumnLayout/forms/list.php:8,
on_draw() at cache/pages/chi-tiet.portal=default.cache.php:1852,
run() at index.php:17

Video giới thiệu

Tập:
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35

Tìm kiếm

Tin má»›i

Đọc nhiều

Ảnh đẹp

Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp
Ảnh đẹp

Lịch

Thống kê truy cập

  • Lượt truy cập: 03385
  • Đang online: 20